Năm 99 trước Công nguyên, Lý Lăng dẫn 5.000 bộ binh giao chiến với Hung Nô, còn Thiền vu Hung Nô điều động 11 vạn kỵ binh. Một trận chiến quyết liệt diễn ra, Lý Lăng với quân đội thiện chiến, lại có vũ khí mạnh là Liên nỗ, nên đã tiêu diệt được rất nhiều quân Hung Nô.
Thế nhưng cuối cùng, Lý Lăng bị Hung Nô vây khốn trong một thung lũng, ông hết sạch cung tên, binh sĩ tử trận thảm trọng, bản thân Lý Lăng bị bắt. Một năm sau đó, Hán Vũ Đế có ý định muốn triệu Lý Lăng trở về Đại Hán, nhưng ngay sau đó lại xảy ra một loạt hiểu lầm.
Tin Lý Lăng thua trận truyền về Trường An, Hán Vũ Đế ban đầu rất tức giận, nhưng sau khi bình tĩnh suy xét, ông nhận thấy nguyên nhân bại trận cũng là vì triều đình không kịp thời tiếp ứng. Địa điểm Lý Lăng thất bại cách biên ải nhà Hán chỉ hơn 100 dặm, nếu khi ấy viện binh tới kịp thì không những Lý Lăng có thể rút về mà còn có cơ hội thắng trận. Nghĩ đến đó, Hán Vũ Đế sai người đi an ủi tàn binh của Lý Lăng.
Một năm sau, Hán Vũ Đế lại phái tướng Công Tôn Ngao tiến sâu vào lãnh địa Hung Nô, mong đưa Lý Lăng trở về. Nhưng Công Tôn Ngao không có công lao gì, còn báo rằng Lý Lăng đang giúp Hung Nô huấn luyện binh sĩ để chống lại Đại Hán. Hán Vũ Đế nổi giận, ban lệnh tru di cả gia tộc Lý Lăng. Kẻ sĩ ở vùng Lũng Tây đều cho rằng Lý Lăng là một nỗi nhục. Vì đã thua trận mà không tự vẫn, để kẻ thù bắt được, rồi còn liên lụy đến cả gia tộc.
Sau này, khi sứ giả nhà Hán đến Hung Nô, Lý Lăng hỏi:
“Ta từng đem 5.000 bộ binh đánh Hung Nô, giết địch nhiều hơn hẳn số quân ta có. Cho dù không có công lao, thì cũng đủ để bù trừ tội thua trận. Vậy vì sao lại giết cả nhà ta?”
Sứ giả đáp:
“Vì ngươi đã giúp Hung Nô luyện binh.”
Lý Lăng liền nói:
“Không phải ta, mà là Lý Tự. Lý Tự vốn là Đô úy trấn thủ thành Hề Hầu, khi Hung Nô tấn công thì đầu hàng, kết quả tin tức bị truyền nhầm thành ta, khiến cả nhà ta bị tru di.”
Chỉ vì một hiểu nhầm, mà làm biết bao người đầu rơi máu chảy, thật là quá oan uổng.
Khi Lý Lăng đến gặp Thiền vu, Thiền vu Hung Nô lại sắp xếp cho Lý Tự ngồi ở vị trí trên tay phải của ông. Lý Lăng khi này căm hận Lý Tự đến tột độ, sau này tìm được cơ hội thì đã giương cung bắn chết hắn.
Mẹ của Thiền vu nổi giận, định giết Lý Lăng, nhưng Thiền vu rất quý trọng ông nên đã tha tội, lại còn phái người dẫn Lý Lăng trốn đi. Đợi đến khi mẹ mất, Thiền vu mới gọi Lý Lăng trở lại, vì quả thật ông rất giỏi dùng binh. Thiền vu Hung Nô rất trọng dụng ông, phong làm Hữu Hiệu vương, còn gả con gái cho, nhờ đó Lý Lăng đã an cư lập nghiệp nơi Hung Nô.
Lý Lăng và Tô Vũ trước đây từng cùng làm quan Thị trung bên cạnh Hán Vũ Đế, cũng nhiều lần gặp nhau, nên vốn có tình giao hảo. Vì vậy, Thiền vu mới phái Lý Lăng đi khuyên Tô Vũ đầu hàng. Lý Lăng đến Bắc Hải, mang theo rượu thịt, còn bày tiệc ca vũ, cùng Tô Vũ ẩm yến, trò chuyện cũng khá vui vẻ.
Lý Lăng nói với Tô Vũ:
“Tử Khanh à, Thiền vu biết ta và ngươi vốn thân tình sâu đậm, nên bảo ta đến khuyên ngươi. Ngài ấy thật lòng muốn ngươi trở thành thần tử của Hung Nô. Ngươi ‘rốt cuộc cũng chẳng thể về Hán, chỉ uổng công chịu khổ ở chốn hoang vu này, vậy thì giữ tín nghĩa để cho ai thấy đây?’ Ta nghe nói mẹ ngươi cùng hai người anh đã qua đời, vợ thì đã tái giá, chỉ còn lại hai em gái và hai con gái của ngươi, nay cũng không rõ tung tích. Đời người ví như giọt sương sớm, chẳng bao lâu sẽ tàn; ngươi cứ khổ sở nơi đây như vậy, thật sự chẳng đáng gì.
Ngươi hãy xem ta: sau khi đầu hàng Hung Nô, Thiền vu trọng đãi, lại gả công chúa cho ta, phong ta làm Hữu Hiệu vương. Nếu ngươi thuận theo, cũng sẽ được hưởng cảnh giàu sang nhàn hạ.
Cái ngày ta đầu hàng Hung Nô, lòng ta đau như cắt, tự trách mình đã phụ triều Hán, phụ tổ tiên, lại thêm mẹ già đang bị giam ở Bảo cung. Ngươi không muốn đầu hàng, chẳng lẽ tâm khổ của ngươi còn hơn ta sao? Nhưng qua ngần ấy năm, chuyện cũ cũng đã nguôi, cho nên ta khuyên ngươi hãy thuận theo đi.”
Có lẽ Lý Lăng chưa từng nghĩ thấu một điều: việc Tô Vũ kiên quyết không hàng, không phải là để cho người khác trông thấy, mà là chỉ để không hổ thẹn với chính lương tâm của mình. Trong lòng Tô Vũ, đã là thần tử của Đại Hán thì tuyệt đối không thể đầu hàng. Dù cho biết rằng suốt đời này không thể quay về đất Hán, dù việc ông làm chẳng ai hay biết, nhưng chí ít trước khi nhắm mắt, trong tâm có thể còn đôi chút tiếc nuối, nhưng không hề có gì để hối hận. Bởi vì ông đã chọn con đường chính đáng, và giữ vững nó cho đến chết.
Còn Lý Lăng thì sao? Ban đầu cũng ôm chí khí anh hùng, muốn lấy ít thắng nhiều để chứng tỏ bản lĩnh. Nhưng khi chí anh hùng không thành, gia tộc lại bị tru di, Lý Lăng liền đổi thay nhân sinh quan: đã không làm được anh hùng thì mặc kệ, hưởng vinh hoa phú quý cũng tốt. Có lẽ cũng là để quên đi phiền muộn cuộc đời. Thế nên Lý Lăng mới an nhiên sống ở Hung Nô.
Nhưng rất có thể cho đến lúc lâm chung, ông mới nhận ra vinh hoa phú quý chỉ như giấc mộng mùa xuân; hưởng thụ cả một đời, nhưng cũng chỉ hư ảo như hoa trong gương, trăng trong đáy nước. Trong lòng Lý Lăng chắc chắn sẽ còn vương tiếc nuối, thậm chí là hối hận.
Thực ra, Tô Vũ cũng hiểu cho hoàn cảnh của Lý Lăng. Nên mặc dù Lý Lăng là tướng đầu hàng Hung Nô, nhưng Tô Vũ cũng không chê trách. Trải qua biết bao nhiêu năm, bây giờ họ không cùng chung chí hướng, nhưng đôi bên vẫn là những người bạn tâm giao.
Tô Vũ đã đáp lại lời khuyên của Lý Lăng rằng:
“Nhà họ Tô ta, cha con vốn không có công lao gì to tát, đều nhờ bệ hạ nâng đỡ mới được làm tướng, phong hầu, anh em trở thành cận thần. Ta một lòng muốn báo đáp ân tình ấy. Ta thờ vua như con thờ cha, con vì cha mà chết thì có gì phải ân hận? Mong ngài đừng khuyên ta nữa.”
Lúc ấy Lý Lăng còn định nói tiếp, nhưng Tô Vũ nói:
“Nếu ngài còn muốn khuyên nữa, xin hãy dẹp rượu thịt đi, ta sẽ tự sát ngay trước mặt ngài.”
Lý Lăng bị tiết tháo của Tô Vũ làm cảm động, rơi nước mắt mà thốt lên:
“Quả thực ngươi là một trung thần của Đại Hán. So với ngươi, tội lỗi của ta và Vệ Luật quả thật là chọc trời.”
Sau đó, Lý Lăng lau nước mắt rồi từ biệt Tô Vũ. Từ biệt xong, Lý Lăng vẫn muốn cải thiện đôi chút cuộc sống cho Tô Vũ. Nhưng là kẻ đã hàng, ông lấy làm hổ thẹn nếu trực tiếp đem tài sản cho Tô Vũ, thế là Lý Lăng bèn nhờ vợ mình – chính là con gái của Thiền vu – gửi tặng Tô Vũ ít bò dê. Nhờ vậy mà những ngày sau của Tô Vũ cũng đỡ phần kham khổ.
