Trong video này chúng tôi sẽ nói về một phần lịch sử của nước Nam Việt, có liên quan rất lớn đến nước Việt Nam ngày nay. Nhưng bởi vì lịch sử của Việt Nam giai đoạn này không còn, nên đây hoàn toàn là tư liệu của nhà sử học Trung Quốc, được chúng tôi chỉnh lý lại.
Trong thời kỳ Trung Nguyên đại loạn, nước Nam Việt đã tuyên bố độc lập, trở thành một vùng lãnh thổ không còn thuộc sự quản lý của triều đình trung ương. Đây cũng là một khu vực có diện tích rất rộng lớn.
Khi Tần Thủy Hoàng xâm lược Bách Việt, đã thiết lập nhiều quận ở vùng Nam Việt. Người giữ chức Quận úy – tương đương chức thống soái quân sự cao nhất của một tỉnh – tên là Nhâm Ngao (任囂).
Về sau, khi Nhâm Ngao lâm bệnh, ông gọi Triệu Đà (趙佗) đến bên giường bệnh, nói rằng:
“Ta sắp không qua khỏi. Hiện nay Trung Nguyên đại loạn, mà Nam Việt ta đang ở là vùng đất rộng lớn. Khi quân Tần chinh phạt phương Nam, rất nhiều người Hán đã đến đây, nên hiện nay người Hán sinh sống ở Nam Việt cũng không ít. Chúng ta chỉ cần giữ vững các cửa ải, thì có thể đóng cửa dựng nước, tự lập thành quốc gia.”
Triệu Đà nghe vậy liền đáp: “Không thành vấn đề.”
Sau khi Nhâm Ngao qua đời, Triệu Đà dựa theo luật pháp nhà Tần mà tìm cớ xử lý những người mà ông không tin tưởng, sau đó bổ nhiệm người thân tín của mình làm quan các địa phương – như Huyện lệnh, Huyện úy…
Cuối cùng, Triệu Đà tự xưng là Nam Việt Vũ Vương, lập ra một quốc gia độc lập.
Đối với Lưu Bang lúc bấy giờ, đây là một sự lựa chọn khó xử:
– Nếu không quan tâm đến nước Nam Việt, thì uy tín của triều đình trung ương sẽ bị xem nhẹ.
– Nhưng nếu đem quân đánh, thì quân Hán ở Trung Nguyên đã quá mỏi mệt, mà chưa chắc đã đánh thắng. Ngày xưa, Tần Thủy Hoàng từng phái năm mươi vạn quân đi đánh Bách Việt, kết cục cũng chỉ là thắng trong gian khổ, tổn thất rất lớn.
Vậy phải làm sao?
Lưu Bang quyết định phái một người tên là Lục Giả (陸賈) đi thăm dò tình hình Nam Việt – Lục Giả chính là tác giả của cuốn Tân Ngữ.
Lục Giả là một người giỏi biện thuyết, rất có tài ăn nói, nên được phái làm sứ thần đến Nam Việt. Khi ông đến Nam Việt, thì gặp được Triệu Đà.
Khi ấy, Triệu Đà mặc y phục của người Việt cổ, để kiểu tóc của người Việt cổ, ngồi dang hai chân để tiếp kiến Lục Giả, thái độ vô cùng kiêu căng, bất kính.
Vừa thấy Triệu Đà, Lục Giả liền nghiêm khắc trách mắng rằng:
“Ngươi là người Hán, sao lại mặc y phục của người thiểu số? Mộ tổ tiên của ngươi vẫn còn ở Chân Định (nay là Thạch Gia Trang, Hà Bắc). Nếu Hoàng thượng biết ngươi bất kính như vậy, thì đến mồ mả tổ tiên cũng bị khai quật, ngươi tính sao đây?
Rồi Lục Giả tiếp tục nói:
“Ngươi hãy suy nghĩ kỹ. Hoàng đế của chúng ta là người thế nào? Từ một kẻ áo vải, ba năm diệt Tần, bốn năm diệt Sở, đăng cơ làm thiên tử. Từ xưa đến nay chưa từng có ai như vậy.
Nếu không phải là có Thiên mệnh, thì làm sao một người thường lại có thể làm vua trong vòng bảy năm? Nay nghe tin sứ thần của Hoàng đế đến, ngươi lẽ ra phải bắc diện xưng thần, tự mình ra ngoài thành nghênh đón. Vậy mà ngươi lại ngồi trong cung điện của mình, dang chân tiếp kiến, thật sự quá vô lễ!
Nếu Hoàng thượng nổi giận, phái một tướng phụ đem mười vạn binh tới đánh ngươi, trong đám thuộc hạ của ngươi chắc chắn sẽ có kẻ sinh lòng sợ hãi. Đến lúc đó, sẽ có người nhân cơ hội ám sát ngươi, đem đầu ngươi dâng cho Hoàng đế. Khi ấy, ngươi sẽ gặp nguy hiểm thật sự!”
Đây thực ra là chiến thuật đàm phán của Lục Giả: đầu tiên là hù dọa, nhấn mạnh rằng Hán triều có thiên mệnh, có quân đội; rồi sau đó mới mềm mỏng, đưa ra lợi ích, ông tiếp tục nói:
“Nhưng Hoàng thượng của ta là bậc nhân từ, thấy binh sĩ vất vả đã lâu, không nỡ để họ tiếp tục chinh chiến. Vậy nên Người phái ta đến đây, mang theo vương ấn, sắc phong ngươi làm vương. Mong ngươi có thể vui lòng tiếp nhận tước phong này.”
Đầu tiên là uy hiếp, sau đó mới ban ân. Triệu Đà nghe xong, liền đứng dậy, gương mặt trở nên nghiêm túc, cung kính, rồi nói với Lục Giả:
“Thưa tiên sinh, vừa rồi quả thật ta quá vô lễ. Mong tiên sinh thứ lỗi, mời ngồi.”
Thế là hai người bắt đầu trò chuyện.
Triệu Đà hỏi Lục Giả:
“Ngươi xem ta đây, so với những người tài giỏi nhất dưới trướng Hoàng đế các ngươi, như Tiêu Hà, Hàn Tín, Phàn Khoái… thì ai lợi hại hơn?”
Lục Giả tỏ ra khiêm tốn, liền đáp:
“Đại vương tựa hồ còn hơn họ một bậc.”
Triệu Đà lại hỏi:
“Thế còn so với Hoàng đế của các ngươi thì sao?”
Lúc này Lục Giả đổi hẳn sắc mặt, nghiêm nghị đáp:
“Hoàng thượng của chúng tôi là bậc phi thường, kế thừa đại nghiệp của Tam Hoàng Ngũ Đế. Đại Hán ta lãnh thổ vạn dặm, dân số hơn trăm triệu, vật sản dồi dào. Còn đại vương ở nơi đây, đất chỉ rộng nghìn dặm, dân chưa tới mười vạn, chỉ bằng 1% dân số của Đại Hán, mà đất đai thì lại khô cằn, nghèo khó.
So về nhân lực, vật lực, sản lượng, ngài đều không bằng. Tính tới tính lui, chỗ của đại vương cũng chỉ tương đương với một quận nhỏ của Đại Hán mà thôi. Vậy nên chuyện so với Hoàng đế, xin đại vương đừng nhắc đến nữa kẻo mang họa vào thân.”
Triệu Đà nghe vậy thì bật cười, đáp:
“Cũng chỉ là vì ta không có cơ hội tranh hùng ở Trung Nguyên mà thôi, nên mới làm Nam Việt Vũ Vương. Nếu năm xưa ta ở Trung Nguyên, ai biết được ta có thực sự thua kém Hoàng đế của các ngươi không?”
Triệu Đà thấy Lục Giả khẩu tài xuất chúng, liền giữ ông lại hơn một tháng, ngày ngày uống rượu, đàm đạo.
Trước khi Lục Giả rời đi, Triệu Đà nói với ông một câu đầy cảm khái:
“Ở nơi này, không ai có thể cùng ta đàm luận sâu sắc, lòng ta chẳng ai hiểu thấu. Nhưng từ khi tiên sinh tới đây, mỗi lần trò chuyện đều học được thêm điều mới, thực lòng rất vui mừng. Ta xin tặng ngươi một nghìn cân hoàng kim, để tỏ chút tâm ý.”
Không chỉ Triệu Đà, các đại thần Nam Việt cũng góp thêm một nghìn cân vàng để tặng cho Lục Giả.
Chỉ bằng tài biện luận, Lục Giả đã khiến Nam Việt tâm phục. Sau khi trở về, Lục Giả tâu lại với Lưu Bang, khiến Lưu Bang vô cùng hân hoan.
Bên Hung Nô, đánh nhau khổ sở là vậy, cuối cùng cũng chỉ đổi được một cuộc hòa thân. Còn với Nam Việt, chỉ cần Lục Giả đi một chuyến, nói mấy câu là mọi việc đều ổn thỏa.
Việc này xảy ra vào năm 196 TCN.
