Trần Hữu Lượng là người Miện Dương, Hồ Bắc, nay thuộc thành phố Tiên Đào, Hồ Bắc. Tổ tiên ông sống bằng nghề đánh cá. Không rõ nhờ cơ duyên nào, Trần Hữu Lượng lại có cơ hội được học hành, hơn nữa dường như học cũng rất khá. Về sau, ông làm công việc văn thư trong bộ máy triều đình. Theo cách nói ngày nay, Trần Hữu Lượng đã trở thành một người làm việc nơi công sở, có địa vị và cuộc sống tương đối ổn định. Thế nhưng, ông vẫn không thỏa mãn với cuộc sống hiện tại của mình.
Bấy giờ, có một thầy phong thủy từng nói rằng: phần mộ tổ của nhà Trần Hữu Lượng nằm trên một vùng đất quý, về sau trong gia tộc nhất định sẽ xuất hiện quý nhân.
Khi Từ Thọ Huy dựng cờ khởi binh, Trần Hữu Lượng cũng quyết định đi theo con đường tạo phản. Cha ông thấy vậy liền hỏi: “Con đang làm việc trong nha môn, công việc yên ổn, cuộc sống cũng không đến nỗi nào. Vì sao lại muốn tạo phản?”
Trần Hữu Lượng đáp: “Năm xưa đã có người tiên đoán rằng phần mộ tổ tiên sẽ đem vận may lớn đến cho nhà ta. Nay xem ra, thời cơ ấy sắp đến rồi”.
Thế là Trần Hữu Lượng rời bỏ cuộc sống an ổn, đến đầu quân cho Từ Thọ Huy. Ban đầu, ông làm công việc văn thư, làm thư ký dưới trướng Nghê Văn Tuấn. Nhưng Trần Hữu Lượng vừa có năng lực, lại vừa có dã tâm, nên chẳng bao lâu đã vượt khỏi vị trí của một viên quan nhỏ, rồi trở thành một đại tướng có thể tự thống lĩnh quân đội, trấn giữ một phương.
Năm Chí Chính thứ 17 (tức năm 1357), Nghê Văn Tuấn mưu sát Từ Thọ Huy nhưng không thành. Bị dồn đến bước đường cùng, ông ta đành dẫn quân đến nương nhờ Trần Hữu Lượng, khi ấy đang đóng tại Hoàng Châu (nay thuộc Hoàng Cương, Hồ Bắc). Đối với Trần Hữu Lượng, Nghê Văn Tuấn từng có ơn tri ngộ rất lớn. Chính ông ta đã cất nhắc Trần Hữu Lượng từ một viên thư lại chuyên lo văn thư, đưa lên hàng nguyên soái thống lĩnh binh mã.
Trần Hữu Lượng thấy Nghê Văn Tuấn dẫn quân tìm đến, liền hỏi rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì. Nghê Văn Tuấn bèn kể lại đầu đuôi cuộc chính biến, từ âm mưu sát hại Từ Thọ Huy, cho đến việc thất bại và phải chạy trốn. Nghe xong, Trần Hữu Lượng không hề nể tình cũ, cũng chẳng chút do dự. Ông ta lập tức giết chết Nghê Văn Tuấn, rồi thừa cơ thôn tính toàn bộ quân đội của vị ân nhân năm xưa.
Nhờ vậy, Trần Hữu Lượng nhanh chóng trở thành thế lực quân sự hùng mạnh nhất trong triều đình Thiên Hoàn. Từ đó, ông ta bắt đầu khuếch trương thế lực khắp nơi, trước tiên đánh chiếm Nam Xương thuộc Giang Tây, rồi chẳng bao lâu sau đã chiếm lĩnh gần như toàn bộ vùng đất Giang Tây.
Khi ấy, kinh đô của Từ Thọ Huy đặt tại Hán Dương. Ông từng bàn với Trần Hữu Lượng rằng muốn dời đô về Nam Xương, nhưng Trần Hữu Lượng hoàn toàn phớt lờ, không thèm hồi đáp. Không còn cách nào khác, Từ Thọ Huy đích thân dẫn quân tiến xuống phía nam, thẳng đến Giang Châu (nay là thành phố Cửu Giang, tỉnh Giang Tây), đây là nơi đặt trị sở của Trần Hữu Lượng.
Trần Hữu Lượng âm thầm bố trí phục binh trong thành, ngoài mặt thì long trọng nghênh đón Từ Thọ Huy. Thế nhưng, Từ Thọ Huy vừa bước qua cổng, cửa thành lập tức đóng chặt. Phục binh từ bốn phía đồng loạt xông ra, chém giết toàn bộ tùy tùng và thân tín bên cạnh Từ Thọ Huy. Trần Hữu Lượng vẫn để Từ Thọ Huy tiếp tục ngồi trên ngôi hoàng đế, nhưng lại nhân danh ông để phát lệnh hiệu triệu, điều động toàn bộ binh mã thuộc triều đình Thiên Hoàn. Còn bản thân Trần Hữu Lượng thì xưng là Hán vương, cho xây dựng vương phủ, thiết lập bá quan, nghiễm nhiên dựng nên một triều đình riêng. Từ đó, Từ Thọ Huy tuy rằng vẫn mang danh thiên tử, nhưng thực chất đã hoàn toàn biến thành một con rối trong tay Trần Hữu Lượng.
Trong lúc Trần Hữu Lượng không ngừng công thành chiếm đất, tại vùng Giang Nam cũng có hai thế lực khác đang bành trướng với tốc độ rất nhanh. Một là Trương Sĩ Thành, người kia là Chu Nguyên Chương. Trước hết, chúng ta hãy nói về Trương Sĩ Thành.
Sau khi đại quân của Thoát Thoát tan vỡ, Trương Sĩ Thành bắt đầu gây dựng lại thế lực. Ông ta trước tiên chiếm cứ Thông Châu (nay thuộc Nam Thông), sau đó lần lượt thôn tính Côn Sơn, Gia Định và Sùng Minh — đây đều là những vùng đất nằm ở phía bắc Thượng Hải. Cuối cùng, Trương Sĩ Thành đánh hạ Bình Giang, tức Tô Châu ngày nay, rồi dời kinh đô từ Cao Bưu về nơi đây.
Tô Châu là thành trì do Ngũ Tử Tư kiến tạo từ thời cổ, đây là nơi có thành lũy vô cùng kiên cố, và còn là một vùng đất phồn hoa, giàu có bậc nhất Giang Nam. Khi ấy, khắp nơi trong thiên hạ đều đang nổi lên binh biến, binh đao chiến loạn liên miên, nhưng đời sống tại vùng Giang Nam vẫn tương đối yên ổn. Hơn nữa, phần lớn nguồn thuế khóa và lương thực nuôi sống triều đình nhà Nguyên đều đến từ vùng đất này. Bởi vậy, sau khi chiếm được Tô Châu, Trương Sĩ Thành lập tức trở thành thế lực giàu có nhất trong tất cả các thế lực tạo phản đương thời.
Người đời khi ấy có câu: “Sĩ Thành tối phú, Hữu Lượng tối kiệt”. Ý nói Trương Sĩ Thành là kẻ giàu có nhất, còn Trần Hữu Lượng là một nhân vật kiêu hùng, hung mãnh và khó lường nhất. Đúng vào lúc Trương Sĩ Thành chiếm cứ Tô Châu, Chu Nguyên Chương cũng không ngừng mở rộng thế lực của mình.
