Vào tháng 9 năm 209 trước Công nguyên, Hạng Lương cùng cháu là Hạng Vũ đã giết chết Thái thú Ân Thông, rồi chiêu mộ tám nghìn trai tráng vùng Giang Đông, bắt đầu gia nhập hàng ngũ khởi nghĩa, chống lại nhà Tần. Lúc này, chiến dịch phản công chiến lược của triều đình nhà Tần đã bắt đầu. Đại tướng nước Tần là Chương Hàm dẫn quân, liên tục đánh bại và tiêu diệt các đội quân khởi nghĩa của Trần Thắng và Ngô Quảng.
Lúc này, Chương Hàm đã điều động ba mươi vạn đại quân đang trấn giữ Vạn Lý Trường Thành quay trở về. Đội quân này cực kỳ lợi hại, vì đến cả quân Hung Nô còn bị họ đánh cho tan tác, nên các đội quân khởi nghĩa nông dân gần như không có khả năng chống lại. Chương Hàm dẫn đội quân ấy tiến về phía đông, thế như trẻ tre.
Lúc này, Hạng Lương chỉ có tám nghìn quân, nếu phải đối đầu với ba mươi vạn quân Tần thì chắc chắn không thể thắng được. Vì vậy, Hạng Lương rất cần mở rộng lực lượng. Khi ấy có một vài người đến đầu quân cho ông.
Có một người tên là Triệu Bình, ban đầu ông được Trần Thắng sai đi đánh Quảng Lăng, tức là vùng Dương Châu ngày nay. Nhưng Triệu Bình không giành được thắng lợi. Sau khi nghe tin Trần Thắng thất bại, ông vô cùng lo lắng, liền giả truyền mệnh lệnh của Trần Thắng, phong Hạng Lương làm Thượng Trụ Quốc của nước Sở, và nói với Hạng Lương rằng: “Giang Đông nơi ngài đang đóng quân đã được bình định, xin hãy nhanh chóng mang quân tiến về phía tây, tấn công quân Tần.” Thế là Hạng Lương bèn mang tám nghìn quân vượt sông, tiến đánh về phía tây. Khi đó, ông đã trở thành Thượng Trụ Quốc của nước Sở – một chức quan võ cấp cao.
Sau khi vượt sông, Hạng Lương gặp một người tên là Trần Anh. Trần Anh là người Đông Dương (nay thuộc huyện Thiên Trường, tỉnh An Huy). Ông vốn là người hiền lành, sống yên phận, nên rất được lòng người dân địa phương. Sau khi Trần Thắng và Ngô Quảng khởi nghĩa, dân chúng vùng Đông Dương cũng hưởng ứng, họ giết chết huyện lệnh tại địa phương. Sau đó, họ nói với nhau: “Chúng ta phải có thủ lĩnh, chọn ai đây?” Và rồi họ đã chọn Trần Anh.
Trần Anh biết rằng làm người đứng đầu trong tình hình này là việc dễ mất đầu, rước họa diệt tộc, nên ông nói: “Tôi không thể làm thủ lĩnh. Nếu mọi người tin tưởng tôi, vậy để tôi dẫn các vị đi gặp một người.” Thế là Trần Anh dẫn hai vạn người trong vùng đến đầu quân cho Hạng Lương. Đây là sự hỗ trợ lớn đầu tiên mà Hạng Lương nhận được kể từ khi khởi binh.
Ở đất Sở, có một người tên là Cảnh Cư được Tần Gia – thuộc hạ của Trần Thắng – lập làm Sở Vương. Nhưng bản thân Hạng Lương còn chưa xưng vương ở đất Sở, sao có thể cho người khác xưng vương được? Thế là Hạng Lương tiêu diệt Cảnh Cư, qua đó chiêu mộ thêm được một nhóm người nữa.
Lúc này còn có hai người tự xưng là tướng quân, một người tên là Hình Bố, cũng gọi là Anh Bố – sau này là nhân vật quan trọng phò tá Lưu Bang lập nên thiên hạ; người kia là Bồ tướng quân. Hai người này cũng mang binh mã đến đầu quân cho Hạng Lương. Như vậy, sau nhiều lần chiêu mộ, lực lượng của Hạng Lương đã lên tới khoảng sáu vạn quân – là một con số đáng kể.
Nhưng ngay lúc đó, tin tức Trần Thắng tử trận đã truyền đến. Đây là thất bại nghiêm trọng đầu tiên của phong trào khởi nghĩa nông dân, khiến các đội quân khởi nghĩa như rắn mất đầu. Mà muốn chống lại nhà Tần, thì bắt buộc phải có chiến lược chính trị thống nhất và kế hoạch quân sự rõ ràng. Phải làm sao đây?
Hạng Lương bèn tổ chức một cuộc hội nghị tại đất Tiết (nay thuộc Đằng Châu, tỉnh Sơn Đông), sử sách gọi là “Tiết địa hội nghị”.
Hội nghị này do Hạng Lương và Hạng Vũ chủ trì. Khi ấy, Lưu Bang cũng mang quân đến tham dự. Một người nữa cũng đến dự là Phạm Tăng. Phạm Tăng là mưu sĩ hàng đầu dưới trướng Hạng Vũ, lúc này đã hơn bảy mươi tuổi. Ông sống gần Cư Hầu (nay là Đồng Thành, An Huy). Sách Sử ký chép rằng: “Phạm Tăng tuổi hơn bảy mươi, hiếu kỳ kế” – tức là: có nhiều kế sách và mưu lược.
Phạm Tăng nói với Hạng Lương rằng: “Ngày xưa, Sở Nam Công từng nói: ‘Dù đất Sở chỉ còn ba hộ dân, cũng nhất định sẽ diệt Tần’. Trần Thắng thất bại, trước tiên là thất bại về mặt chính trị. Miệng hắn ta nói muốn khôi phục nước Sở, nhưng lại không tìm hậu duệ của Sở Vương, mà lại tự xưng vương. Nếu chúng ta muốn thành công, thì nhất định phải tìm được hậu nhân của Sở Hoài Vương, lập người ấy làm Sở Vương, để trở thành minh chủ chư hầu, từ đó mới có danh nghĩa để hiệu triệu thiên hạ.”
Thế là, Hạng Lương cho người đi tìm. Tìm tới tìm lui, cuối cùng tìm được một người chăn dê, Hạng Lương nói rằng đó là cháu nội của Sở Hoài Vương – tên là Hùng Mị Tâm.
Như đã nói trong những phần trước, vào thời Chiến Quốc, Sở Hoài Vương từng bị Trương Nghi lừa sang Tần và bị giữ lại ba năm, cuối cùng tức giận mà qua đời. Sở Hoài Vương bị bắt đến nước Tần năm 299 trước công nguyên và qua đời năm 296 trước công nguyên. Còn hội nghị đất Tiết được tổ chức vào năm 208 trước công nguyên – tức là đã trôi qua hơn 90 năm, vậy mà Hạng Lương vẫn tuyên bố tìm được cháu nội của Sở Hoài Vương là Mị Tâm. Nghe có vẻ thật khó tin.
Chúng ta có thể đoán rằng Mị Tâm lúc đó có lẽ cũng không còn trẻ nữa. Cho dù Sở Hoài Vương lúc sắp chết mới có con, thì sau hơn chín mươi năm trôi qua, Mị Tâm ít nhất cũng phải sáu, bảy mươi tuổi rồi. Mị Tâm được lập làm Sở Vương, nhưng vẫn được gọi là Sở Hoài Vương. Vì bấy giờ, người nước Sở rất thương tiếc vị Sở Hoài Vương trước đây, nên nay lập người này thì cũng gọi là Sở Hoài Vương, để tỏ lòng tưởng nhớ.
Lúc này, sáu nước thời Chiến Quốc đều đã phục quốc, khôi phục lại cục diện cát cứ như thời Chiến Quốc. Sở Hoài Vương trở thành người đứng đầu trên danh nghĩa của quân khởi nghĩa. Ông phong cho Hạng Lương làm Vũ Tín Quân, trở thành tổng chỉ huy quân sự của nước Sở.
Trước thời Trần Thắng và Ngô Quảng, bất kỳ triều đại nào cũng đều do chư hầu kiến lập – từ Thành Thang phạt Kiệt, Chu Vũ Vương phạt Trụ, cho đến Tần diệt lục quốc – đều là do các vương hầu thực hiện sứ mệnh thay triều đổi đại. Nhưng kể từ khi Trần Thắng và Ngô Quảng hô vang khẩu hiệu: “Vương hầu tướng tướng, ninh hữu chủng hồ”, thì thật sự đã xuất hiện một người dân thường, tay trắng khởi nghiệp từ nơi đồng ruộng, sau bảy năm đã bước lên ngôi Hoàng đế – trở thành vị hoàng đế xuất thân bình dân đầu tiên trong lịch sử Trung Hoa.
Người đó chính là Lưu Bang.
Vậy Lưu Bang là người như thế nào? Ông đã bước lên con đường diệt Tần ra sao? Chúng tôi sẽ kể tiếp trong tập sau, cảm ơn bạn đã theo dõi video này, xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại.
