Tập 118: Võ Tắc Thiên nhường ngôi cho họ Lý – Chấm dứt vương triều Võ Chu

Biên tập: Thiên Phong | Cập nhật: 08/04/2026

Địch Nhân Kiệt đã hết lời khuyên Võ Tắc Thiên nên nhường ngôi cho Lý Hiển, bởi lẽ giang sơn nhà Đường là do Thái Tông hoàng đế xông pha trận mạc mà có được, truyền ngôi lại cho con cháu họ Lý là điều hoàn toàn nên làm. Thế là Võ Tắc Thiên đã đồng ý, Lý Hiển được trở về Lạc Dương trong một buổi lễ long trọng.

Khi Lý Hiển trở về Lạc Dương, Võ Thừa Tự hiểu rằng tiền đồ của ông đã hoàn toàn chấm dứt, đến năm 698, Võ Thừa Tự buồn bực mà qua đời.

Vào những năm cuối đời, cuộc sống cá nhân của Võ Tắc Thiên trở nên cực kỳ phóng túng. Khi còn làm Thái hậu, bà sủng ái một người bán thuốc tên Phùng Tiểu Bảo, rồi cho đổi tên hắn thành Hoài Nghĩa, bắt hắn xuống tóc làm hòa thượng, làm trụ trì chùa Bạch Mã, nhưng thực chất chỉ là để làm tình nhân của bà.

Về cuối đời, giống như các vị hoàng đế nam giới có tam cung lục viện, khi ấy Võ Tắc Thiên đã gần tám mươi tuổi, nhưng vẫn tuyển rất nhiều thiếu niên tuấn tú rồi đưa vào cung. Nơi ở của họ gọi là Khống Hạc Giám, sau đổi thành Phụng Thần Phủ. Trong số những người ấy, được sủng ái nhất là hai anh em Trương Xương Tông và Trương Dịch Chi.

Thời bấy giờ, ngay cả các thế lực họ Võ như Võ Thừa Tự, Võ Tam Tư, cũng đều phải chầu chực trước cửa phòng của Trương Dịch Chi, tranh nhau dắt cương ngựa, cầm roi ngựa cho hắn. Mọi người gọi Trương Dịch Chi là Ngũ Lang, còn Trương Xương Tông là Lục Lang.

Dần dần, Võ Tắc Thiên chìm đắm trong hưởng lạc, ngày càng ít tiếp xúc với thế sự, nên quyền kiểm soát triều chính cũng suy giảm. Trong khi đó, hai anh em họ Trương dần dần vượt khỏi thân phận nam sủng, họ bắt đầu can dự vào việc của triều đình, lời nói của bọn họ có sức nặng hơn cả tể tướng. Quan lại trong triều ai nấy đều sợ họ như sợ cọp, thậm chí ngay cả con cháu họ Võ cũng tranh nhau nịnh bợ.

Con trai của Lý Hiển là Lý Trọng Nhuận, cùng chị là Vĩnh Thái Công chúa, đã bí mật bàn luận chuyện anh em họ Trương chuyên quyền. Nhưng việc đó lại bị tai mắt của Trương Dịch Chi phát giác. Võ Tắc Thiên nghe theo lời gièm pha, liền ép cháu trai của mình (tức là con của Thái tử) phải tự sát. Và cả Vĩnh Thái Công chúa và phò mã của nàng cũng phải tự sát theo. 

Sự kiện này cho thấy mức độ sủng ái mà Võ Tắc Thiên dành cho hai anh em họ Trương còn vượt cả tình yêu đối với chính con cháu của mình. Vì vậy, đối với Lý Hiển, việc trừ khử hai anh em họ Trương đã trở thành điều tất yếu. Từ đó, Lý Hiển, Lý Đán và Thái Bình công chúa, đã liên kết lại để phát động một cuộc chính biến.

Vào tháng Giêng năm 705, bệnh tình của Võ Tắc Thiên trở nên trầm trọng, bà phải nằm liệt giường, chỉ có hai anh em Trương Dịch Chi và Trương Xương Tông hầu hạ bên cạnh.

Ngày 22 tháng Giêng, ngày Quý Mão (tức ngày 20 tháng 2 năm 705), một nhóm người đã đồng loạt phát động binh biến. Gồm có Phượng Các Thị lang Trương Giản Chi, Loan Đài Thị lang Thôi Huyền Vĩ, tả Vũ Lâm tướng quân Kính Huy, hữu Vũ Lâm tướng quân Hoàn Ngạn Phạm, và Ty Hình Thiếu khanh Viên Thứ Kỷ. Họ đã bí mật liên kết với hữu Vũ Lâm vệ đại tướng quân Lý Đa Tộ, tả Vũ Lâm tướng quân Lý Hưng Tông, cùng các lực lượng thân tín khác. Họ dẫn theo hơn năm trăm quân tiến vào Huyền Vũ môn, rồi phái Lý Đa Tộ đến Đông Cung để nghênh đón Lý Hiển.

Lý Hiển ban đầu sinh nghi, ông không chịu bước ra. Những người ấy liền thưa rằng: “Tiên đế đã truyền ngôi cho Điện hạ. Điện hạ vô cớ bị giam cầm phế truất, khiến hoàng thiên hậu thổ và lê dân thiên hạ đều phẫn nộ, đã kéo dài tới hai mươi ba năm. Nay chúng thần đồng tâm hiệp lực, muốn trừ diệt gian ác, khôi phục xã tắc nhà Lý. Mong Điện hạ tạm đến Huyền Vũ môn để đáp lại lòng mong mỏi của mọi người”.

Lý Hiển lúc đầu không chịu, nhưng cuối cùng cũng đã bị thuyết phục.

Quân sĩ liền xông vào Huyền Vũ môn, rồi tiến thẳng vào cung. Lúc ấy, Võ Tắc Thiên đang ở Nghênh Tiên cung. Trương Giản Chi và đồng mưu đã xông tới và chém đầu hai anh em Trương Dịch Chi và Trương Xương Tông ngay tại hành lang Nghênh Tiên cung. Sau đó họ tiến đến Trường Sinh điện, nơi Võ Tắc Thiên đang nghỉ, và bao vây bên ngoài.

Lúc này Võ Tắc Thiên mới kinh hoàng ngồi bật dậy, rồi hỏi lớn:
“Kẻ nào đang làm loạn?”

Trương Giản Chi bẩm rằng: “Trương Dịch Chi và Trương Xương Tông âm mưu tạo phản. Thần phụng mệnh Thái tử mà diệt trừ bọn chúng. Vì lo tin tức bị lộ nên chưa kịp tâu trình. Nay binh đao khởi trong cấm cung, kinh động đến bệ hạ, thần tội đáng muôn chết!”

Võ Tắc Thiên nhìn thấy Thái tử tiến đến thì nói: “Quả nhiên là ngươi!” Rồi bà bảo: “Hai anh em họ Trương đã bị giết rồi, ngươi hãy quay về Đông Cung đi!”

Hoàn Ngạn Phạm bước lên tâu rằng: “Thái tử sao có thể quay về Đông Cung được! Năm xưa, Cao Tông hoàng đế thương yêu con mình, đã phó thác cho bệ hạ. Nay Thái tử đã trưởng thành, lòng người và ý trời đều mong khôi phục thiên hạ nhà Lý. Quần thần không quên ân đức của Thái Tông và Cao Tông, nên nhân danh Thái tử mà trừ diệt gian thần. Xin bệ hạ hãy truyền ngôi vị cho Thái tử, để thuận theo lòng trời ý dân!”

Võ Tắc Thiên không còn cách nào khác, bởi lẽ bọn họ đã cầm kiếm xông thẳng vào cung. Võ Tắc Thiên hạ chiếu nhường ngôi cho Thái tử Lý Hiển, rồi dời đến sống ở Thượng Dương cung, phía đông cấm uyển Lạc Dương.

Lý Hiển sau đó đã tôn bà là “Tắc Thiên Đại Thánh Hoàng Đế”. Triều Võ Chu đến đây là chấm dứt, nhà Đường được phục vị. Từ đó, mọi chế độ đều trở lại như trước – từ quan phục, cờ xí, văn tự, đến danh xưng của các đô thành đều trở lại với tên gọi cũ, Thần Đô lại được gọi là Đông Đô.

Lý Hiển một lần nữa đăng cơ với niên hiệu Thần Long. Vì vậy, cuộc chính biến này được sử sách gọi là Thần Long chính biến hoặc Thần Long cách mệnh.

Bạn đang xem bài viết thuộc chuyên mục: Tùy Đường thịnh thế

Gần đây hai chữ “tu luyện” được sử dụng nhiều trong cuộc sống hằng ngày, dường như chỉ trải qua một chút nỗ lực và mài dũa, liền có thể đạt được mục tiêu nào đó trong cuộc sống. Thực ra, hai chữ “tu luyện” này là câu trả lời cho ...

Bài viết liên quan:

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}
>