Sau khi nắm thực quyền, hoàng đế Vũ Văn Ung đã cho phép người Hán nhập ngũ để có thêm binh lực. Đồng thời, ông cũng ban chiếu ‘diệt phật’, ép tăng ni hoàn tục để có thêm nhân lực và tiền thuế, và ông cho người phá hủy chùa và tượng Phật, lấy đồng để đúc tiền. Rất nhanh sau đó, binh lực của Bắc Chu đã trở nên mạnh mẽ. Đến năm 575, Bắc Chu phát động chiến tranh với Bắc Tề.
Lúc này, hoàng đế Bắc Tề là Tề Hậu Chủ Cao Vĩ – là cháu của Cao Hoan. Ở tuổi mười chín, Cao Vĩ chẳng quan tâm đến quản lý quốc gia, lại có tật nói năng không rõ ràng, ông ta sợ nhất là bị người khác nhìn chằm chằm. Còn đời sống của Cao Vĩ thì thật xa xỉ vô độ.
Quần áo mặc buổi sáng, buổi tối đã chê là cũ. Cung điện, hoa viên được xây dựng đều rất tráng lệ – nhưng khi Cao Vĩ chán thì sẽ đập phá, phá xong lại xây, lặp đi lặp lại chỉ vì sở thích thất thường. Cao Vĩ tin dùng gian thần, cứ thích kẻ nào là sẽ tùy tiện ban tước, phong chức. Số người được phong vương lên đến hàng trăm, chức khai phủ có hơn một nghìn người – tương đương với tể tướng, chức quan nghi đồng thì nhiều vô số kể – tương đương chức chuẩn tể tướng. Ngay cả chó, ngựa và gà chọi của ông ta cũng được phong tước khai phủ, nghi đồng, quận hầu, rồi còn được hưởng phần bổng lộc bằng lương thực như quan chức thật.
Còn sinh hoạt của dân chúng thì cực kỳ cơ cực, Cao Vĩ cũng chẳng buồn để tâm.
Tề Hậu Chủ Cao Vĩ thường gảy đàn tỳ bà mà ca hát, sáng tác bài “Vô Sầu Khúc”. Người dân còn gọi ông là “Vô Sầu Thiên Tử”.
Trong cung, Cao Vĩ còn đặc biệt dành riêng một khu vực để một số người ăn mày sống trong đó, bản thân ông ta thì thỉnh thoảng cũng mặc áo rách, giả làm ăn mày để đi xin ăn chung với họ, và còn chơi rất hăng. Một người như thế, thực sự khó mà lý giải nổi.
Cao Vĩ đặc biệt sủng ái một người phụ nữ tên Phùng Tiểu Liên, phong bà làm Phùng Thục Phi.
Năm 575, Bắc Chu Vũ đế Vũ Văn Ung dẫn quân tiến đánh Bắc Tề, thế nhưng sau đó Hoàng đế mắc bệnh, nên tạm rút quân. Chỉ một năm sau đó, Vũ Văn Ung lại huy động hơn mười vạn đại quân, mở cuộc tấn công chinh phạt Bắc Tề tại Tấn Châu. Thủ phủ của vùng này là Bình Dương, tức là Lâm Phần của tỉnh Sơn Tây ngày nay. Đây là chiến trường chính, nơi hai bên giao tranh quyết liệt nhất.
Khi đại quân Bắc Chu tấn công Tấn Châu, Tề Hậu Chủ Cao Vĩ đang đi săn ở hồ Kỳ Liên, nay thuộc huyện Ninh Vũ, Sơn Tây. Trong buổi sáng hôm ấy, tin báo khẩn cấp được gửi tới ba lần, nhưng đều bị Thừa tướng chặn lại, lấy lý do rằng: Hoàng thượng đang vui, chiến sự biên giới xảy ra là chuyện thường xuyên, không có gì gấp đâu, để sau hãy nói.
Đến tối, khi sứ giả lại báo tin, lần này là tin Bình Dương đã thất thủ. Khi này, Thừa tướng mới chịu bẩm tấu với Tề Hậu Chủ.
Hậu Chủ Cao Vĩ vốn đã định dẫn quân đi cứu, nhưng Phùng Tiểu Liên lúc đó đang vui vẻ mãi với trò đi săn, nàng đã bảo Cao Vĩ ở lại chơi thêm một vòng. Và Tề Hậu Chủ đã… đồng ý, đi săn thêm một vòng nữa rồi mới xuất binh.
Tề Hậu Chủ dẫn đại quân đến cứu Bình Dương, Bắc Chu Vũ Đế thấy quân địch thế lực quá mạnh, nên buộc phải rút lui, chỉ để lại mười nghìn quân cho Đại tướng quân Lương Sĩ Ngạn trấn thủ, và lệnh cho ông ta cố thủ giữ thành.
Đến ngày mùng 4 tháng 11, quân Bắc Tề tiến đến Bình Dương. Với thế quân mạnh mẽ, Bắc Tề mở những đợt tấn công dữ dội, đánh sập cả tường thành, phần tường còn lại chỉ cao sáu, bảy thước. Lương Sĩ Ngạn cố sức tử thủ. Ông nói với binh sĩ: “Nếu hôm nay phải chết trận, ta sẽ chết đứng trước các ngươi.” Binh sĩ Bắc Chu nghe vậy thì sĩ khí dâng cao, quân Bắc Tề bị đẩy lui đôi chút.
Nhân cơ hội này, Lương Sĩ Ngạn lập tức huy động toàn bộ dân trong thành – kể cả phụ nữ và trẻ em, cùng với vợ và các thê thiếp của ông – đều phải tu sửa tường thành. Chỉ trong ba ngày, tường đã được xây lại xong.
Lúc này, Bắc Chu Vũ Đế phái Vũ Văn Hiến dẫn sáu vạn quân đến cứu viện Bình Dương. Còn phía Bắc Tề thì vẫn tiến công toàn lực. Với ưu thế về nhân lực, Bắc Tề đã cho đào địa đạo để chui vào thành từ dưới đất.
Địa đạo làm tường thành sụp đổ, tạo ra thời khắc nghìn cân treo sợi tóc. Quân Bắc Tề có hàng vạn quân, còn trong thành chỉ có khoảng một vạn quân đang tử thủ. Chỉ cần một đợt xung phong nữa, quân Bắc Tề hoàn toàn có thể tràn vào trong thành.
Thế nhưng đúng vào lúc quan trọng nhất, Tề Hậu Chủ Cao Vĩ lại đột nhiên ra lệnh dừng tấn công.
Khi đó, Cao Vĩ cảm thấy đây là cơ hội để thể hiện uy phong, muốn cho Thục phi Phùng Tiểu Liên tận mắt nhìn thấy cảnh công phá thành trì, nên đã phái người đi gọi nàng.
Phùng Tiểu Liên nghe tin hoàng đế triệu kiến thì lập tức ngồi vào bàn trang điểm, nàng chải đầu, kẻ mày, vẽ mắt… bày biện đủ thứ, mất rất nhiều thời gian. Đến khi nàng hóa trang xong và xuất hiện ở tiền tuyến, quân Bắc Chu trong thành đã kịp dùng gỗ để dựng một tấm chắn, bịt lại chỗ tường bị phá.
Hành động của Tề Hậu Chủ thật sự khiến người ta… không còn gì để nói.
Ngay trong lúc hai quân đang giao chiến, thắng bại chỉ trong gang tấc, Tề Hậu Chủ lại nghe nói gần đó có di tích tiên nhân, nên muốn dẫn Phùng Tiểu Liên đi chơi. Nhưng trên đường phải đi qua một cây cầu. Mà cây cầu ấy nằm trong tầm bắn của cung thủ Bắc Chu trong thành. Tề Hậu Chủ sợ Phùng Tiểu Liên gặp nguy hiểm, nên liền cho người tháo bớt gỗ dùng để công thành, rồi đem đi dựng một cây cầu mới ở xa, tránh tầm bắn.
Hành động này thật khiến người ta phải thở dài — Tề Hậu Chủ Cao Vĩ thật sự chỉ xem chiến tranh như trò chơi trẻ con.
Lúc này, Bắc Chu Vũ Đế đã đích thân dẫn đại quân tới cứu viện. Quân số hai bên đều khoảng tám vạn. Khi hai quân vừa giao chiến, cánh quân ở giữa của Bắc Tề đã hơi lùi lại một chút. Đây vốn là hiện tượng rất bình thường trên chiến trường, trung quân rút nhẹ để nhử đối phương tiến lên, rồi hai cánh sẽ vòng sang đánh úp.
Thế nhưng khi vừa thấy quân Bắc Tề lùi một chút, Phùng Tiểu Liên hoảng sợ hét to: “Quân đội thua rồi!” Rồi nàng lập tức quay đầu bỏ chạy. Tề Hậu Chủ thấy thế thì cũng vội vàng chạy theo. Hoàng đế mà chạy thì đại quân lập tức hỗn loạn. Quân Bắc Tề tan vỡ chỉ trong khoảnh khắc, hơn mười nghìn binh sĩ đã tử vong tại trận, toàn bộ lương thảo và binh khí đều rơi vào tay đối phương.
Quân Bắc Chu từ phía sau liên tục truy kích, còn Tề Hậu Chủ thì chạy trốn không ngừng. Đến ngày 20 tháng Giêng năm sau, kinh đô Nghiệp Thành thất thủ. Năm ngày sau đó, Tề Hậu Chủ bị bắt trên đường bỏ chạy. Bắc Tề diệt vong.
Vì vậy, trận quyết chiến giữa Bắc Chu và Bắc Tề diễn ra chỉ vỏn vẹn trong vòng ba tháng, Bắc Tề bị tiêu diệt. Miền Bắc Trung Hoa lại một lần nữa thống nhất.
Sau khi chiếm được lãnh thổ Bắc Tề, Vũ Văn Ung đã tiến hành ‘diệt phật’ trên toàn cõi Bắc Tề, tổng cộng phá hủy hơn bốn vạn ngôi chùa, buộc ba triệu tăng ni hoàn tục.
Bắc Chu Vũ Đế Vũ Văn Ung là một nhân vật kiệt xuất, ông có đủ tài năng chính trị và quân sự. Thế nhưng hành động ‘diệt phật’ như vậy chắc chắn sẽ phải chịu báo ứng. Và đúng như thế, chỉ bốn năm sau, giang sơn Bắc Chu rơi vào tay Dương Kiên. Bắc Chu, từ một đế quốc thống nhất hùng mạnh, đã mất nước một cách vô cùng nhanh chóng.
