Vào tháng 9, năm 209 trước Công nguyên, tức là hai tháng sau khi Trần Thắng khởi binh, Lưu Bang giương cờ khởi nghĩa, khi ấy ông đã 48 tuổi. Lúc này thiên hạ đại loạn, ngoại trừ nước Hàn, các nước Yên, Triệu, Ngụy, Tề, Sở đều đã phục quốc, thiên hạ về cơ bản đã trở lại cục diện Chiến Quốc, giống như trước khi Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Hoa.
Lưu Bang lúc đầu muốn nương nhờ chính quyền Trương Sở, nhưng tình hình nhanh chóng thay đổi, bởi vì chỉ ba tháng sau, Trần Thắng đã tử trận. Tướng của Trương Sở là Tần Gia đã lại lập một người tên là Cảnh Cư làm Sở Vương, đóng quân gần huyện Bái – nơi Lưu Bang khởi binh. Lưu Bang chuẩn bị đi đầu quân cho Cảnh Cư, nhưng trên đường đi, ông đã gặp một nhân vật có vai trò then chốt giúp ông đoạt được thiên hạ – đó chính là Trương Lương.
Trương Lương là quý tộc nước Hàn. Khi Tần Thủy Hoàng tuần du thiên hạ, ông đã bị ám sát ở Bác Lãng Sa – vụ ám sát này chính là do Trương Lương chủ mưu. Trương Lương mang trong mình khí chất hiệp nghĩa. Sau đó, có một người tên là Hạng Bá đã phạm tội sát nhân, Trương Lương đã cứu ông ta trốn thoát. Hạng Bá chính là chú ruột của Hạng Vũ.
Lúc nhỏ, Trương Lương có lần đang dạo chơi ở Hạ Bì thì thấy một ông lão đứng trên cầu. Ông lão thấy Trương Lương đến, liền cố tình làm rơi giày xuống gầm cầu, rồi bảo: “Thằng nhỏ kia, đi nhặt giày lên cho ta.”
Trương Lương vốn là người xuất thân quý tộc, địa vị rất cao. Thế mà lão già kia lại bảo đi nhặt giày, Trương Lương tức giận, suýt nữa định đánh cho ông ta một trận. Nhưng Trương Lương thấy ông lão tuổi đã quá cao, cơ thể gầy yếu, muốn đánh cũng không nỡ ra tay, nên cuối cùng đành đi xuống dưới cầu rồi nhặt giày lên.
Nhặt xong mang về, ông lão lại duỗi chân ra, nói: “Mang giày vào cho ta.”
Trương Lương nghĩ: “Thôi thì làm người tốt cho trót,” cậu bèn cúi xuống giúp ông lão mang giày. Ông lão mỉm cười, nói: “Nhũ tử khả giáo dã” – câu này là nguyên văn trong Sử ký – Lưu hầu thế gia – có nghĩa là: “Đứa nhỏ này có thể dạy dỗ được.” Nói rồi, ông lão bỏ đi.
Trương Lương lấy làm kỳ lạ, không biết người này là ai. Ông lão đi được một lúc thì quay lại, bảo với Trương Lương rằng: “Năm ngày nữa, lúc trời vừa sáng, hãy đến đây gặp ta.”
Đến ngày hẹn, Trương Lương đã có mặt khi trời vừa sáng, nhưng vừa đến nơi thì thấy ông lão đã ở đó rồi. Ông lão nổi giận nói: “Ngươi hẹn với ta mà còn đến trễ thế này à? Năm ngày nữa quay lại!” Rồi ông lão lại bỏ đi. Trương Lương đành chờ thêm năm ngày nữa.
Lần này, Trương Lương không dám để đến sáng. Gà vừa gáy là đã đi ngay, vậy mà khi đến cầu thì ông lão kia đã ở đó rồi. Ông lão nói: “Sao ngươi vẫn đến muộn? Năm ngày nữa quay lại!” Thế rồi lại bỏ đi.
Nếu gặp tình huống này, người bình thường chắc đã mất kiên nhẫn từ lâu. Nhưng Trương Lương thì không. Đến lần hẹn thứ ba, vừa qua nửa đêm là cậu đã lên đường. Vừa đến nơi được một lúc, ông lão cũng xuất hiện. Ông nói: “Giờ thì trông ngươi mới giống một kẻ biết kính trọng người già.” Nói rồi, ông lão lấy ra một cuốn sách, đưa cho Trương Lương và dặn: “Ngươi hãy học kỹ cuốn sách này, mười năm sau có thể làm thầy của thiên tử. Mười ba năm nữa, hãy đến Cốc Thành tìm ta. Dưới chân núi Cốc Thành có một tảng đá màu vàng – đó chính là ta.”
Về sau, người đời gọi thầy của Trương Lương là Hoàng Thạch công, còn cuốn sách ông lão truyền lại chính là Thái Công Binh Pháp.
Chúng ta có thể suy đoán, Hoàng Thạch Công là một cao nhân đắc đạo, ông đã đoán biết được việc Trương Lương sẽ trở thành trợ thủ đắc lực của Lưu Bang. Và ông muốn sau khi Trương Lương đã làm xong đại sự, thì hãy tìm ông để học bí mật tu luyện. Và quả thật, sau này Trương Lương đã học được một số bí pháp luyện đan, tịch cốc. Câu nói cuối cùng của Hoàng Thạch Công cũng làm người ta khó lý giải, ông nói: “Dưới chân núi Cốc Thành có một tảng đá màu vàng – đó chính là ta”.
Sau khi nhận được Thái Công Binh Pháp, Trương Lương bắt đầu chuyên tâm khổ luyện, miệt mài học tập, lĩnh hội đầy bụng mưu lược. Nhưng khi ông đem những mưu kế đó ra để bàn luận với người khác, phân tích thế cuộc thiên hạ, thì chẳng ai hiểu nổi. Thế mà chỉ có Lưu Bang là hiểu. Trương Lương nói gì, Lưu Bang cũng lĩnh hội được. Trương Lương cảm thán rằng: “Lưu Bang quả là kẻ có thiên tư hơn người!” Vậy nên ông quyết định đi theo Lưu Bang.
Sau đó, Lưu Bang cùng Trương Lương tham gia hội nghị do Hạng Lương tổ chức tại đất Tiết, chính thức khởi đầu cuộc chiến kháng Tần, đi theo Hạng Lương tranh đoạt thiên hạ. Khi ấy, lực lượng của Lưu Bang còn rất yếu, chỉ có khoảng năm nghìn binh mã, mà số này cũng do Hạng Lương cấp cho.
Lúc này, Chương Hàm dẫn đại quân nước Tần, đánh đâu thắng đó, đội quân khởi nghĩa bị đánh cho tan tác. Quân Tần vừa ra khỏi cửa ải Hàm Cốc, nơi đầu tiên đụng độ chính là nước Ngụy. Quân Tần mạnh như hổ sói, thế như trẻ tre, đánh mạnh vào nước Ngụy. Nước Ngụy bại trận tơi bời, Ngụy vương là Ngụy Cữu đã tự thiêu mà tuẫn tiết. Khi đó, nước Tề, Sở và Yên đều đem quân cứu viện, nhưng vẫn không thể xoay chuyển cục diện. Tề vương là Điền Đam tử trận.
Hạng Lương đem quân đến cứu viện, tại Đông A và Phù Dương. Với tài dùng binh của mình, Hạng Lương đã hai lần đánh bại quân của Chương Hàm, và chặn đứng thế tiến công của quân Tần.
Sau đó, Hạng Lương sai cháu ruột mình là Hạng Vũ cùng Lưu Bang đi tấn công Định Đào (nay là huyện Định Đào, tỉnh Sơn Đông). Nhưng Hạng Vũ và Lưu Bang bại trận trở về. Thế rồi họ phải chuyển hướng sang đánh Ung Khâu (nay là huyện Khởi, thuộc Khai Phong, Hà Nam), tại đây đã tiêu diệt quận thủ quận Tam Xuyên tên là Lý Do. Lý Do chính là con trai của Lý Tư.
Sau một loạt chiến thắng liên tiếp, Hạng Lương bắt đầu có phần kiêu ngạo, nghĩ rằng quân Tần cũng chẳng có gì đáng sợ. Nhưng điều mà Hạng Lương không ngờ tới, là triều đình nhà Tần đã nhanh chóng viện trợ hậu cần và tăng cường viện binh cho Chương Hàm, chuẩn bị cho một trận quyết chiến.
Vậy trận chiến ấy sẽ ra sao? Chúng tôi sẽ kể tiếp trong tập sau. Cảm ơn bạn đã theo dõi video này, xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại.
