Xuân thu Chiến quốc (46) Vây Ngụy cứu Triệu, trận tranh hùng đầu tiên của Tôn Tẫn và Bàng Quyên

Tác giả: Thiên Phong | Cập nhật: 08/05/2024
Danh mục: Huyền Sử

Sau khi Tôn Tẫn trốn thoát khỏi nước Ngụy, ông qua nước Tề và nương nhờ quan đại phu Điền Kỵ.

Điền Kỵ là người rất thích đua ngựa. Có một lần, Tôn Tẫn thấy Điền Kỵ đua ngựa với Tề Uy vương, phát hiện rằng ngựa của Điền Kỵ cũng không kém ngựa của Tề Uy vương, nhưng Điền Kỵ thường hay thua. Mỗi lần đều thua rất nhiều tiền. Sau này, Tôn Tẫn nói với Điền Kỵ rằng: “Tôi có chủ ý thế này, ngài hãy hẹn Tề vương hai ngày nữa đến đây đua ngựa, chơi 3 hiệp, mỗi hiệp lấy nghìn vàng làm giải”.

Nghìn vàng tức là 1.000 cân “vàng kim”. Như đã nói ở kỳ trước, “vàng kim” thời Chiến Quốc không phải là vàng thời nay, mà là chỉ đồng. Một cân của Trung Quốc bằng 0,5kg, do đó 1.000 cân “vàng kim” là 500kg đồng. Nghìn vàng trong trường hợp này là một số tiền cược rất lớn. Một người bình thường trong cả một năm cũng chỉ dùng vài cân “vàng kim” mà thôi.

Tề vương khi đó thấy Điền Kỵ cược một số tiền lớn như vậy thì liền cười nói: “Khanh đánh cược với ta lớn như vậy, sợ rằng thua ba lần thì ngay cả phủ của khanh cũng phải giao lại cho ta mất”. 

Điền Kỵ nói: “Thần với ngài đua xong rồi mới biết được kết quả như thế nào”. 

Vòng đua thứ nhất, ngựa của Tề vương vượt rất xa ngựa của Điền Kỵ. Tề vương thấy Điền Kỵ thua, cảm thấy hơi thương cho vị quan Đại phu này. Điền Kỵ đã thua mất nghìn vàng. Nhưng đến lần thứ hai và thứ ba, Điền Kỵ đều thắng. Tề vương cảm thấy kỳ quái mà hỏi rằng: “Xưa nay ngựa ta đều tốt hơn ngựa ngươi, hôm nay tại sao lại xuất hiện việc như thế này?”.

Điền Kỵ trả lời: “Thần có một vị Khách khanh tên là Tôn Tẫn, ông ấy là người đưa ra chủ ý này”. 

Phương pháp của Tôn Tẫn chính là “Lần đầu lấy con ngựa yếu nhất của mình để thi với con ngựa tốt nhất của người khác. Lần thứ hai, lấy con ngựa tốt nhất của mình để đấu với con ngựa tốt thứ hai của người ta. Lần thứ ba, lấy con ngựa tốt thứ hai của mình để thi đấu với con ngựa yếu nhất của người khác”. 

Như thế, lần thứ nhất là mình cố ý để họ thắng, hai lần sau mình sẽ thắng lại. Đây là câu chuyện “Điền Kỵ thi ngựa” rất nổi tiếng trong lịch sử.

Tề Uy vương nghe xong, cảm thấy Tôn Tẫn thật là bậc kỳ tài mới nghĩ ra được cách này, ông bèn phong Tôn Tẫn làm quan Đại phu. Tôn Tẫn từ chối rằng: “Ngài không cần làm thế. Thần chỉ là kẻ tàn phế nhận hình phạt, không cần đại vương phải phong quan tước. Thần chỉ làm cố vấn cho ngài là được rồi”.

Trên thực tế, Tôn Tẫn đang chờ một trận đánh với nước Ngụy để trả mối thù xưa khi Bàng Quyên khoét gối, thích chữ lên mặt. Cuối cùng thì cơ hội cũng đến.

Năm 354 TCN, nước Ngụy tấn công nước Triệu. Bàng Quyên khi đó đánh trận vô cùng lợi hại, nên rất nhanh đã công hạ được đô thành Hàm Đan của nước Triệu, nước Triệu khi đó sắp rơi vào tình cảnh diệt vong. Thế là nước Triệu cầu cứu nước Tề. Tề Uy vương phong Điền Kỵ làm tướng quân, Tôn Tẫn làm quân sư để đi cứu nước Triệu. Khi đó, Tôn Tẫn đưa ra một phương kế rất nổi tiếng, đó là “vây Ngụy cứu Triệu”. Đây là kế thứ hai trong ba mươi sáu kế. Tôn Tẫn khi đó còn giảng ra một đoạn mà “Sử ký” có ghi lại, trong đoạn đó có một câu như thế này: “Trong khi đảo loạn những chỗ hư ảo mơ hồ thì đánh vào nơi quan trọng”.

Tôn Tẫn nói: “Khi dụng binh, nhất định phải tránh mũi nhọn của địch, đi đánh chỗ yếu nhất của họ. Hiện nay, nếu chúng ta giao chiến trực tiếp với Bàng Quyên, trong khi quân đội của hắn tinh nhuệ như thế, họ vừa công hạ được đô thành Hàm Đan của nước Triệu, sĩ khí đang lên; chúng ta nếu đánh trực diện thì thất bại là điều khó tránh khỏi. Cách đơn giản là không đi cứu Triệu để tránh quân tinh nhuệ của Bàng Quyên, mà chúng ta sẽ tiến hành vây nước Ngụy lại, khi đó, Bàng Quyên sẽ phải thu binh về Ngụy. Đường từ Triệu về Ngụy khá xa, quân đi nửa đường là mệt lắm rồi, chúng ta sẽ mai phục ở nơi giữa đường, lúc này chính cơ hội để đánh bại đội quân hùng mạnh của Bàng Quyên. Đây gọi là kế dĩ dật đãi lao – “lấy an nhàn để đợi quân địch mệt mỏi” trong binh pháp”.

Thế là kế sách của Tôn Tẫn được tiến hành, quân Tề chia làm 2 hướng, một hướng nhanh chóng đánh tới đô thành của Ngụy, một hướng thì tiến hành mai phục. Bàng Quyên nghe tin nước Ngụy bị bao vây thì cũng không có cách nào khác, phải vội dẫn quân về để ứng cứu.

Bàng Quyên trúng kế lúc giữa đường về Ngụy. Tại Quế Lăng đã phát sinh một trận đại chiến. Quân Tề đang trên đường dài hành quân, bỗng gặp mai phục của quân Ngụy. Bàng Quyên khi nghe thám mã thông báo, thì vội điều chỉnh đội hình, cho quân sẵn sàng chiến đấu.

Một trận chiến rung trời nổ ra, quân Ngụy đang trên đường hành quân mệt mỏi, không thể chống lại được quân Tề đã chuẩn bị từ trước.

Bàng Quyên thất bại, nước Tề đại thắng. Bàng Quyên dẫn tàn quân phá vòng vây và chạy về Ngụy. Sau đó, Bàng Quyên nghe mật báo, biết rằng Tôn Tẫn vẫn còn sống, và đang ở nước Tề.

Bàng Quyên biết Tôn Tẫn vẫn còn sống, nên nước Ngụy không thể xưng bá được rồi. Thế là Bàng Quyên bèn dùng kế phản gián, phái người sang nước Tề rồi lan truyền những lời bịa đặt rằng: “Đại phu Điền Kỵ không những đánh trận giỏi mà còn thu phục được lòng dân, tương lai sẽ có ngày tạo phản”

Bàng Quyên phát tán những lời dối trá như vậy, Tề Uy vương liền trúng kế, kết quả là Điền Kỵ bị bãi quan. Vì Tôn Tẫn theo Điền Kỵ, cho nên khi Đại phu nước Tề bị bãi quan, Tôn Tẫn cũng rời khỏi quân đội nước Tề.

Tôn Tẫn rồi sẽ ra sao, liệu ông có cơ hội lãnh binh lần nữa hay không, chúng tôi sẽ kể tiếp câu chuyện trong tập tiếp theo, cảm ơn bạn đã theo dõi video này, xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại.


Có thể bạn quan tâm:

Bình luận

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}