Quote from Thiên Phong on December 1, 2025, 12:18 pm

Sau khi một vị quân vương qua đời, các quan thường sẽ phân tích lại công lao cả đời của người ấy và đặt cho một thụy hiệu. Thụy hiệu của Tùy Dạng Đế có chữ "Dạng", nó là một thụy hiệu xấu, mang nghĩa tiêu cực.

Chữ "dạng" (煬) thuộc bộ hỏa. Có nghĩa là đốt cháy, thiêu nóng. Và hoang dâm phóng túng cũng được coi là "hỏa", vì người ta thường nói "dục hỏa" - tức là lửa dục vọng.

Khi còn tại vị, Tùy Dạng Đế tự xưng là Minh Đế, tức là vị quân vương anh minh, sáng xuất.

Nhưng sau khi ông ta chết, các sử quan đời sau đã xem xét những việc mà ông ta làm cả đời, và không thấy có được bao nhiêu việc tốt.

Đối với sự nghiệp của Tùy Dạng Đế, người ta chỉ thấy nào là:

- Ham mê du ngoạn, đắm chìm trong mỹ nữ và tiệc rượu linh đình.
- Xây cung điện, đào kênh, xây du thuyển lớn để du ngoạn, xa xỉ vô độ.
- Xây cung điện biết đi để du ngoạn, làm cả một tòa thành có thể di chuyển.
- Ba lần huy động đại quân đánh cao ly, vô số dân phu sống khổ cực.
- Tàn sát công thần, mất nước vì tàn bạo.

Cuối cùng thì thụy hiệu của ông ta có chữ "Dạng", với bộ hỏa. Có nghĩa rằng Tùy Dạng Đế đã đốt cháy cơ nghiệp nhà Tùy.

Quả thực như vậy! Trước đó, Tùy Văn Đế anh minh, thống nhất thiên hạ, mở ra một thời kỳ Khai Hoàng chi trị. Khi ấy người dân không còn lo chiến loạn, có thể sống hòa bình. Chỉ trong mấy chục năm, dân số tăng vọt, thóc lúa chất đầy kho.

Và Tùy Văn Đế cho xây dựng những kho lương thực khổng lồ, có thể đủ cho cả quốc gia ăn trong vài chục năm.

Tùy Văn Đế cả đời tiết kiệm, công trạng cũng rất lớn. Nhưng toàn bộ cơ nghiệp đó đã bị Tùy Dạng Đế đốt sạch. Kho lương thực khổng lồ cũng bị đem đi nuôi quân trong những lần chinh phạt.