Chu U Vương là vị quân chủ cuối cùng thời Tây Chu, ông rất sủng ái một mỹ nữ tên là Bao Tự. Mỹ nữ này đặc biệt không thích cười. Chu U Vương vì để Bao Tự cười, ông đã dán một cáo thị, ai có thể khiến Bao Tự cười thì thưởng 1000 cân vàng kim.
Có một người là Quách Thạch Phụ đã đề xuất một chủ ý rằng: “Hãy thiết đặt Phong hoả đài ở Ly Sơn (烽火臺)”.
Thời đó, mỗi khi có dân tộc thiểu số xâm chiếm, khi ‘vương thất nhà Chu’ bị uy hiếp, họ sẽ đốt lửa làm hiệu trên Phong hỏa đài, ban ngày ‘đốt phân sói làm khói ám hiệu báo động’ (còn gọi là lang yên – 狼煙), còn ban đêm đốt lửa.
Phân chó sói sau khi đốt lên, khói sẽ bay lên mà không tản, khi đó ở một nơi cách rất xa vẫn nhìn thấy, cho nên có câu nói rằng ‘lang yên tứ khởi’ (tức là khói khởi tứ bề) là để ám chỉ chiến tranh. Chư hầu các nước thấy ‘lang yên’ hoặc là lửa báo hiệu, họ sẽ đem binh giúp vua, đến cứu Chu vương thất.
Quách Thạch Phụ nói thêm: “Nhưng quốc gia chúng ta đã an định trong thời gian rất lâu rồi, chi bằng chúng ta đốt lửa báo hiệu, chư hầu sẽ đến. Nếu Bao Tự thấy chư hầu đến cứu nhưng không có chuyện gì xảy ra cả, nàng ấy sẽ thấy rất đáng cười. Thấy mọi người thở gấp hổn hển, kỳ thực ngài cười hay không cũng không có chuyện gì, nhưng Bao Tự có thể cười”.
Thế là Chu U Vương mở yến tiệc tại Ly Sơn, uống rượu nghe nhạc với Bao Tự, sau đó lệnh cho người đốt lửa. Hễ thấy lửa thì chư hầu liền đến, mang theo áo giáp vũ khí, chạy mệt bở hơi tai đến dưới Phong hỏa đài, thì thấy Chu U Vương đang cùng mỹ nhân uống rượu. Chu U Vương nói: “Không có chuyện gì đâu, trêu chọc các ngươi một tí thôi mà, các ngươi hãy về đi”.
Chư hầu rất tức giận, nhưng đành giải giáp ra về. Bao Tự thấy chư hầu đến rồi đi, cảm thấy rất vui, sau đó bật cười. Chu U Vương hễ thấy mỹ nhân cười, trông rất mực xinh đẹp, kể từ đó ông thường xuyên đốt lửa. Chư hầu bị lừa một lần, hai lần, đến lần tiếp theo chư hầu không đến nữa.
Sau đó, khi tộc Khuyển Nhung xâm lược, Chu U Vương đốt lửa thì chư hầu không đến nữa. Ông bị Khuyển Nhung hại chết, Bao Tự bị bắt đi, còn cung điện bị thiêu rụi.
Sau khi Chu U Vương mất, con trai của ông kế vị, chính là Chu Bình Vương. Chu Bình Vương thấy cung điện bị đốt, không muốn ở lại nơi ấy nữa. Thế là ông bèn dời kinh đô Cảo Kinh về Lạc Ấp.
Việc Chu Bình Vương dời đô về phía đông trong lịch sử, đây là một loại an bài. Bởi vì năm 780 TCN, ở Tam Xuyên xảy ra động đất, khi đó có một quan Thái sử là Bá Dương Phủ nói rằng: “Năm ấy, khi Y thuỷ và Lạc thuỷ khô kiệt, triều Hạ sẽ diệt vong; khi Hoàng Hà khô kiệt, triều Thương diệt vong; Tam Xuyên địa chấn, đá từ núi lăn xuống sẽ làm tắc dòng sông, Tam Xuyên đều sẽ khô kiệt.
Mà địa phương Tam Xuyên chính là chứng tích của Chu Văn Vương và Chu Vũ Vương, nếu nơi này mà khô kiệt thì triều Chu diệt vong. Vị quốc vương của triều Chu hiện tại, đạo đức của ông ấy so với đạo đức triều Hạ và triều Thương trước lúc diệt vong là vô cùng giống nhau, cho nên triều Chu đã ở trong những ngày nguy hiểm”.
Vậy thì chính xác là thời gian nào? Bá Dương Phủ nói rằng: “Đại khái sau khoảng 10 năm nữa, nhà Chu sẽ diệt vong”. Địa chấn xảy ra năm 780 TCN, 10 năm sau tức năm 770 TCN, Khuyển Nhung đã xâm lược và giết chết Chu U Vương. Tức là việc triều Chu diệt vong đã được quan Thái Sử là Bá Dương Phủ đoán biết từ trước.
Bởi vì số đếm Trung Quốc sử dụng hệ thập phân, 10 được xem là con số lớn nhất. Do đó nếu Trời muốn diệt một quốc gia, thời gian sẽ không quá con số này. Từ năm 780 TCN xảy ra địa chấn Tam Xuyên cho đến lúc nhà Chu diệt vong, toàn bộ quá trình xảy ra trong 10 năm.
Sự diệt vong của nhà Chu khi ấy đã có điềm báo trước, chính là phát sinh địa chấn Tam Xuyên. Thái sử Bá Dương Phủ lấy việc dòng chảy của sông khô kiệt để dự đoán sự diệt vong của nhà Hạ, Thương; lấy dự báo Tam Xuyên khô kiệt sau địa chấn để dự ngôn nhà Chu diệt vong 10 năm sau đó. Tam Xuyên xảy ra động đất vào năm 780 TCN, sau đó 10 năm, bộ tộc Khuyển Nhung xâm lược, Tây Chu diệt vong. Vậy thì sự diệt vong nhà Tây Chu còn có điềm báo nào khác nữa?
Còn có một điềm báo, đó là năm 779 TCN, Chu U Vương lấy Bao Tự, Bao Tự đã sinh được một con trai gọi là Bá Phục. Sau khi Bá Phục được sinh ra, Chu U Vương đã phế Thái tử Nghi Cữu để lập Bá Phục làm người kế thừa vương vị. Nhưng đúng khi đó, quan Thái sử nhà Chu đang đọc ‘Sử ký’. Sử ký này không phải là “Sử ký” do Tư Mã Thiên viết, mà là bộ sử trước thời Tư Mã Thiên. Sử các quốc gia gọi chung là sử ký. Chu Thái sử đọc được ba chữ: (Chu vong hĩ – 周亡矣). Tức là “Chu diệt vong”.
Vì sao vậy? Bởi vì Thái sử đọc trong sử ký có một câu chuyện. Câu chuyện này phản ánh Bao Tự mà Chu U Vương lấy về chính là một con yêu nữ. Câu chuyện hoàn chỉnh này được Tư Mã Thiên ghi lại trong “Sử ký – Chu bản kỷ”.
Chuyện kể rằng, quân vương đầu tiên thời nhà Hạ không gọi là ‘vương’, mà gọi là ‘hậu’, sau này mới gọi là ‘vương’. Quân vương cuối cùng của nhà Hạ là Kiệt, là một vị quân chủ vô cùng bạo ngược. Thời Hạ Kiệt, có hai con rồng đậu trên tường cung điện, Hạ Kiệt không biết phải làm sao để đối phó với hai con rồng này, không biết giết đi hay là đuổi đi? Thế là nhờ quan Thái sử bốc quẻ. Quẻ bốc được có kết quả là: “Giết nó, đuổi nó, đều không phải việc tốt”.
Người bốc quẻ nói: “Thỉnh quốc vương đi cầu hai con rồng, lấy nước miếng của chúng giữ lại”.
Nước miếng của rồng gọi là Ly – 漦. Thế là họ lấy đồ đựng để chứa nước miếng của hai con rồng, sau đó hai con rồng bay đi. Nước miếng rồng được niêm phong kín lại. Từ nhà Hạ truyền đến nhà Thương, rồi từ nhà Thương lại truyền đến nhà Chu, quá trình đã mấy trăm năm, nhưng chưa mở vật chứa đó ra bao giờ.
Đến những năm đầu Chu Lệ Vương, họ bèn mở đồ đựng đó ra. Khi người mở đồ đựng không giữ chắc tay, đồ đựng đó rơi xuống đất, nước miếng của hai con rồng năm xưa chảy ra ngoài, tẩy rửa thế nào cũng không sạch. Nước miếng biến thành một thứ gì đó nhỏ nhỏ giống như con rùa đen, nó từ trong cung bò khắp nơi, kết quả đụng phải một cung nữ.
Cung nữ lúc này chỉ là một bé gái, vừa mới thay răng. Sau khi đụng xong, con rùa nhỏ bèn biến mất. Đợi đến khi cung nữ trưởng thành, gọi là ‘cập kê’, chính là lúc 15 tuổi, nàng ấy không kết hôn mà có thai, vậy mà mang thai đến hơn 40 năm. Đến thời con trai của Chu Lệ Vương là Chu Tuyên Vương, cung nữ ấy đã sinh được một bé gái.
Khi đó trong dân gian có một dự ngôn, trong “Sử ký” viết rằng: “Thời Tuyên Vương có bài đồng dao: ‘Áp hồ ki phục, thực vong Chu quốc’ (檿弧箕服，實亡周國)”. ‘Áp hồ’ là chỉ cung, ‘ki phục’ là chỉ tên. Cả câu có nghĩa: Xuất hiện cung – tên, nhà Chu diệt vong.
Chu Tuyên Vương khi nghe bài đồng dao, cảm thấy quốc gia có thể xuất hiện binh biến. Bởi vì cung tiễn trong bài đồng dao sẽ khiến nhà Chu diệt vong. Do đó, Chu Tuyên Vương hạ lệnh từ giờ trở đi trong quốc gia không được chế tạo cung tên, người nào làm trái sẽ bị chém đầu.
Có một cặp vợ chồng chế tạo và buôn bán cung tên để kiếm sống, họ không biết lệnh cấm này, họ mang cung tên đến đô thành để bán. Nhưng bởi vì nếu ai vi phạm lệnh cấm, quan binh sẽ bắt họ lại. Cặp vợ chồng này liền chạy, chạy đến ngoại thành, chính lúc đó, người cung nữ năm xưa vốn ở trong cung, nay sinh hạ được một bé gái.
Cung nữ cảm thấy mang thai đã 40 năm rồi mới sinh, đây là điềm không lành, thế là nàng đem bé gái đến bờ sông thả lên bè, chiếc bè thuận theo dòng nước trôi đến ngoại thành. Vừa hay, cặp vợ chồng buôn bán cung tên nhìn thấy, họ nghe thấy trên sông có tiếng bé gái khóc, tiếng khóc bi ai, thế là họ đem bé gái vớt lên, rồi nuôi dưỡng bé gái này.
Bé gái này sau khi lớn lên, dung mạo quả thực là một tuyệt sắc giai nhân, nàng ta chính là Bao Tự mà Chu U Vương lấy sau này. Có Bao Tự, mới có sự việc đốt lửa đùa bỡn chư hầu, dẫn đến sự diệt vong của nhà Chu. Điều này đã ứng nghiệm với bài đồng dao thời Chu Tuyên Vương ‘Xuất hiện cung – tên, nhà Chu diệt vong’.
Tần diệt sáu nước, trong “Sử ký – Chu bản kỷ” còn đề cập đến một sự việc. Năm Chu Liệt Vương thứ hai, tức là năm 374 TCN, có một quan Thái sử tên là Đam, ông đến nước Tần để gặp Tần Hiến Công. Ông đã nói một câu như thế này: “Ban đầu Chu với Tần hợp rồi chia, chia 500 năm rồi lại hợp, hợp 17 năm rồi ‘Bá vương’ sẽ xuất hiện”.
‘Đốt lửa cứu viện, đùa bỡn chư hầu’ là năm 770 TCN. Từ lúc Chu Bình Vương dời đô về phía đông, Chu và Tần đã phân khai rồi. Nhà Chu đem đô thành dời về Lạc Dương, còn Tần lại chiếm cứ vùng Tây An, đây gọi là ‘Chu với Tần phân khai’. Thái sử Đam nói ‘chia 500 năm rồi lại hợp’, đây là sự kiện gì?
Năm 256 TCN, khi ấy đã là những năm cuối thời kỳ Chiến Quốc, quân vương cuối cùng của nhà Chu là Chu Noãn Vương. Ông không biết như thế nào mà đột nhiên lại muốn hợp tung với các nước, hy vọng các nước có thể liên minh lại để diệt Tần. Lần hợp tung này đã khiến Tần vương tức giận, Tần vương lập tức phái binh diệt Đông Chu. Khi đó 36 thành phố và thị trấn, cùng với 3 vạn nhân khẩu, toàn bộ đều quy về nước Tần.
Trong “Chu bản kỷ” viết rằng: năm đó là năm 256 TCN. Trong “Lục quốc niên biểu” viết rằng: Tần chiếm được đô thành của Chu là vào năm 255 TCN. Cũng chính là nói có thể là năm 256 TCN, Tần diệt Chu, đến năm 255 TCN mới chính thức tiếp quản những địa phương của nhà Chu.
Tần và Chu ‘hợp lại’ cùng nhau, từ năm 770 TCN đến năm 255 TCN là 515 năm. Thái sử Đam đã biết trước sự việc của 500 năm, vì thế ông nói ‘chia 500 năm rồi lại hợp’. Chu và Tần sau khi phân khai 500 năm rồi lại ‘hợp’, con số 500 năm mà Thái sử Đam nói là một con số tương đối.
Thái sử Đam còn nói ‘hợp 17 năm rồi sẽ có Bá vương xuất hiện’. Chính là nói 17 năm sau khi Tần và Chu hợp lại, sẽ xuất hiện một Bá vương. Từ năm 255 TCN, trải qua 17 năm sẽ là năm 238 TCN. Đây là năm Tần Thuỷ Hoàng làm lễ đội mũ, tức là lễ trưởng thành, cũng là năm Tần Thuỷ Hoàng nắm toàn bộ quyền lực của nước Tần, bãi trừ quyền lực của Lã Bất Vi. Đây có thể nói là điềm báo của Bá vương. Từ năm 238 TCN đến năm 221 TCN, lại trải qua 17 năm, sáu nước bị Tần vương tiêu diệt.
Vậy nên, có thể nói là Thái Sử Đam đã biết trước sự việc của 500 năm sau.
“Sử ký – Chu bản kỷ” đã đưa ra những dự ngôn chính xác về quá trình diệt vong của nhà Chu, Chu Bình Vương dời đô về đông, sự quật khởi của nước Tần cuối cùng là thống nhất thiên hạ. Những dự đoán này không chỉ nói về sự kiện phát sinh, mà còn miêu tả thời gian tương đối chính xác. Điều này phải khiến chúng ta suy nghĩ về phần kết luận của “Đông Chu liệt quốc chí”: ‘Suy đoán thế sự tám trăm năm: Một nửa do nhân, nửa do Thiên’.
Tại sao lại có những người có khả năng dự ngôn như thế này. Kỳ thực trong thời hiện đại cũng có một số người có được khả năng này. Nhưng khoa học vẫn chưa chứng minh được.
Sau khi Tần Thủy Hoàng tiêu diệt sáu nước, ông đã làm rất nhiều sự việc có ảnh hưởng sâu rộng đến hậu thế. Những việc này bao gồm sự kiện Tần Thủy Hoàng xưng Hoàng đế, ông là người đầu tiên trong lịch sử Trung Hoa xưng Hoàng đế, bao gồm việc ban bố một số pháp lệnh: sách cùng một văn tự, xe cùng một khoảng cách hai bánh (thuận tiện cho thiết kế đường), thống nhất tiền tệ, thống nhất hệ thống đo lường, xây dựng rất nhiều đường quốc lộ.
Điều này khiến quân đội nước Tần có thể điều động tấn tốc, tăng cường sự khống chế của ‘trung ương tập quyền’ đối với những địa khu xa xôi. Về quân sự, Tần Thuỷ Hoàng nam chinh Bách Việt, bắc phạt Hung Nô, trên cơ bản đã thiết lập bản đồ Trung Quốc cho các thế hệ sau. Đồng thời ông cũng xây dựng Vạn Lý Trường Thành, bảo vệ khu vực Trung Nguyên tránh bị xâm lược bởi các dân tộc du mục, cho nên ảnh hưởng của Tần Thuỷ Hoàng đối với hậu thế là vô cùng to lớn.
Một quốc gia nếu muốn ‘ổn định lâu dài’, họ phải có một giá trị quan đúng đắn để bách tính và quan phủ có thể chấp nhận được, hoặc có thể gọi đó là ‘hình thái ý thức quốc gia’. Nhưng thật không may, nhà Tần lại chọn Pháp gia để làm hình thái ý thức của họ. Chúng ta biết rằng Pháp gia là một tà thuyết, cho nên vương triều nhà Tần trở thành vương triều ngắn nhất trong lịch sử Trung Quốc. Triều Tần chỉ tồn tại 15 năm.
