Xuân thu Chiến quốc (35) Sự diệt vong của gia tộc hùng mạnh nhà họ Trí

Tác giả: Thiên Phong | Cập nhật: 08/05/2024
Danh mục: Huyền Sử

Năm 455 TCN, Đại phu nước Tấn là Trí Bá Dao mượn cớ đối kháng với nước Việt để lấy đất của ba nhà là Hàn, Triệu, Ngụy. Triệu Tương Tử không đáp ứng, nên bị liên quân ba nhà là Trí – Hàn – Ngụy tấn công. Thực lực nhà họ Triệu so với Hàn, Ngụy là xấp xỉ nhau, nhưng lại không bằng nhà họ Trí. Đối mặt với liên quân ba nhà, tình thế Triệu gia lâm vào nguy cấp.

Triệu Tương Tử nghe theo di mệnh của phụ thân đến thành Tấn Dương. Bách tính nơi đó nhớ lại ân tình năm xưa của cha Triệu Tương Tử, nên đồng tâm hiệp lực bảo vệ nhà họ Triệu. Vì thành Tấn Dương vừa cao vừa dày, nên liên quân ba nhà tấn công trong hai năm mà vẫn không hạ được thành, chiến sự rơi vào bế tắc. Trí Bá Dao nghĩ ra một kế, làm đê kè chặn dòng Tấn thủy, rồi phá đê, dẫn nước nhấn chìm thành Tấn Dương. 

Khi ấy trong thành nước ngập mênh mang, lúc đó trời lại còn đổ mưa. Người dân phải mang nồi nên nóc nhà để nấu cơm. Nhưng không một ai có ý định đầu hàng cả.

Dưới tình huống nguy hiểm như thế, vậy nhà họ Triệu đã dùng cách gì để thoát khỏi vòng vây này đây?

Triệu gia có một mưu sĩ tên là Trương Mạnh Đàm, nhưng trong “Sử ký” gọi là Trương Mạnh Đồng, trong “Tư trị thông giám” thì gọi giống tên lúc đầu là Trương Mạnh Đàm. Ông nói với Triệu Tương Tử rằng: “Chúng ta muốn thoát khỏi tình cảnh này, chỉ có cách đi xúi giục Hàn gia và Ngụy gia, để họ liên hợp với ta mà diệt nhà họ Trí”.

Đang đêm, Trương Mạnh Đàm trèo dây xuống thành, bí mật đến doanh của nhà họ Hàn, chính chỗ của Hàn Khang Tử. Ông nói với Hàn Khang Tử rằng: “Con người Trí Bá Dao này rất tham lam, ngay cả đất thuộc về người khác hắn cũng muốn chiếm, như một trăm dặm đất của Hàn gia và Ngụy gia các ông vậy. Nếu hạ được nhà họ Triệu, hắn ta sẽ không chia đất đâu, mà dù nếu chia thì các ông cũng chỉ được phần nhỏ. Khi hắn ta lấy được phần lớn đất nhà họ Triệu, thế lực hắn sẽ càng lớn mạnh. Đến khi đó, Hàn gia và Ngụy gia không có cơ hội tranh bá, vì thực lực không tương xứng. Cho nên tôi có kế này là an toàn, chúng ta liên minh lại, sau khi diệt được Trí Bá Dao, thực lực ba nhà chúng ta không mấy chênh lệch, không ai hạ được ai, do đó chúng ta sẽ chung sống hòa bình”.

Những lời này làm Hàn Khang Tử có chút động tâm, nhưng bản thân ông có chút do dự chưa quyết định được. Trương Mạnh Đàm lại đem những lời như thế nói với Đại phu nhà Ngụy là Ngụy Hoàn Tử. Ngụy Hoàn Tử cũng không lập tức quyết định được. Hai nhà Hàn – Ngụy đang chờ thời cơ, chính lúc đó Trí Bá Dao đã nói một câu cực kỳ sai lầm.

Khi đó, con nước lớn sắp nhấn chìm thành Tấn Dương. Ngày tiếp theo, cả ba người Trí Bá Dao, Hàn Khang Tử và Ngụy Hoàn Tử cùng nhau đi trên một chiếc xe ngựa. Hàn Khang Tử ở giữa cưỡi xe, Trí Bá Dao ngồi bên trái còn Ngụy Hoàn Tử ngồi bên phải. Trí Bá Dao cảm thấy mưu kế của mình rất cao minh, đang lúc nhìn nước sắp nhấn chìm thành Tấn Dương, ông nói: “Nước Tấn là quốc gia trong ngoài có cả núi và sông, địa thế vô cùng hiểm yếu, có rất nhiều sông lớn… Nhưng hôm nay ta mới biết thêm điều này, tuy sông có thể là công sự mang tính phòng ngự của quốc gia, cũng có thể diệt vong một nước”. 

Chúng ta biết rằng sông có tác dụng phòng vệ. Bởi vì khi bày binh bố trận, các tướng thường muốn chỗ hạ trại của mình theo kiểu dựa lưng vào núi, quay mặt ra sông. Phía sau là núi thì người khác không thể trèo qua mà tấn công, cho nên mặt sau an toàn. Phía trước có sông, người khác rất khó vượt qua rồi tấn công, thuyền đối phương chưa đến thì đã bị cung tên bắn cản lại rồi.

Tuy nhiên, theo ý của Trí Bá Dao, tức là có thể dùng kế đắp đê ngăn sông, rồi phá đê để dẫn nước vào thành. Chính vì thế ông nói “sông cũng có thể diệt vong một nước”.

Sau khi nghe lời này, Hàn Khang Tử thoáng nhìn Ngụy Hoàn Tử, ông thúc cùi chỏ vào người Ngụy Hoàn Tử, còn Ngụy Hoàn Tử giẫm chân mình lên chân của Hàn Khang Tử.

Tại sao lại như vậy? Bởi vì hai người bọn họ đều nghĩ đến một chuyện rất đáng sợ. Ngụy gia phong ấp ở An Ấp, bên cạnh An Ấp có con sông tên là Giáng Thủy; còn căn cứ địa của Hàn gia ở Bình Dương, bên cạnh Bình Dương có con sông tên là Phần Thủy. Chính là nói, nếu Trí Bá Dao muốn diệt Hàn gia và Ngụy gia, thì Giáng Thủy có thể nhấn chìm An Ấp, còn Phần Thủy có thể nhấn chìm Bình Dương.

Hàn Khang Tử thúc nhẹ cùi chỏ vào Ngụy Hoàn Tử, và Ngụy Hoàn Tử giẫm nhẹ lên chân Hàn Khang Tử, đồng thời hai người trao đổi ánh nhìn với nhau, những hành động này bị một thủ hạ của Trí Bá Dao nhìn thấy, người này tên Hy Tỳ. Hy Tỳ chờ Đại phu Hàn gia và Ngụy gia đi khỏi, ông mới nói với Trí Bá Dao rằng: “Hàn gia và Ngụy gia sắp phản bội chúng ta rồi”.

Trí Bá Dao hỏi: “Làm sao mà có thể biết được?”. Hy Tỳ nói: “Việc này chẳng phải đơn giản sao? Đương lúc ngài nói nước lớn nhấn chìm thành Tấn Dương, nhà họ Triệu sắp bị đánh hạ; sắc mặt hai vị Đại phu đó không vui chút nào. Theo lý mà nói, hạ được Triệu gia thì họ cũng được chia phần, có được lợi ích lớn, cuộc chiến kết thúc thì bọn họ có thể trở về, đáng lẽ nên vui. Đằng này sắc mặt bọn họ không lấy gì làm vui sướng. Khi ngài để cập việc thế nước lớn có thể nhấn chìm quốc gia, bọn họ nghĩ về việc Giáng Thủy có thể nhấn chìm An Ấp, còn Phần Thủy có thể nhấn chìm Bình Dương. Thế thì họ không cảnh giác sao?”. 

Trí Bá Dao ngẫm nghĩ rồi đáp: “Có đúng thế không? Vậy để ngày mai ta sẽ đi hỏi bọn họ”.

Ngày hôm sau, Trí Bá Dao bày tiệc rượu mời Hàn Khang Tử và Ngụy Hoàn Tử đến. Ông nói với hai người bọn họ: “Tính tôi rất thẳng thắn, có gì nói nấy, tôi hy vọng các ông cũng như thế. Hiện tại tôi hỏi các người, hai người có đang phản bội tôi không?”.

Hai người đó không thừa nhận, vội vàng trả lời: “Làm gì có chuyện đó”. 

Hàn Khang Tử đáp rằng: “Tôi nghe nói hiện tại Triệu gia đang dùng kế ly gián, muốn làm gián cách quan hệ giữa các nhà chúng ta”. 

Ngụy Hoàn Tử lại bồi thêm: “Triệu gia sắp bị hạ, chúng tôi làm sao có thể bỏ lợi ích thực tại trước mắt để đi phản bội Trí gia, đây là sự việc vừa khó thành vừa nguy hiểm”.

Thế là mọi người lại ăn uống no say trên bàn tiệc. Khi Hàn Khang Tử và Ngụy Hoàn Tử rời doanh trại của Trí Bá Dao, đúng lúc Hy Tỳ từ ngoài tiến vào trong. Hy Tỳ là người rất tinh ý, chỉ trong thoáng chốc thấy Đại phu hai nhà, ông liền hiểu chuyện ngay, ông lập tức liền tiến đến nói với Trí Bá Dao rằng: “Hai người đó không chỉ rắp tâm tạo phản mà còn sắp phát động chiến loạn nữa”. 

Trí Bá Dao hỏi: “Làm sao ngươi biết?”. 

Hy Tỳ nói: “Hai người bọn họ sau khi nhìn thấy tôi thì giương mắt nhìn nhau, sau đó đi nhanh. Có phải ngài đã lấy lời của tôi nói với họ rồi không?”. 

Trí Bá Dao trả lời: “Đúng thế. Nhưng hai người bọn họ nói không có việc như vậy đâu”.

Sau khi nghe những lời ấy, Hy Tỳ phản ứng rất nhanh, ông nói với Trí Bá Dao hãy cho phép ông đi sứ nước Tề, ông đã thêu dệt rất nhiều lý do cho việc đi sứ. Trí Bá Dao đồng ý. Thế là Hy Tỳ rời khỏi Trí Bá Dao. Hy Tỳ biết rằng đại họa sắp giáng xuống và ông không thể nào can ngăn được Trí Bá Dao nữa.

Đêm hôm đó Hàn Khang Tử và Ngụy Hoàn Tử cuối cùng cũng hạ quyết tâm. Họ lệnh cho binh sĩ đào đê, nhưng không dẫn nước vào thành Tấn Dương mà là dẫn vào đại doanh của của Trí Bá Dao. Trí Bá Dao đang ngủ đột nhiên phát hiện giường ngủ ươn ướt. Ông cho rằng binh sĩ không trông coi đê kè. Lúc đó, ông thấy một thủ hạ của mình tên là Dự Nhượng, đang chèo thuyền đến.

Dự Nhượng vội nói với Trí Bá Dao rằng: “Không xong rồi! Hàn gia cùng Ngụy gia đã phản tội chúng ta! Họ liên minh với nhà họ Triệu và đang đánh chúng ta!”

Bởi vì Trí Bá Dao căn bản không chuẩn bị thủy quân, mà chỉ dùng thủy công làm ngập thành Tấn Dương, trong khi đó, Hàn gia, Ngụy gia và Triệu gia đã chuẩn bị đầy đủ, thuyền của ba nhà vây thuyền của Trí Bá Dao lại. Trí Bá Dao bị bắt sống. Triệu Tương Tử kể những tội trạng của Trí Bá Dao rồi hành quyết ông.

Trí Bá Dao là một người đầy tài hoa, vốn có thể sống trong phú quý cả đời, nhưng chỉ vì lòng tham mà gặp phải kết cục như thế, đây là bài học quan trọng dành cho hậu nhân.

Khi nhà họ Triệu sắp bị ba nhà Trí, Hàn, Ngụy đánh hạ, kế sách phản chiến của Triệu gia đã thành công. Hai nhà Hàn – Ngụy, đã dẫn nước nhấn chìm đại doanh của Trí Bá Dao. Đây là bước ngoặt rất kịch tính trong cuộc chiến, trên thực tế, điều này đã sớm được báo trước.

Trí Bá Dao là con người tham lam và kiêu ngạo. Vì tham lam nên muốn chiếm đất của ba nhà Hàn – Triệu – Ngụy, vì kiêu ngạo nên không nghe lời cảnh báo của Hy Tỳ. Đối với hai nhà Hàn – Ngụy, ông không quan tâm đến kế phản chiến, về phần mình lại không chuẩn bị binh lực đầy đủ. Có thể nói, Trí Bá Dao không hiểu thực lực bản thân, cũng không nắm bắt được tâm lý của đồng minh, càng không tìm hiểu sách lược và quyết tâm của đối thủ. Do đó việc Trí Bá Dao thất bại là điều không thể tránh khỏi.

Trí Bá Dao chết rồi, Triệu Tương Tử vì rất căm hận Trí Bá Dao nên đã khoét rỗng sọ của Trí Bá Dao để làm bô để đại tiện tiểu tiện. Thủ hạ của Trí Bá Dao là Dự Nhượng nghe tin đó cảm thấy rất đau xót. Ông nói: “Chủ nhân của ta sao lại chịu nỗi nhục như vậy… Người đã chết rồi, lại còn làm nhục hài cốt ông ấy…”. Thế là Dự Nhượng chuẩn bị thích sát Triệu Tương Tử để báo thù cho chủ. 

Vậy Dự Nhượng có thể thành công không, chúng tôi sẽ kể tiếp câu chuyện trong phần tiếp theo. Cảm ơn các bạn đã theo dõi video này, xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại.


Có thể bạn quan tâm:

Bình luận

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}