Tập (64) Khuất Nguyên: Mọi người đều say – Riêng mình ta tỉnh

Biên tập: Thiên Phong | Cập nhật: 29/05/2025

Sở Hoài vương bị Trương Nghi lừa đến mấy lần, sau đó giận quá thì xuất binh đánh nước Tần, nhưng đều thảm bại. Cuối đời, ông còn bị Tần Chiêu Tương vương lừa, bị giam lỏng ở nước Tần rồi qua đời trong ấm ức. Sở vương kế vị cũng không có suy nghĩ báo thù gì cả, cũng không muốn làm nước giàu binh mạnh mà chỉ lo hưởng lạc. Nước Sở lâm vào cảnh diệt vong.

Khi đó, có một đại thần vô cùng tức giận, người này chính là Tam lư đại phu Khuất Nguyên.

Tam Lư đại phu là chức vị gì đây? Chính là chức quan chưởng quản thờ cúng tông miếu và dạy học cho con em dòng dõi hoàng tộc. Ông một lòng mong muốn nước Sở có thể lớn mạnh để báo thù rửa hận. Nhưng ông nhìn thấy Sở Khoảnh Tương vương, công tử Lan và những đại thần khác, hiện giờ tất cả đều an hưởng giàu sang, mỗi ngày chỉ biết ăn chơi hưởng lạc, rất mau đã quên đi nỗi nhục của nước nhà.

Khuất Nguyên thường nói những việc này, đương nhiên Sở vương không thích nghe, cuối cùng Sở vương đã lưu đày Khuất Nguyên về lại quê nhà của ông, chính là Tỷ Quy.

Khuất Nguyên nơi quê nhà xõa tóc bước đi, đến bờ sông dạo bước ngâm thơ. Ông đã viết bài thơ bất hủ chính là “Ly Tao”. Tư Mã Thiên rất đồng tình với Khuất Nguyên, trong “Sử Ký” ông đã đặc biệt dành ra một chương viết về Khuất Nguyên. Tư Mã Thiên viết: “Khuất Bình theo đạo ngay, đi đường thẳng, dốc hết lòng trung, đưa hết trí khôn ra thờ vua, nhưng lại bị kẻ gièm pha ly gián, có thể gọi là ở vào cảnh khốn cùng vậy! Mình tín mà bị ngờ vực, mình trung mà bị chỉ trích, làm sao khỏi oán thán! Khuất Bình viết Ly Tao là do oán thán mà ra vậy!”. 

Khuất Nguyên ở quê nhà, hàng ngày cứ thế đến bờ sông, xõa tóc mà đi, ngâm nga trên bờ hồ, sắc mặt tiều tụy, thân hình khô héo, thật làm người ta đau lòng. Về sau, có một lần Khuất Nguyên gặp một ông lão đánh cá, ông lão đó hỏi Khuất Nguyên rằng: “Ngài là quan tam lư đại phu đấy phải không? Vì sao đến nỗi này?”.  

Khuất Nguyên nói: “Cả đời đục cả, một mình ta trong, mọi người đều say, riêng mình ta tỉnh, cho nên ta mới thống khổ như vậy”.

Lão đánh cá khuyên rằng: “Thánh nhân xưa nay uyển chuyển không câu nệ, biết việc tùy thời. Đời đục cả, sao ông không khuấy thêm bùn, vỗ thêm sóng cho đục ngầu một thể. Loài người say cả, sao ông không ăn cả men, húp cả bã cho say nốt? Việc gì phải lo xa, nghĩ sâu, để đến nỗi bị xua đuổi, thân tàn ma dại như thế này?’

Khuất Nguyên đáp rằng: “Tôi nghe nói, khi người ta gội đầu xong thì phủi mũ, người ta tắm xong thì giũ áo, lẽ nào để cái thân trong trắng bị vật làm nhơ bẩn đi. Ta thà gieo mình xuống sông Tương, chôn mình trong bụng cá, lẽ nào để cái bản chất trắng ngần chịu bụi bặm của đời?”.

Một thời gian sau, Khuất Nguyên gieo mình xuống sông rồi qua đời.

Khuất Nguyên là một nhà thơ có tên có họ trong lịch sử Trung Quốc, chúng ta biết rằng: thời Xuân Thu, Khổng Tử đã từng chỉnh lý qua toàn bộ tập thi ca đầu tiên của Trung Quốc là “Kinh Thi”. “Kinh Thi” có tổng cộng 305 bài, nhưng nếu hỏi tác giả của mỗi một bài thơ trong đó là ai? Thì hoàn toàn không có tên. Khuất Nguyên là nhà thơ có tên có họ đầu tiên trong lịch sử, ông không chỉ viết thơ, mà đã khai sáng thể văn “Sở Từ”, hơn nữa mọi người đều biết đấy là thơ do ông viết.

Khuất Nguyên không phải vừa mới về quê nhà liền gieo mình xuống sông, ông ở quê nhà tròn 14 năm, làm ruộng ở đó ròng rã suốt 14 năm. Năm 278 TCN, Võ An quân Bạch Khởi của Tần đã công hạ được đô thành của nước Sở. Lúc này, Khuất Nguyên thấy nước Sở chẳng còn hy vọng gì nữa, ông bèn làm bài phú “Hoài Sa”, rồi ôm đá gieo mình xuống sông Mịch La.

Khi đó, rất nhiều người trong vùng đều thương tiếc ông, họ lũ lượt tranh nhau chèo thuyền đến vớt ông lên. Mọi người sợ thi thể của Khuất Nguyên bị cá ăn mất, liền lấy cơm gạo gói lại ném xuống sông cho cá ăn. Vậy nên, lễ hội  đua thuyền rồng và ăn bánh chưng chính là bắt nguồn từ sự việc Khuất Nguyên gieo mình xuống sông.

Năm 299 TCN, năm mà Sở Hoài vương bị lừa đến nước Tần, cũng trong năm này, tướng quốc của nước Tề là Mạnh Thường Quân cũng bị lừa đến nước Tần. Sở Hoài vương thì qua đời ở Tần, nhưng Mạnh Thường Quân lại trốn thoát được. Thế thì Mạnh Thường Quân đã trốn chạy thành công khỏi nước Tần như thế nào, chúng tôi sẽ kể câu chuyện này trong tập sau.

Cảm ơn bạn đã theo dõi video này, xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại.

Bạn đang xem bài viết thuộc chuyên mục: Đông Chu Liệt Quốc

Bài viết liên quan:

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}
>