Lần “diệt phật” thứ hai cũng xảy ra trong thời kỳ Nam Bắc triều. Khi Bắc Ngụy Thái Vũ Đế Thác Bạt Đảo thống nhất miền Bắc, thời kỳ Nam Bắc triều chính thức bắt đầu. Đến cuối thời Nam Bắc triều, lại diễn ra một cuộc bức hại Phật giáo lớn nữa. Người ra lệnh lần này là Bắc Chu Vũ Đế – Vũ Văn Ung.
Khi Vũ Văn Ung lên ngôi, miền Bắc có rất nhiều chùa chiền, ước tính có hơn 40.000 ngôi chùa, tăng ni có đến khoảng 3 triệu người, chiếm hơn một phần mười dân số cả nước. Tức là rất nhiều người xuất gia.
Trong số ấy, không phải ai cũng là người thành tâm muốn tu hành, quy y Tam bảo. Nhiều kẻ chỉ muốn xuất gia để trốn lính, trốn thuế, để không cần làm mà vẫn có cái ăn, dựa vào tiền cúng dường của dân chúng.
Khi ấy, Bắc Chu Vũ Đế Vũ Văn Ung đang rất cần binh lực để chinh phạt, muốn thống nhất miền Bắc, diệt Nam Trần, đánh Hung Nô và Đột Quyết, nên việc thiếu quân đội và tài chính trở thành vấn đề vô cùng cấp bách. Thế là Vũ Văn Ung ra lệnh “diệt phật”, vừa để thu lại tài sản từ các chùa chiền, vừa để bổ sung nhân lực cho triều đình.
Ngoài ra, khí ấy còn có đạo sĩ Vệ Nguyên Tung đã xúi giục Hoàng đế tiến hành “diệt phật”.
Khi ấy, Bắc Chu Vũ Đế muốn biết giữa tăng nhân và đạo sĩ, ai có đạo hạnh cao hơn, nên đã mở một cuộc tranh luận công khai. Kết quả là hai bên tranh cãi kịch liệt, thậm chí còn công kích và vạch tội lẫn nhau, khiến Vũ Văn Ung càng nghe càng giận. Cuối cùng, ông ra lệnh tiêu diệt cả Phật giáo lẫn Đạo giáo. Đó là năm 574 sau Công Nguyên.
Tuy vậy, đối với những cao tăng và đạo sĩ nổi tiếng, Bắc Chu Vũ Đế vẫn để lại cho một con đường sống. Ông lập ra một cơ quan gọi là “Thông Đạo Quán” để quản lý họ, và vẫn cho phép họ ở đó tiếp tục nghiên cứu kinh điển.
Khác với Thác Bạt Đảo trước kia, thì Vũ Văn Ung không giết hại tăng ni, mà chỉ bắt họ hoàn tục. Nhưng ông lại ra lệnh tịch thu tài sản chùa chiền, đốt kinh sách và phá hủy tượng Phật. Đó chính là lần “diệt phật” thứ hai trong lịch sử Trung Hoa.
Trong thời gian tiến hành “diệt phật”, Bắc Chu Vũ Đế Vũ Văn Ung còn làm một việc lớn khác. Ông đã dẫn quân Bắc Chu tiến hành chinh phạt, chỉ trong ba tháng ngắn ngủi đã tiêu diệt Bắc Tề, tái thống nhất toàn bộ vùng đất phía bắc sông Trường Giang.
Sau khi diệt Bắc Tề, Vũ Văn Ung lại tiếp tục “diệt phật” ngay trên đất Bắc Tề. Tính chung lại, cuộc “diệt phật” này đã kéo dài trong khoảng bốn năm, phá hủy hơn 40.000 ngôi chùa, và ép buộc khoảng 3 triệu tăng ni hoàn tục.
Thực ra, về chính trị và quân sự, Vũ Văn Ung là một bậc anh tài kiệt xuất. Trong bốn vị hoàng đế từng ra lệnh “diệt phật”, ai cũng đều là kẻ có năng lực, có bản lĩnh xuất chúng hơn người. Nhưng dẫu họ có tài giỏi đến đâu, thì cũng không thể vượt qua Thiên đạo, cuối cùng vẫn phải chịu báo ứng.
Vào tháng Sáu năm 578, Bắc Chu Vũ Đế Vũ Văn Ung chuẩn bị dẫn quân lên phía Bắc để tiêu diệt người Đột Quyết. Lúc đó, phía bắc lãnh thổ nhà Bắc Chu đã bị Đột Quyết chiếm cứ, còn phía nam là nước Nam Trần.
Phía nam sông Trường Giang khi đó là vùng phồn hoa tráng lệ, đất lành gấm vóc, dân vùng ấy đã quen sống sung túc, ít chiến tranh. Trường Giang được trời ban cho địa thế thiên hiểm, dễ thủ khó công, nên nếu muốn tấn công Nam Trần, trong thời gian ngắn chưa chắc đã đánh hạ được.
Có lẽ Vũ Văn Ung đã suy tính rằng: nếu tấn công Nam Trần trước, mà chiến sự kéo dài, Đột Quyết ở phương Bắc có thể sẽ nhân cơ hội xâm lấn, khi ấy Bắc Chu sẽ phải đối đầu trên cả hai mặt trận, vô cùng nguy hiểm.
Vậy nên, chiến lược của ông là tiêu diệt Đột Quyết ở phương Bắc trước, rồi sau đó quay về nam, tiêu diệt nước Trần.
Vào tháng Sáu năm 578, đại quân của Bắc Chu đã tập kết sẵn sàng để xuất chinh, chuẩn bị tiến đánh Đột Quyết. Thế nhưng ngay trong đêm hôm đó, Vũ Văn Ung đột ngột qua đời, hưởng thọ 36 tuổi.
Chỉ bốn năm sau, giang sơn nhà Bắc Chu rơi vào tay Dương Kiên. Theo ghi chép trong kinh Phật, cái chết của Vũ Văn Ung vô cùng thê thảm — toàn thân lở loét, thối rữa mà tử vong. Điều này cũng được chính sử xác nhận gián tiếp, nói rằng ông mắc bệnh ngoài da nghiêm trọng, da thịt bị rữa nát và hoại tử.
Sau khi Vũ Văn Ung qua đời, con trai là Vũ Văn Uân kế vị. Sử gọi là Bắc Chu Tuyên Đế.
Vũ Văn Uân là một hôn quân trụy lạc, hoang dâm vô độ, ông này thuộc loại hoàng đế bạo ngược hiếm thấy trong lịch sử Trung Hoa.
Khi thi hài của Vũ Văn Ung được đưa về cung để chuẩn bị quốc tang, thì theo lễ, hoàng đế sau khi mất mà chưa có thụy hiệu hay miếu hiệu sẽ được gọi là “Đại hành hoàng đế”.
Thế nhưng lúc ấy, Vũ Văn Uân lại hớn hở chạy tới bên linh cữu của cha, vừa cười vừa nhảy nhót quanh quan tài. Vũ Văn Uân buông lời nhục mạ: “Ha ha! Cuối cùng thì ngươi cũng chết rồi! Chết muộn quá đấy!”
Có lẽ do Vũ Văn Ung thường đánh đập con trai vì tính tình hư hỏng, nên khi nghe tin cha chết, Vũ Văn Uân vui mừng tột độ. Hắn thu hết những mỹ nhân trong cung của cha, đưa vào hậu cung riêng, mặc sức hoang dâm vô độ. Hắn lập năm hoàng hậu, trong đó có một người tên là Dương Lệ Hoa, là con gái của Dương Kiên.
Vũ Văn Uân làm hoàng đế được hai năm. Vì hắn phóng túng dâm dục quá độ, nên chỉ mới 20 tuổi mà thân thể đã rất suy kiệt hư nhược, nên phải nhường ngôi cho con trai là Vũ Văn Xiển, lúc ấy mới sáu tuổi. Chỉ một năm sau đó, Vũ Văn Uân qua đời ở tuổi 21, không nói được lời nào trước khi tắt thở.
Sau khi Vũ Văn Uân qua đời, triều đình cho rằng hoàng đế Vũ Văn Xiển còn quá nhỏ, không thể trị quốc, nên họ phong Dương Kiên làm quan Nhiếp chính. Dương Kiên vốn là ngoại tổ phụ của Vũ Văn Xiển, ông ấy đã nhân cơ hội này để chiếm đoạt ngôi vị, rồi lập ra nhà Tùy.
Như vậy, Vũ Văn Ung ra lệnh “diệt phật” – và kết cục là gặp quả báo, thân thể thối rữa mà chết trẻ. Quốc gia đang trên đà hùng mạnh, đánh đâu thắng đó, nhưng rất nhanh cũng bị diệt vong, giang sơn Bắc Chu rơi vào tay nhà Tùy.
