Vào tháng Bảy năm 210 trước Công nguyên, Tần Thủy Hoàng băng hà tại Sa Khâu. Trước khi mất, ông để lại di chiếu, giao cho trưởng tử là Phù Tô chủ trì tang lễ. Tuy nhiên, Trung xa phủ lệnh Triệu Cao và Thừa tướng Lý Tư đã bí mật che giấu việc hoàng đế băng hà, đồng thời sửa đổi chiếu thư, lập Hồ Hợi lên làm hoàng đế. Hồ Hợi là đứa con trai út đi theo Tần Thủy Hoàng trong chuyến tuần du cuối cùng.
Ngay khi Hồ Hợi chuẩn bị tận hưởng cuộc sống vương giả, Triệu Cao lại nói rằng vẫn còn hai việc quan trọng chưa giải quyết. Phải làm xong thì Hồ Hợi mới có thể tận hưởng ngôi vị được.
Đó là, nếu muốn ngồi vững trên ngai vàng, Hồ Hợi buộc phải trừ khử những người có thể đe dọa đến vị trí hoàng đế của mình. Những người này có thể chia làm hai loại.
Loại thứ nhất là những người có tư cách kế vị, tức là các hoàng tử khác. Hồ Hợi không phải là con trưởng của Tần Thủy Hoàng. Kể từ thời Chu, thiên hạ vốn theo chế độ trưởng tử đích hệ kế thừa, nghĩa là con trưởng do vợ cả sinh ra sẽ được nối ngôi. Hồ Hợi lại là con thứ mười tám, xét về lý thì các anh của hắn đều có tư cách kế vị hơn hắn. Vì vậy, nhóm người này là những người đầu tiên mà Hồ Hợi cần trừ khử.
Loại thứ hai là những người có năng lực làm hoàng đế. Nhiều đại thần trong triều không phục Hồ Hợi: “Dựa vào đâu mà ngươi được kế vị?” Những đại thần này đều là công thần từng giúp Tần Thủy Hoàng thống nhất thiên hạ, họ có năng lực mạnh, thế lực lớn, gốc rễ sâu dày. Nếu họ phản đối, Hồ Hợi cũng không thể ngồi yên trên ngai vàng. Vì thế, Triệu Cao nói với Hồ Hợi rằng: cả hai nhóm người này đều phải giết sạch. Thế là một thảm kịch kinh hoàng bắt đầu diễn ra trong chốn nhân gian.
Gia tộc công thần gây uy hiếp lớn nhất với Hồ Hợi chính là gia tộc họ Mông. Đây là một gia tộc lẫy lừng chiến công. Mông Điềm – người cùng Phù Tô trấn thủ Thượng Quận đánh Hung Nô – ông cũng thuộc gia tộc này. Ông nội của Mông Điềm là Mông Ngao, là đại tướng dưới trướng Tần Chiêu Tương Vương, đã từng đánh hạ 72 thành trì của Hàn, Triệu, Ngụy – chiến công sánh ngang với danh tướng số một thời Chiến Quốc là Vũ An Quân Bạch Khởi.
Trận chiến khốc liệt nhất trong quá trình Tần Thủy Hoàng thống nhất thiên hạ chính là cuộc chiến tiêu diệt nước Sở. Khi ấy, đại tướng cầm quân là Vương Tiễn, còn phó tướng là con trai của Mông Ngao – tên là Mông Vũ. Chính họ đã tiêu diệt Hạng Yên – là ông nội của Hạng Vũ – và đánh bại nước Sở. Vì vậy, Mông Vũ cũng là một công thần với chiến công hiển hách.
Mông Vũ có hai người con trai, một người tên là Mông Điềm, người kia tên là Mông Nghị.
Mông Điềm trấn giữ phương Bắc, đánh bại Hung Nô; còn Mông Nghị làm quan trong triều. Tần Thủy Hoàng rất coi trọng Mông Nghị – mỗi khi hoàng đế ra ngoài bằng xe, Mông Nghị được ngồi cùng xe với hoàng đế. Cần biết rằng, thời đó, trên xe ngựa chỉ có ba người: một người đánh xe, một người là hoàng đế, và người còn lại là Mông Nghị – điều này cho thấy Mông Nghị là người thân cận và được Hoàng đế tín nhiệm nhất.
Mông Nghị giữ chức Thượng khanh, mỗi khi có việc trọng đại, Tần Thủy Hoàng đều bàn bạc với ông. Như vậy, hai anh em họ Mông, một người ra trận làm tướng, một người trị quốc an bang, đây là một gia tộc có công lao lớn, địa vị cao, gốc rễ sâu dày trong triều đình.
Đối với một gia tộc quyền lực như thế, Tần Nhị Thế Hồ Hợi không thể yên tâm. Vì thế, khi vừa mới lên ngôi đã muốn ra tay trừ khử.
Nhiều người vẫn nói Tần Thủy Hoàng tàn bạo, giết hại công thần. Nhưng nếu chúng ta tra lại “Tần Thủy Hoàng bản kỷ” thì không hề có ghi chép nào nói ông giết công thần. Về điểm này, Tần Thủy Hoàng thậm chí còn hơn hẳn Lưu Bang và Chu Nguyên Chương.
Còn Tần Nhị Thế thì khác. Hễ ai khiến hắn cảm thấy có mối đe dọa, thì đều nằm trong danh sách phải tiêu diệt.
Nhưng giết người thì phải có lý do. Triệu Cao hiến kế, khuyên Hồ Hợi lập ra “đại ngục” – tức là khởi tố những vụ án lớn, khuyến khích các quan tố cáo, vu cáo lẫn nhau. Và khi đã giết, thì không chỉ giết một vị đại thần, mà còn giết luôn cả gia tộc của ông ta.
Làm như vậy thì sẽ có rất nhiều chức quan bị bỏ trống. Và rồi, Tần Nhị Thế sẽ bổ nhiệm những kẻ vốn xuất thân thấp hèn, nghèo khó, đột nhiên thăng chức cho chúng làm tướng quân, làm quận thú. Những kẻ này trước kia không có cơ hội nào để ngoi lên, giờ bỗng chốc “một bước lên trời”, chắc chắn sẽ biết ơn và tuyệt đối trung thành với Tần Nhị Thế. Và như thế, ngôi vị của hoàng đế Hồ Hợi mới vững chắc.
Mưu kế mà Triệu Cao đưa ra, thực chất chính là đang giết sạch rường cột của quốc gia. Đây quả thật là một thảm họa nhân gian. Khi ấy, 12 người con trai của Tần Thủy Hoàng bị chém đầu; 10 công chúa – tức là chị em ruột của Tần Nhị Thế – đã bị xử tử bằng cách chặt xác ra từng khúc. Chúng ta thấy rằng, Tần Nhị Thế và Triệu Cao hoàn toàn đã mất sạch nhân tính.
Trong số những cung nữ của Tần Thủy Hoàng, hễ ai không từng sinh con thì đều bị giết sạch. Ngay cả những người thợ đã tham gia xây dựng lăng Lệ Sơn cho Tần Thủy Hoàng cũng bị sát hại.
Chúng ta ngày nay nhìn thấy Lăng mộ Tần Thủy Hoàng hay đội quân đất nung ở Tây An, mới thấy công trình ấy hoành tráng và đồ sộ đến mức nào! Từ khi Tần Thủy Hoàng đăng cơ, công trình xây dựng lăng Lệ Sơn đã kéo dài hơn 30 năm, tiêu tốn không biết bao nhiêu nhân lực, nhưng cũng đã tạo ra rất nhiều thợ thủ công tài giỏi. Vậy mà tất cả những người này đều bị Tần Nhị Thế giết sạch!
Tần Nhị Thế còn có một người anh trai tên là Doanh Tướng Lư. Ông cùng hai người em khác bị nhốt trong ngục. Sứ giả được Tần Nhị Thế cử đến đã cao giọng nói:
– Hoàng đế ban chết cho ngươi.
Doanh Tướng Lư hỏi lại:
– Tại sao?
Sứ giả đáp:
– Vì ngươi có lòng bất thần, bất mãn với hoàng đế.
Doanh Tướng Lư phân trần:
– Ta chưa từng có lòng phản nghịch. Mỗi lần tế lễ trong miếu đường, ta luôn tuân theo lễ nghi; trên triều đình ta chưa bao giờ thất lễ; cha hỏi điều gì, ta chưa từng trả lời sai. Ngươi thử nói xem, ta bất thần ở chỗ nào?
Sứ giả cứng họng, bèn đáp rằng:
– Ta không đến đây để tranh luận. Ta chỉ đến để thi hành mệnh lệnh. Dù sao thì ngươi cũng phải chết!
Doanh Tướng Lư vô cùng đau đớn. Ba anh em cùng tuốt kiếm, ngửa mặt lên trời kêu lớn:
– Trời ơi! Chúng con vô tội!
Thế rồi họ tự vẫn. Cuộc thảm sát như vậy đã tạo ra một bầu không khí kinh hoàng trong cả triều đình lẫn dân gian. Tần Nhị Thế còn một người em khác tên là Doanh Cao – vốn là người con mà Tần Thủy Hoàng yêu thương nhất.
Khi chứng kiến tất cả, Doanh Cao cảm thấy mình chắc chắn sẽ là nạn nhân tiếp theo. Ông muốn trốn, nhưng thiên hạ đã thống nhất, không còn nơi nào để đi. Trừ khi chạy sang Hung Nô, nhưng ngay cả nơi đó cũng không còn an toàn, vì quân Tần vẫn truy đuổi đến tận biên giới. Mà nếu bị bắt giam, không chỉ bản thân bị giết, mà cả gia đình cũng sẽ bị liên lụy.
Cuối cùng, Doanh Cao tuyệt vọng thốt lên:
– Thôi vậy… ta tự sát, coi như dùng cái chết để bảo toàn cho gia đình mình.
Thế rồi Doanh Cao bèn viết một bức thư gửi cho Tần Nhị Thế, trong đó viết:
“Khi cha còn sống, người rất yêu quý ta, cho ta mặc áo của người, cho ta dùng xe ngựa của người. Nay cha đã qua đời, làm con nếu không theo cha mà đi, thì thật là phụ lòng yêu thương ngày trước. Vì vậy, ta xin được tự sát, sau đó xin hãy chôn ta dưới chân núi Lệ Sơn, cho ta được an táng bên cha, để trọn đạo hiếu của một người con.”
Triệu Cao đọc xong thư thì vô cùng vui mừng, đem trình lên Tần Nhị Thế. Hai người vừa đọc vừa cười khoái chí, Triệu Cao nói:
– Người xem, đám huynh đệ của bệ hạ giờ đã sợ đến mức tự xin chết, làm gì còn ai dám tạo phản?
Thế là Tần Nhị Thế chấp thuận đề nghị của Doanh Cao: ban thưởng 10 vạn tiền, cho phép tự sát, và tổ chức một tang lễ long trọng để mai táng.
Một kẻ có thể nhẫn tâm sát hại anh chị em ruột của mình, rồi lại còn cười khoái chí. Sau đó tiếp tục ăn chơi hưởng lạc, không có một chút gì là hối lỗi, không biết một chút gì là thương cảm. Vâng, đó chính là Tần Nhị Thế Hồ Hợi. Theo tâm lý học hiện đại, cả Triệu Cao và Hồ Hợi đều có dấu hiệu của người rối loạn nhân cách nghiêm trọng, thuộc nhóm hành vi cực đoan và mất sự đồng cảm. Triệu Cao mắc chứng tâm lý độc tài và hoang tưởng kiểm soát tuyệt đối.
Còn về hai anh em Mông Điềm và Mông Nghị, dĩ nhiên Triệu Cao sẽ không thể bỏ qua. Triệu Cao vu cáo Mông Nghị là “có mưu đồ phản nghịch”. Dù không có bằng chứng rõ ràng, nhưng Mông Nghị vẫn bị giết hại. Sau đó, Triệu Cao phái sứ giả đến Dương Châu để xử tử Mông Điềm.
Mông Điềm nói với sứ giả rằng:
“Tổ tiên ta ba đời vì nước Tần mà lập đại công. Bản thân ta chỉ huy 30 vạn đại quân, nếu ta có ý phản loạn, thì không ai có thể ngăn cản được ta. Nhưng ta không hề phản bội, vì ta mãi không quên ơn tri ngộ của Tiên Hoàng. Lòng trung của ta có thể sánh với Chu Công phò trợ Thành Vương. Xin ngài chuyển lời này đến Hoàng Thượng.”
Sứ giả đáp:
“Ta phụng chiếu đến đây để thi hành pháp lệnh với tướng quân, ta không dám đem lời tướng quân tâu lên trên.”
Mông Điềm thở dài rồi than rằng:
“Ta đã gây ra lỗi lầm gì mà đắc tội với Trời? Không có tội, mà lại phải chết sao!”
Ông ngẫm nghĩ rất lâu, rồi nói:
“Than ôi! Năm xưa ta phụng lệnh hoàng đế xây đại lộ Thiên Lý, từ Hàm Dương đi lên phía Bắc, ta đã cho xây đường dài hơn 700 dặm. Trên đường đó, phải san bằng núi, lấp đầy khe suối – đào núi san đồi, đổ đất xuống thung lũng. Việc ấy đã phá hủy thiên nhiên, chặt đứt long mạch, có lẽ hôm nay ta chết là muộn rồi”.
Nói đoạn, Mông Điềm uống thuốc tự sát.
Vào thời Tần, việc “uống thuốc độc tự vẫn” là hình thức ban chết – là một cách xử tử dành cho quan lại cấp cao, để giữ thể diện. Nếu chống lại, sẽ bị xử chém – thì sẽ mất danh dự và liên lụy đến gia tộc.
Mông Điềm chọn tuân mệnh theo cách của một trung thần – cũng giống như công tử Phù Tô, người cũng bị ép tự sát bằng chiếu chỉ giả.
Cảm ơn bạn đã theo dõi video này, hẹn gặp lại bạn trong những tập tiếp theo.
