Lý Tư là đại thần mà Tần Thuỷ Hoàng tín nhiệm nhất, ông dâng kế thống nhất thiên hạ, lập được rất nhiều công lao hiển hách cho nước Tần. Từ một môn khách của Lã Bất Vi, Lý Tư được thăng chức lên làm Đình uý, rồi tới Thừa tướng.
Nhưng dưới sự uy hiếp dụ dỗ lợi ích của Triệu Cao, Lý Tư đã phản bội Tần Thuỷ Hoàng, rồi trở thành đồng lõa với Hồ Hợi, soán vị và mưu sát công thần. Vậy thì Lý Tư có kết cục cuối đời như thế nào? Trong video này, chúng tôi sẽ kể về “cái kết của Lý Tư”.
…
Lý Tư là người có vinh hoa phú quý đệ nhất, chủ ý của ông giúp Tần Thuỷ Hoàng thống nhất thiên hạ, duy hộ chính quyền nhà Tần. Sau khi Tần Nhị Thế kế vị, Lý Tư lập tức nhận ra Hồ Hợi không giống Tần Thuỷ Hoàng. Tần Thuỷ Hoàng đặt thiên hạ trong tim, còn Nhị Thế chỉ lấy thiên hạ để ăn chơi hưởng lạc. Lý Tư đành phải tìm cách làm Tần Nhị Thế vui vẻ.
Lý Tư đã viết cho Tần Nhị Thế một phong thư nói rằng: ‘Thời cổ đại có một số người làm Hoàng đế không thành công như là Nghiêu Thuấn Vũ. Vì sao không thành công? Bởi vì làm Hoàng đế phải hưởng lạc, nhưng cuộc sống của họ lại vô cùng gian khổ. Thời Nghiêu Thuấn là nhà tranh vách đất, sau đó Đại Vũ trị thuỷ bị ngâm trong nước bao nhiêu năm, lông chân rụng hết. Những người đó làm Hoàng đế không thể thành công, bởi vì thiên hạ đối với họ là gông cùm, là gánh nặng.
Nay ngài còn trẻ, nếu muốn làm Hoàng đế thành công, nhất định phải làm mình tôn quý, hưởng thụ nhân sinh, đồng thời trước đại thần mà thể hiện được uy nghiêm. Vậy phải làm sao? Chính là phải làm được Đốc Trách Chi Thuật’. Ngài chỉ cần tận sức làm Đốc Trách chi thuật theo cách của thần, thì từ nay trở đi có thể vui chơi hưởng lạc, kê cao gối ngủ’
‘Đốc trách chi thuật’ chính là để Hoàng đế không ngừng giám sát và truy cứu trách nhiệm của đại thần, để họ phải làm tốt trách nhiệm của mình, sau đó phải có hình phạt nghiêm khắc tàn khốc để đảm bảo uy nghiêm của Hoàng đế.
Thế là Tần Nhị Thế chuyên môn dùng ‘khốc lại’ (tức là quan lại tàn khốc). Còn nói là: ‘Thu thuế cao là sáng suốt, giết nhiều người là trung thần’. Từ đó triều chính của nhà Tần một ngày trượt ngàn dặm, bại hoại vô cùng nhanh chóng. Luật pháp của nước Tần cũng được thay đổi, trở nên ngày càng khắc nghiệt hơn. Người dân bắt đầu nổi dậy khởi nghĩa.
Triệu Cao suốt ngày ở bên cạnh Tần Nhị Thế, suốt ngày cổ vũ Tần Nhị Thế phải ăn chơi hưởng lạc. Triệu Cao cũng tự biết rằng những việc mình làm là nghịch đạo, hắn đã giết hết những huynh đệ tỷ muội của Tần Nhị Thế, rồi lại giết rất nhiều đại thần có công, hắn ta cũng biết là các đại thần không phục. Nếu đại thần không phục thì họ sẽ viết cáo trạng, nghĩ biện pháp luận tội Triệu Cao. Do đó, vì để đảm bảo an toàn của mình, Triệu Cao nghĩ một biện pháp: đó là chỉ để một mình hắn ta tiếp xúc với Tần Nhị Thế.
Triệu Cao nói với Tần Nhị Thế rằng: ‘Hoàng thượng, ngài trẻ như vậy, mỗi ngày thượng triều thảo luận quốc gia đại sự nhưng cái gì cũng không biết. Nếu đại thần hỏi mà ngài không trả lời được, đại thần sẽ nghĩ: Hoàng thượng vốn dĩ cũng không hiểu, vậy thì chúng ta tự làm. Như thế là uy hiếp quyền uy của ngài. Do đó từ nay trở đi ngài không cần lên triều, hãy ở trong cung, không gặp ai cả. Đại thần nếu có vấn đề thì thông qua thần, thần sẽ tìm vài người có năng lực, sau khi thương lượng sẽ giải đáp cho ngài. Như thế ngài vừa không phải trả lời, nhưng cũng không trả lời sai’.
Hồ Hợi nghe xong vô cùng cao hứng và đồng ý với ý kiến của Triệu Cao. Từ đó về sau, mỗi lần chúng thần vào triều đều không còn được gặp Hoàng thượng nữa. Thay vào đó, họ chỉ có thể gặp được Triệu Cao, cùng những người trong vây cánh của hắn ta diễu võ dương oai, độc tài xử lý việc triều chính.
Các đại thần vô cùng tức giận, bất bình nhưng chỉ có thể để trong lòng mà không làm gì được. Một thời gian sau, Lý Tư cũng chịu không nổi, Lý Tư ngày càng bất mãn trước việc làm của Triệu Cao.
Khi Triệu Cao nắm giữ triều chính, hắn thấy chướng ngại lớn nhất là Lý Tư. Lý Tư là Thừa tướng, là Chính phủ Tổng lý, trong tay Lý Tư có rất nhiều quyền lực hành chính. Do đó Triệu Cao bắt đầu muốn hại Lý Tư, chiếm quyền lực của Lý Tư.
Triệu Cao vốn dĩ là Trung xa phủ lệnh, tương đương với cán bộ cấp cục. Sau này Tần Nhị Thế cho Triệu Cao làm Lang trung lệnh, tương đương với chức Trưởng thị vệ bên cạnh Hoàng đế; nhưng Triệu Cao lại muốn làm Thừa tướng, cho nên ông ta nghĩ biện pháp để triệt hạ Lý Tư.
Khi đó, Triệu Cao, Hồ Hợi đã làm những việc trái đạo, đã kích khởi phẫn nộ của toàn thiên hạ.
Sau khi Tần Nhị Thế kế vị một năm, ở Đại Trạch Sơn tỉnh An Huy đã nổ ra sự việc Trần Thắng và Ngô Quảng tạo phản. Lúc này, Triệu Cao không nghĩ đến việc bảo vệ chính quyền nhà Tần, mà vẫn còn nghĩ làm thế nào hạ được Lý Tư.
Triệu Cao là con người vô cùng âm hiểm, tà ác, ông ta hại người là có một bộ kế hoạch vô cùng nghiêm mật, thực thi từng bước từng bước.
Một hôm, Triệu Cao tỏ vẻ ưu tư lo lắng đến gặp Lý Tư rồi nói: ‘Thừa tướng, ông xem hiện nay thiên hạ rất nhiều người tạo phản, rất nhiều địa phương đã bị mất khống chế. Chính quyền quốc gia nguy hiểm như thế, nhưng Hoàng thượng đang làm gì? Vẫn còn trưng dân lao dịch, xây dựng cung A Phòng, dùng bọn cẩu mã vô dụng, lại còn suốt ngày hưởng lạc, sống cuộc sống quá thoải mái. Tôi cũng muốn nói một lời với Hoàng đế nhưng thân phận thấp kém, chỉ là một thái giám, lời tôi nói Hoàng đế sẽ không trọng. Nhưng ông là Chính phủ Tổng lý, nếu ông không nói thì còn ai nói đây?’.
Lý Tư nói: ‘Đúng rồi, tôi cũng muốn nói việc này, nhưng tôi không thể gặp Hoàng đế, ông xem Hoàng đế khi nào có thời gian thì bảo tôi, tôi sẽ nói một vài lời’. Triệu Cao nói: ‘Được, việc này ông cứ giao cho tôi. Hễ tôi biết Hoàng đế rảnh thì sẽ báo cho ông’. Thế là Lý Tư đã dính bẫy của Triệu Cao.
Triệu Cao đã làm gì tiếp theo? Chính là khi thấy Tần Nhị Thế vui vẻ nhất, như đang tấu nhạc, ăn uống, xem nhảy múa… Triệu Cao phái người đến nói Lý Tư rằng: ‘Hoàng thượng hiện nay đang rảnh, ông hãy đến mau đi’. Lý Tư liền đến, Tần Nhị Thế đành phải dừng yến tiệc để tiếp đón Lý Tư. Thế là mỗi lần Tần Nhị Thế cao hứng vui vẻ nhất thì Lý Tư đến.
Dần dần, Tần Nhị Thế rất tức giận, vốn dĩ Tần Nhị Thế rất tín nhiệm Lý Tư, nhưng lần này thì bất mãn nói: ‘Vì sao mỗi lần ta vui chơi, Thừa tướng đều đến tìm ta, phải chăng ông ấy coi ta là trẻ con sao? Ông ấy coi thường ta’. Lúc này, nhân mối quan hệ hai người rạn nứt, Triệu Cao liền thêm dầu vào lửa, hắn nói: ‘Âm mưu ở Sa Khâu chỉ có 3 người biết, ngài, tôi và Lý Tư. Lý Tư là người hiểu rõ chuyện. Lý Tư cảm thấy mình lập được nhiều công lao, để ngài làm Hoàng đế, trong tâm ông ấy muốn ngài phong vương. Do đó nếu chưa phong, sẽ làm ông ấy bất mãn’.
‘Còn một sự việc nữa, bệ hạ cho phép thì thần mới nói. Đó là chuyện Trần Thắng – Ngô Quảng là người nhà của Lý Tư. Lý Tư là người nước Sở, Trần Thắng – Ngô Quảng cũng là người nước Sở, hai người này ở gần nhà Lý Tư. Vì sao Trần Thắng – Ngô Quảng có thể tạo phản lớn như vậy, đó là vì họ nói họ có quan hệ với Lý Tư. Hơn nữa, khi ấy quân tạo phản qua vùng Tam Xuyên, thì Thái thú quận là con trai của Lý Tư tên là Lý Do, vì niệm tình gần nhà nên không đánh quân tạo phản. Cho nên Trần Thắng – Ngô Quảng mới khoa trương như thế.
Hơn nữa, thần nghe nói giữa Lý Do và Trần Thắng – Ngô Quảng có liên hệ bí mật, cho nên thần nghi ngờ Lý Tư không trung thành với nước Tần và Bệ hạ’.
Tần nhị thế Hồ Hợi nghe xong thì giận tím mặt, muốn nhanh chóng trừng phạt Lý Tư. Nhưng Hồ Hợi cũng sợ oan uổng cho Lý Tư, nên phái người đi điều tra sự thật việc thông đồng này.
Sau khi Lý Tư biết được tin tức ấy, tức giận nổi trận lôi đình, lập tức viết một phong thư gửi cho Tần nhị thế. Trong thư nói: “Xưa kia, tướng quốc Điền Thường của Vua Tề Giản Công thật biết cách ‘đùa bỡn’ quyền lực. Ông ta vừa lấy được sự tin tưởng của Vua Tề Giản Công, vừa lấy được lòng của các quan lại, giành được sự giúp sức của dân chúng.
Cuối cùng, Điền Thường phát động phản loạn, hại chết Tề Giản Công, chiếm được nước Tề. Hiện giờ Triệu Cao chiếm được đại quyền trong triều, vô cùng giàu có. Thần căn cứ vào tất cả các biểu hiện của ông ta, phỏng đoán rằng, tên tiểu nhân này nhất định có mưu đồ làm loạn, sớm hay muộn gì cũng sẽ có ngày mưu hại Bệ hạ!”
Không ngờ, Tần nhị thế đọc xong thì vô cùng xem thường, rồi nói: “Triệu Cao sao có thể phản ta được? Hắn đối với Trẫm vô cùng trung thành. Hơn nữa, công trạng của hắn đều là dựa vào chính tài năng và lòng trung thành mà đổi lấy.”
Triệu Cao thấy Lý Tư tố cáo mình, liền nói với Tần nhị thế rằng: “Lý Tư vu khống thần làm phản, kỳ thực, thần thấy chính ông ta mới là giống Điền Thường. Hiện tại chỉ có thần là người duy nhất khiến ông ta lo lắng. Chỉ sợ thần vừa chết thì ông ta sẽ noi theo Điền Thường làm phản.”
Mặc dù vậy, Tần Nhị Thế vẫn không làm khó Lý Tư, bởi vì Lý Tư vẫn là đại thần có công.
Một thời gian sau, do chính sách mới của Tần Nhị Thế quá hà khắc, quân khởi nghĩa ngày càng đông, triều đình phái đại quân đi dẹp loạn. Lý Tư cùng với Hữu Thừa tướng Phùng Khứ Tật và Ngự sử Đại phu Phùng Kiếp viết thư khuyên Hồ Hợi. Họ hy vọng Tần nhị thế Hồ Hợi có thể dừng việc xây dựng cung A Phòng để dân chúng bớt kêu than. Trong thư viết rằng: ‘Hoàng thượng, hiện nay thiên hạ đại loạn, một nửa đất đai đều không thuộc về nước Tần nữa. Lúc này ngài muốn bình định thiên hạ, thu phục nhân tâm, thì phải làm những việc sau:
Thứ nhất là dừng việc lao dịch xây dựng Cung A Phòng.
Thứ hai là giảm thuế cho người dân.
Thứ ba là giảm điều động quân đội và chiến tranh bên ngoài.
Nếu ngài không làm như thế, Đại Tần đế quốc sẽ vô cùng nguy hiểm’.
Sau khi bức thư này đưa đến tay Tần Nhị Thế, Hồ Hợi đại nộ nói: ‘Ta xây dựng Cung A Phòng không dễ dàng, hiện nay các người lại phản đối ta’. Thế là Tần Nhị Thế bắt Lý Tư giam lại, còn hai người kia bị bức phải tự sát.
Lý Tư cho rằng mình có tài biện luận, cho nên ông vào ngục, muốn chờ cơ hội để được phân minh.
Nhưng sau khi vào ngục thì mọi chuyện nằm ngoài tầm kiểm soát. Triệu Cao sai người thẩm vấn Lý Tư, đánh hơn ngàn gậy, đánh đến độ Lý Tư không còn miếng da nào nguyên vẹn. Lý Tư chịu không nổi, ông thều thào nói: ‘Ngươi nói ta mưu phản thì ta thừa nhận vậy’.
Vì sao Lý Tư thừa nhận? Bởi vì Lý Tư cho rằng việc ông mưu phản là việc không thể, Tần Nhị Thế sẽ tin ông, Hoàng thượng nhất định sẽ phái người điều tra lại. Chỉ cần Hoàng thượng phái người điều tra thì ông còn cơ hội lật lại vụ án.
Trong ngục, Lý Tư viết một lá thư cho Tần Nhị Thế rằng: ‘Thần đã vì nước Tần lập được nhiều công lao như thế, năm đó là thần đã đề xuất sách lược thống nhất thiên hạ, sau đó đưa kiến nghị phế phân phong, trí quận huyện… thần đã làm nhiều việc, gồm cả rất nhiều công trình đều là do thần quản. Hy vọng Bệ hạ suy nghĩ lại’.
Sau khi bức thư viết xong phải đến tay Triệu Cao thì mới đến tay Tần Nhị Thế, Triệu Cao thấy bút tích của Lý Tư bèn vứt ngay bức thư rồi nói: ‘Phạm nhân như ngươi lại dám viết thư cho Hoàng thượng ư’. Triệu Cao thấy trong thư Lý Tư không cam tâm, hắn nghĩ: ‘Nếu tương lai Hoàng đế thật sự hỏi lại, Lý Tư phản cung thì sao?’.
Thế là Triệu Cao phái mười mấy người giả mạo chức Ngự sử, Yết giả, Thị trung… để thẩm vấn Lý Tư.
Lý Tư thấy thì tưởng Hoàng thượng phái người, chứ không phải do Triệu Cao làm giả, Lý Tư bắt đầu phản cung. Nhưng hễ Lý Tư phản cung thì bị đánh, hễ phản cung là bị đánh, cuối cùng đánh đến mức Lý Tư không dám phản cung nữa. Lúc này Triệu Cao mới dừng thẩm vấn, rồi mời Hoàng thượng đến xem. Tần Nhị Thế phái người đến xem thì thấy Lý Tư không dám phản cung nữa, Tần Nhị Thế nói rằng: ‘Nếu không có Triệu Quân thì trẫm đã bị Thừa tướng Lý Tư lừa rồi’. Thế là Tần Nhị Thế hạ lệnh chém ngang lưng Lý Tư.
Trước khi Lý Tư chết, ông cũng biết mình sẽ chết. Điều này không phải khi bị giam vào ngục thì mới ý thức tới, mà là khi quyền thế gia tộc đạt cực thịnh, ông biết được mình sẽ chết…
Khi đó, gia tộc của Lý Tư hưng vượng đến mức độ nào? Mỗi người con trai của Lý Tư đều lấy công chúa (là con gái của Tần Thuỷ Hoàng), mỗi người con gái của Lý Tư đều lấy con trai của Tần Thuỷ Hoàng, Lý Tư là một trong Tam công, con trai của ông là Lý Do, giữ chức Thái thú quận Tam Xuyên (tương đương với tỉnh trưởng).
Trong một lần Lý Do từ Tam Xuyên về quê thăm nhà, Lý Tư đã thiết đặt đại yến tiệc để nghênh tiếp con trai. Khi ấy, Lý Tư nhìn thấy toàn bộ bài trí thì than thở rằng: ‘Thầy ta là Tuân Tử từng nói rằng: Vật cấm thái thịnh, sự việc kỵ ở chỗ quá hưng thịnh. Hiện nay gia tộc ta hưng vượng như vậy, đã đạt đến đỉnh cao rồi, như thế sẽ đi dần về hướng suy bại’.
‘Tư này là kẻ áo vải đất Thượng Sái, là một tên đầu đen ở nơi làng xóm, nhà vua không biết ta hèn kém, cất nhắc lên đến thế này. Nay ta ở địa vị bầy tôi không thua kém ai, có thể nói là giàu sang cùng cực rồi vậy. Phàm sự vật đến cùng cực rồi thì sẽ suy, ta không biết sau này sẽ chết ở đâu’.
Kết quả vào tháng 7 năm Nhị Thế thứ hai, Lý Tư bị chém ngang lưng, trước đó còn bị ngũ hình. Ngũ hình là trước khi chết còn bị thích chữ lên mặt, cắt ngón chân, cắt mũi…
Do đó Lý Tư chết vô cùng thảm. Trước khi chết, con trai Lý Do của ông cũng chết trận ở Tam Xuyên. Lý Tư cùng con trai thứ hai là Trung Tử bị chém ngang lưng ở bên ngoài đô thành Hàm Dương.
Khi đó, Lý Tư nắm tay con trai nói: ‘Ta còn nhớ năm đó nắm tay con khi còn nhỏ, dẫn theo chó vàng từ cửa đông đất Thượng Sái đi bắt thỏ. Đây là niềm vui gia đình. Những ngày như thế đã không còn nữa rồi’. Thế là phụ tử ôm nhau mà khóc, cuối cùng hai cha con bị chém ngang lưng…
Cảm ơn bạn đã theo dõi video này, hẹn gặp lại bạn trong những tập tiếp theo.
