Chào mừng quý vị và các bạn đến với chuyên mục Lịch sử Việt Nam. Trong video này, chúng tôi xin chia sẻ câu chuyện về hai vị tướng quân nhà Tống khi dẫn binh đánh Đại Việt. Họ đều là những mãnh tướng tài giỏi, nhưng cuối cùng vẫn phải thất bại thảm hại.
Kính thưa quý vị và các bạn, trong cuộc chiến chống quân Tống năm 1077, nước Đại Việt toàn thắng do trên dưới đồng lòng, quyết tâm phá giặc. Tuy nhiên, trong lịch sử nhà Tống, còn tiết lộ một chi tiết khác liên quan đến thất bại của quân Tống, đó là việc bất hòa của hai chủ tướng cầm quân.
…
Khi chọn người làm chủ tướng tiến đánh Đại Việt, Tống Thần Tông vì muốn đánh chắc thắng chắc, nên đã chọn Triệu Tiết làm chủ tướng. Triệu Tiết từng làm quan văn, từng đỗ tiến sĩ, là một người rất giỏi. Triệu Tiết vốn giỏi đánh bằng nhân tâm, thích dùng mưu kế hơn là bày binh bố trận.
Trước đó, Triệu Tiết vốn giữ chức vụ bảo vệ biên giới phía tây nước Tống, chống lại Tây Hạ. Ông nhiều lần lập được công lớn, chiêu dụ được dân chúng vùng biên giới, rồi lấn dần sang đất của Tây Hạ. Triệu Tiết dùng nhiều chính sách linh hoạt, thu phục người Phiên ở Tây Hạ, khiến nhà Tống nhiều lần giành được đất, mà không phải động đến binh đao, Tống Thần Tông nhiều lần khen ngợi và thăng chức cho Triệu Tiết.
…
Năm 1072 ở Đại Việt, vua Lý Thánh Tông mất, vua Lý Nhân Tông lên thay khi mới 7 tuổi. Tể tướng nhà Tống là Vương An Thạch cho rằng: đây là cơ hội tốt để đánh Đại Việt, đồng thời tiến cử để Triệu Tiết làm chủ tướng.
Lịch sử nhà Tống ghi chép rằng: Triệu Tiết được phong làm An Nam hành doanh kinh lược, còn Lý Hiến làm phó tướng. Sau đó, Tống sử lại chép rằng: Tiết và Hiến không hợp nhau, nên bãi chức của Hiến.
Trong lúc này, quân Đại Việt dưới sự chỉ huy của Lý Thường Kiệt tiến binh thần tốc, phá tan các căn cứ quân Tống ở bên giới, đánh đến tận Ung châu.
Một nước lớn mà lại bị nước nhỏ xâm lược, gặp nhiều tổn thất, Tống Thần Tông nôn nóng muốn trả đũa Đại Việt. Hoàng đế nhà Tống không còn quan tâm đến kế sách đánh chắc thắng chắc của Triệu Tiết nữa, mà chỉ muốn đánh nhanh thắng nhanh, nhằm dạy cho Đại Việt một bài học.
Thế là Tống Thần Tông quyết định nhượng bộ Tây Hạ ở phía Tây, cắt đất dâng cho nước Liêu ở phía Bắc, xin được giảng hòa với Tây Hạ và nước Liêu. Sau khi giảng hòa, Hoàng đế nhà Tống đã huy động các cánh quân tinh nhuệ xuống phía Nam, quyết tiêu diệt Đại Việt.
Tống sử chép rằng, Tống Thần Tông đã hỏi Triệu Tiết xem ai có thể làm phó tướng, Triệu Tiết đã đề xuất Quách Quỳ, vì trước đó hai người phối hợp với nhau khá ăn ý khi đánh quân Tây Hạ vùng biên giới, Triệu Tiết cũng sẵn lòng để Quách Quỳ làm chủ tướng, còn bản thân thì làm phó tướng.
Do nôn nóng, nên Tống Thần Tông cũng không muốn đánh chắc thắng chắc nữa mà cần đánh nhanh thắng nhanh. Khi trước, Quách Quỳ là tướng chỉ huy quân tinh nhuệ nhà Tống, có công chặn quân Tây Hạ ở biên giới phía tây bắc. Quách Quỳ là con trai thứ của danh tướng Quách Bân thời Bắc Tống, vốn là tướng giỏi binh thư và trận pháp. Vì vậy, Tống Thần Tông đã thuận theo ý Triệu Tiết, phong Quách Quỳ làm chủ tướng.
Việc hoán đổi vị trí chủ tướng và phó tướng còn có một nguyên nhân nữa. Vì trước đó, Tể tướng Vương An Thạch là người được lòng Hoàng đế, đã tiến cử Triệu Tiết, nay Tống Thần Tông không còn tín nhiệm Vương An Thạch nữa, nên quyết định thuận luôn theo lời Triệu Tiết, để ông ta làm phó tướng, phong Quách Quỳ làm chủ tướng.
…
Nhưng đến khi Triệu Tiết cùng Quách Quỳ bàn kế đánh Đại Việt thì hai người không còn hợp ý nhau như trước nữa. Triệu Tiết muốn dùng sách lược thu phục lòng người, muốn thu phục dân tộc thiểu số ở biên giới, chiêu nạp những kẻ hai lòng, đến khi được lòng người rồi mới đưa quân đến, sẽ đánh dễ dàng hơn. Nhưng Quách Quỳ không theo kế ấy, mà muốn tiến binh đánh nhanh thắng nhanh theo ý Hoàng đế.
Khi tiến quân vào Đại Việt, Triệu Tiết muốn chia quân làm 3 cánh, thủy bộ cùng tiến, hỗ trợ lẫn nhau. Thế nhưng Quách Quỳ không nghe theo, vì theo cách ấy, các cánh quân chờ nhau sẽ tiến rất lâu, trong khi đó nhà Tống đang muốn đánh nhanh thắng nhanh. Quách Quỳ cho rằng: Quân Tống binh lực mạnh, lại anh dũng thiện chiến, thích hợp dùng số đông để dập tắt Đại Việt. Hơn nữa, còn có vấn đề lương thảo, nên cần tiến quân càng sớm càng tốt.
Nhưng Triệu Tiết không phục. Triệu Tiết cho rằng: dục tốc bất đạt, nếu quá gấp gáp thì dễ làm hỏng việc. Quân Tống tiến công từ xa, đã không có được địa lợi, thì nên có được nhân hòa. Triệu Tiết vẫn muốn làm theo cách mà ông am hiểu nhất, đó là thu phục lòng người, từng bước lấn chiếm. Thế nhưng, cho dù không phục vẫn phải tuân lệnh chủ tướng, nhưng mối bất hòa giữa hai người ngày càng tăng.
Từ đó trở đi, hai tướng dần tách ra, họ chỉ huy quân của mình cùng tiến, nhưng lại ít có mối liên kết với nhau, khiến sức mạnh quân Tống suy giảm rõ rệt.
…
Thực tế cuộc chiến cho thấy, khi bộ binh quân Tống tiến sâu vào, Lý Thường Kiệt bố trí hệ thống phòng ngự có chiều sâu trên sông Như Nguyệt, quân Tống không có thủy binh đi theo nên đành phải dừng lại.
Trong khi đó, ở một hướng khác, thủy binh quân Tống có đến 5 tới 6 vạn quân, với hàng trăm chiến thuyền, do Dương Tùng Tiên chỉ huy, tiến sâu vào Đại Việt. Nhưng đến Đông Kênh thì bị lọt vào trận địa mai phục của quân Đại Việt do Lý Kế Nguyên chỉ huy, lại không có bộ binh yểm trợ, quân Tống thua to, hàng trăm chiến thuyền bị chìm, hàng vạn quân bị tiêu diệt, Dương Tùng Tiên phải chỉ huy tàn quân chạy thoát về vùng biển Liêm châu, lập thủy trại cố thủ.
Bộ binh quân Tống tiến trước, nhưng rồi chờ mãi không thấy thủy binh đến phối hợp, Quách Quỳ đành cho quân đóng chiến thuyền vội vàng, rồi làm cả cầu phao để cho quân vượt sông. Tuy nhiên, quân Đại Việt phòng thủ nhiều tầng. Sau những trận đánh khốc liệt, hai bên tử thương vô số. Cuối cùng, quân Đại Việt đã đẩy lui được quân Tống.
Không vượt sông được, nhận thấy tầm quan trọng của thủy binh, Quách Quỳ đành cho quân hạ trại, chờ thủy binh đến. Quân Tống đóng trại ở phía bắc sông như Nguyệt, nhưng vì hai chủ tướng mâu thuẫn, nên trại quân của Quách Quỳ và Triệu Tiết cách nhau đến 60 dặm (tức là khoảng 30 cây số).
…
Thấy quân Tống mệt mỏi, quân Đại Việt chú ý đến cánh quân phía đông của Quách Quỳ. Quân Đại Việt vượt sông, nhắm vào cánh quân phía Đông. Tướng sĩ Đại Việt tiến đánh quyết liệt, các tướng xung phong lao lên trước, hai tôn thất nhà Lý là Hoằng Chân và Chiêu Văn cũng đánh vào quân Quách Quỳ và hy sinh.
Thấy quân Đại Việt liên tục tập kích phía đông, quân Tống tập trung chú ý phòng thủ nơi đây. Đúng lúc đó, quân Đại Việt bất ngờ vượt sông, đánh một trận lớn vào cánh quân phía tây của Triệu Tiết. Hai quân của Quách Quỳ và Triệu Tiết ở cách nhau quá xa, không thể hỗ trợ được cho nhau. Vì thế, quân Triệu Tiết bị đánh bất ngờ nên thảm bại, thiệt hại rất lớn, phải bỏ chạy sang trại của Quách Quỳ.
Bấy giờ, lương thực của quân Tống sắp cạn, thủy quân chờ mãi trong vô vọng. Đúng lúc này, Đại Việt chủ động nghị hòa, quân Tống liền đồng ý ký bản nghị hòa để rút quân về nước. Quân Tống rút về nước, kiểm lại binh mã thì 10 vạn quân chủ lực chỉ còn lại 2 vạn 3 nghìn lính; 20 vạn dân phu còn lại chưa đầy một nửa; 5 vạn thủy binh thì chỉ còn lại tàn quân.
Cảm ơn bạn đã theo dõi video này, hẹn gặp lại bạn trong những tập tiếp theo.
