Giữa Trung Cộng và Pháp gia có một điểm khác biệt đó là Pháp gia không hề cổ xúy việc sùng bái lãnh tụ. Họ không xem lãnh tụ như thần thánh, và cũng không tôn ai lên làm thánh nhân để thờ phụng. Người theo Pháp gia không coi Thương Ưởng hay Tần Hiếu Công là thần linh, cũng chẳng ai hô “vạn tuế” trước mặt họ.
Nhưng trong các quốc gia cộng sản, thì lãnh tụ lại được thần thánh hoá, đặc biệt là thế hệ đầu tiên nắm chính quyền. Họ được tuyên truyền như những vị thần toàn năng.
Ví dụ: Ở Trung Quốc là Mao Trạch Đông, Ở Campuchia là Pol Pot, Ở Việt Nam là Hồ Chí Minh, Ở Liên Xô là Lênin và Stalin,Ở Bắc Triều Tiên là Kim Nhật Thành…
Tất cả đều được thần thánh hoá đến mức cực đoan. Hình ảnh của họ được treo khắp nơi. Vào thời Cách mạng văn hóa, người dân Trung Quốc buổi sáng phải đến trước ảnh để “xin chỉ thị”, buổi tối cũng phải đến trước ảnh để “báo cáo”, rồi hô khẩu hiệu vang dội: “Lời Mao Chủ tịch nói, một câu bằng vạn câu, câu nào cũng là chân lý.”
Mao Trạch Đông được gán cho vô số danh xưng như: “Lãnh tụ vĩ đại, người thầy vĩ đại, thống soái vĩ đại, mặt trời đỏ nhất trong lòng chúng ta — Mao Chủ tịch muôn năm!”
Những lời tâng bốc, nịnh hót cuồn cuộn dâng lên, biến lãnh tụ thành thần tượng tuyệt đối — điều này hoàn toàn trái ngược với tinh thần của Pháp gia.
Thực ra, nếu bạn xem xét kỹ, thì sẽ thấy những nghi thức này của Đảng Cộng sản là một loại nghi thức tôn giáo. Đây là một tà giáo mà người dân Trung Quốc tham gia, và giáo chủ chính là Mao Trạch Đông. Thứ mà họ sùng bái chính là kẻ có đôi tay nhuốm đầy máu của nhân dân.
Còn một điểm khác biệt nữa giữa Trung Cộng và Pháp gia là Trung Cộng có hẳn một hệ thống tuyên truyền khổng lồ, còn Pháp gia thì không có.
Trong các quốc gia cộng sản, luôn tồn tại một Bộ máy Tuyên truyền, ví dụ như Ban Tuyên truyền Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Người đứng đầu cơ quan này — Bộ trưởng Ban Tuyên truyền Trung ương — thường là Ủy viên Bộ Chính trị, tương đương cấp Phó Thủ tướng Quốc vụ viện.
Không chỉ trung ương có bộ tuyên truyền, mà tỉnh, thành phố, thậm chí một số nhà máy lớn, cơ quan trung ương, doanh nghiệp quốc doanh cũng đều có phòng tuyên truyền riêng.
Trước thập niên 1990, công tác tuyên truyền của Trung Cộng chỉ mang tính một chiều — tức là nhà nước nói, dân chỉ được nghe. Phương tiện chủ yếu là báo chí, phát thanh và truyền hình, không hề có chỗ cho tiếng nói của người dân.
Nhưng từ thập niên 1990 trở đi, khi Internet xuất hiện, người dân bắt đầu có khả năng lên tiếng, nắm được một phần quyền phát ngôn. Điều này khiến Trung Cộng vô cùng lo ngại, nên để duy trì độc quyền kiểm soát tư tưởng, họ đã làm hai việc lớn:
1. Thiết lập tường lửa Internet – chặn toàn bộ các trang web nước ngoài, không cho người dân tiếp cận thông tin khác biệt.
2. Kiểm duyệt nghiêm ngặt trong nước – trên các nền tảng như WeChat, Weibo, ai cũng biết đều có cơ chế kiểm duyệt nội dung, xóa bài, khóa tài khoản, chặn từ khóa nhạy cảm.
Thông qua hệ thống đó, Trung Cộng dùng truyền thông để tạo ra một thế giới giả dối, khiến người dân chỉ thấy điều mà Đảng muốn họ thấy, và chỉ tin vào điều mà Đảng muốn họ tin. Trong hệ thống tuyên truyền của Đảng Cộng sản, đúng như George Orwell từng mô tả, họ liên tục từng bước viết lại lịch sử.
Ngày nay, Trung Cộng sử dụng bộ máy tuyên truyền để khiến người dân quên đi quá khứ, như các sự kiện Lục Tứ (Thiên An Môn 1989), Cách mạng Văn hóa, hay trước đó là các chiến dịch “trấn phản”, nạn đói lớn, đại thanh trừng… Tất cả những tội ác chồng chất ấy, Đảng đều muốn che giấu hoặc làm cho người dân quên lãng — bằng cách không nhắc đến, hoặc tô vẽ cho đẹp trong các tài liệu chính thức.
Trong cuốn “Lược sử Đảng Cộng sản Trung Quốc” xuất bản năm 2021, được chọn làm tài liệu giáo dục chính thống về lịch sử Đảng, Trung Cộng đã tô vẽ về Cách mạng Văn hóa, gọi đó là “thời kỳ gian nan tìm tòi con đường phát triển”. Họ còn gộp 17 năm trước đó chung với Cách mạng Văn hóa, rồi tuyên bố rằng “đất nước đã đạt được những thành tựu vĩ đại trong công cuộc xây dựng”.
Còn về những tội ác tày trời trong thời Cách mạng Văn hóa, họ lờ đi, hoặc biện minh bằng những lời lẽ nhẹ nhàng để che mờ bản chất tàn bạo. Trung Cộng dùng tuyên truyền để xuyên tạc, cắt xén và dần dần làm cho người dân quên đi lịch sử thật sự.
Trong tiểu thuyết “1984” của Orwell, có một cảnh tượng mô tả rất chính xác điều này: Một người đang diễn thuyết hùng hồn trước đám đông, tố cáo một quốc gia thù địch rằng nó xấu xa, tàn bạo, phạm vô số tội ác không kể xiết. Bỗng giữa lúc nói, có người đưa cho ông ta một mảnh giấy ghi rằng: “Chúng ta không còn đánh nhau với quốc gia đó nữa, bây giờ đã đổi sang chiến tranh với một nước khác.”
Người diễn thuyết chỉ liếc qua tờ giấy, không hề có chút bối rối hay ngập ngừng nào — không dừng lại dù chỉ một nhịp, ông ta vẫn nhiệt huyết tố cáo “kẻ thù mới”, chỉ là đã đổi tên quốc gia trong lời nói.
Ông ta đã nói dối đến mức không cần phải suy nghĩ nữa — nói dối trở thành phản xạ tự nhiên, giống như một hành vi bản năng.
Tất cả những người ngồi bên dưới nghe bài diễn thuyết ấy thì đều hiểu rõ trong lòng rằng tình hình chính trị đã thay đổi. Ngay sau khi buổi nói chuyện kết thúc, mọi người lập tức quay về văn phòng. Họ hủy bỏ toàn bộ các tờ báo, tài liệu liên quan đến cuộc chiến với “quốc gia A”, rồi in lại tất cả.
Trong tiểu thuyết 1984, Orwell mô tả cảnh tượng đó như sau:
“Mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút, quá khứ đều bị sửa đổi để phù hợp với hiện tại. Bằng cách đó, mọi lời tiên đoán của Đảng đều có ‘tư liệu xác thực’ chứng minh là đúng. Tất cả những tin tức hay ý kiến nào không phù hợp với nhu cầu chính trị hiện tại đều bị xóa khỏi mọi hồ sơ, không được phép tồn tại.”
Ví dụ, nếu Đảng từng tuyên bố rằng “trong 5 năm tới, sản lượng đường mía sẽ đạt mức bao nhiêu đó”, nhưng đến 5 năm sau, thực tế lại không đạt được, thì sao? Rất đơn giản — họ mở lại tờ báo từ 5 năm trước, in lại số báo ấy, sửa con số để phù hợp với hiện tại, rồi công bố rằng “lời tiên đoán của Đảng đã thành sự thật”, “lời hứa của Đảng đã được thực hiện”.
Để kiểm soát dư luận trên mạng, Trung Cộng còn thuê riêng một lực lượng đặc biệt gọi là “dư luận viên”, hay còn được người dân gọi là “Ngũ Mao Đảng”. Tức là mỗi bài đăng theo đúng định hướng của Đảng sẽ được trả 0,5 tệ — là “năm Mao”.
Những dư luận viên đó được huấn luyện bài bản, sử dụng kỹ thuật đánh tráo khái niệm, bóp méo sự thật, tạo bẫy ngôn luận hoặc tung tin đồn để làm mất uy tín người khác. Ngoài ra, họ còn dùng tin tức giật gân, scandal giải trí để chuyển hướng dư luận.
Ví dụ, khi Trung Cộng vừa làm một việc tàn ác khiến người dân phẫn nộ, thì đám dư luận viên lập tức xuất hiện và nói: “Thôi, đừng bàn chuyện đó nữa, nhìn xem — bên kia ngôi sao nào đó vừa dính phốt ngoại tình kìa!”
Thế là sự chú ý của công chúng lập tức bị đánh lạc hướng, và tội ác của Đảng lại được che giấu sau một màn giải trí vô hại.
Những chiêu trò như vậy của dư luận viên thì nhiều vô kể. Trên mạng thậm chí có người đã tổng hợp lại các kiểu phản ứng điển hình của họ, nghe qua vừa buồn cười vừa chua chát.
Ví dụ, có người đăng lên mạng than thở: “Trứng gà dạo này khó ăn thật.”
Trong mắt những “dư luận viên” Trung Quốc, chỉ một câu than vãn nhỏ như vậy cũng bị xem là “bất mãn với hiện thực xã hội”. Thế là lập tức xuất hiện hàng loạt bình luận như sau:
- Trứng vịt nhà bên cạnh còn khó ăn hơn, sao không nói đi?
- Đừng chỉ biết chê, có giỏi thì tự đẻ ra quả trứng ngon hơn xem nào!
- Trứng do gà nhà mình đẻ mà còn chê, anh có còn là người Trung Quốc không đấy?
- Trứng Trung Quốc thì dở, còn trứng Mỹ thì ngon chắc? Đồ bán nước!
Với kiểu đối thoại như thế, bạn hoàn toàn không thể nói chuyện bằng lý lẽ được. Họ dùng mọi cách để chụp mũ, công kích cá nhân, bóp méo ý tứ của bạn, để cuối cùng làm mất uy tín của bạn trong mắt người khác — và như thế, lời than phiền chính đáng của bạn cũng chẳng còn ai tin nữa.
Trung Cộng còn có một “tuyệt chiêu” rất ít người ngờ tới — đó là thuê người chửi Đảng.
Nghe có vẻ phi lý, nhưng thật sự là như vậy. Có một số người ở Trung Quốc thường xuyên công khai chỉ trích, mắng chửi Đảng, nên dần dần họ được khoác lên cái mác là “nhà bất đồng chính kiến”. Người dân nhìn vào sẽ nghĩ: “Chà, người này dám chửi cả Đảng Cộng sản, thật dũng cảm quá!”
Nhưng lạ thay — những người này không bao giờ bị bắt, họ vẫn tự do đi lại, thậm chí còn có hộ chiếu để bay khắp thế giới, được truyền thông quốc tế phỏng vấn rầm rộ, và tha hồ chửi Đảng mà chẳng hề hấn gì.
Thực ra, họ chửi Đảng chỉ để xây dựng uy tín cho bản thân. Đến khi Trung Cộng cần họ lên tiếng trong những vấn đề then chốt, họ sẽ xuất hiện đúng lúc.
Ví dụ, khi Tổng thống Bill Clinton muốn trao cho Trung Quốc quy chế thương mại tối huệ quốc vĩnh viễn, có người phản đối rằng: “Không thể tách thương mại ra khỏi nhân quyền — Trung Quốc vi phạm nhân quyền nghiêm trọng như thế, không thể cho họ được hưởng ưu đãi.”
Ngay lúc đó, những “nhân vật nổi tiếng” mà trước giờ vẫn chửi Đảng liền đứng ra ủng hộ Trung Cộng, họ nói rằng: “Nên cho Trung Quốc quy chế tối huệ quốc, vì như vậy sẽ giúp nền kinh tế Trung Quốc phát triển — mà khi kinh tế phát triển thì tự nhiên Trung Quốc sẽ dân chủ hơn.”
Những luận điệu kiểu này thực ra đều là “talking points” – luận điểm tuyên truyền do Trung Cộng soạn sẵn. Họ lợi dụng uy tín tích lũy được nhờ việc “chửi Đảng”, để đến thời điểm quan trọng thì ra mặt để nói đỡ cho Đảng, giúp Đảng đạt được mục tiêu chính trị — chẳng hạn như khi Trung Cộng vận động đăng cai Thế vận hội Olympic, họ cũng từng dùng chiêu bài tương tự.
