Sau khi Triều Thố liên tiếp đưa ra ba quyết sách mù quáng, Hán Cảnh Đế nhận ra rằng Triều Thố hoàn toàn không có cách nào để dẹp loạn. Lúc này, Viên Áng kiến nghị với Cảnh Đế rằng: biện pháp duy nhất để giải quyết tai họa là trừng phạt Triều Thố, đồng thời xoa dịu nước Ngô và nước Sở. Cảnh Đế không còn cách nào khác, đành phải nghe theo lời Viên Áng. Thế là Triều Thố bị xử tử và tru di tam tộc.
Đồng thời, Cảnh Đế ra lệnh cho Viên Áng đi gặp Ngô vương, truyền đạt chiếu thư cầu hòa. Hán Cảnh Đế phong Viên Áng làm Thái thường, sau đó để ông mang chiếu thư của hoàng đế đến gặp Ngô vương, nói rằng: “Triều Thố đã bị giết rồi, chúng ta có thể hòa đàm được không?”
Ngô vương biết Viên Áng đến để truyền chiếu thư thì lập tức nói: “Ta bây giờ đã là Đông Đế rồi, tức là hoàng đế ở phía Đông. Ta còn phải tiếp nhận chiếu thư của ai nữa đây?”
Thế là Ngô vương ra lệnh nhốt Viên Áng vào doanh trại, sai một viên Đô úy cùng năm trăm binh sĩ canh giữ.
Nhưng Viên Áng vẫn trốn thoát được.
Trước đó, khi còn làm Tể tướng ở nước Ngô, Viên Áng có một người tùy tùng. Người tùy tùng này từng tư thông với một nữ tỳ của Viên Áng. Chuyện phạm pháp như vậy vốn dĩ phải bị xử lý. Nhưng Viên Áng lại không làm gì, giả vờ không biết, vẫn đối xử tốt với người đó như trước.
Sau này, có người nói với gã tùy tùng ấy rằng: “Chuyện của ngươi, Viên công đã biết từ lâu rồi.” Người tùy tùng nghe vậy hoảng sợ, bỏ trốn. Viên Áng đã đích thân đuổi theo, đuổi kịp rồi nói: “Ngươi đừng chạy, thật ra ta đã biết từ lâu rồi, cũng chẳng có ý trừng phạt. Hãy theo ta quay về, ta sẽ ban luôn cô gái ấy cho ngươi.”
Vậy nên, khi Viên Áng đi sứ nước Ngô, người tùy tùng năm xưa – nay đã làm quan Tư mã dưới trướng Ngô vương, được giao nhiệm vụ canh giữ Viên Áng – người này đã âm thầm giúp ông trốn thoát. Vị quan Tư Mã này đã dùng toàn bộ số tiền mình có để mua hai thạch rượu nồng. Gặp đúng trời lạnh, thì lấy rượu chuốc say lính canh ở phía tây nam.
Sau đó, vị quan này lặng lẽ vào trướng, đánh thức Viên Áng, rồi nói:
“Viên công, mau chạy đi! Ngày mai Ngô vương sẽ giết ngài đấy!”
Viên Áng hỏi: “Ngươi là ai?”
Có lẽ lúc ấy là nửa đêm, không thể đốt lửa nên Viên Áng không nhìn rõ.
Người kia đáp: “Tôi là tùy tùng cũ của ngài, người từng tư thông với nữ tỳ của ngài.”
Viên Áng vô cùng kinh ngạc, ông nói: “Ngươi cũng có cha mẹ, thả ta đi rồi thì ngươi sẽ ra sao?”
Người ấy đáp: “Viên công cứ đi, tôi cũng sẽ trốn. Tôi đã sắp xếp nơi ẩn thân cho cha mẹ rồi, xin ngài đừng lo.”
Thế là Viên Áng chạy theo đường phía tây nam, đi suốt bảy mươi dặm, cuối cùng gặp được kỵ binh nước Lương, mới có thể thoát thân và trở về báo lại với Hán Cảnh Đế.
Trước khi Viên Áng kịp về báo cáo, Hán Cảnh Đế đã biết rằng Ngô vương đã quyết tâm tạo phản.
Lúc đó có một vị Nghiệp giả Bộc xạ – tức là cận thần chuyên truyền đạt chiếu lệnh bên cạnh hoàng đế – tên là Đặng Công, vừa từ tiền tuyến trở về. Cảnh Đế liền hỏi:
“Hãy nói cho trẫm nghe những gì khanh thấy ở quân doanh. Trẫm đã xử tử Triều Thố rồi, Ngô và Sở hẳn đã có thể rút quân chứ?”
Đặng Công đáp: “Ngô đã có ý tạo phản từ mấy chục năm trước rồi. Nay phẫn nộ vì bị cắt đất, mượn cớ giết Triều Thố, nhưng kỳ thực ý đồ không nằm ở Triều Thố. Thần chỉ e từ nay thiên hạ sẽ bịt miệng, không ai dám nói thật với bệ hạ nữa.”
Ý ông là:
Ngô vương từ lâu đã nung nấu phản tâm, chuyện bị cắt đất chỉ là cái cớ, và việc giết Triều Thố chẳng qua chỉ là danh nghĩa. Triều Thố lo các chư hầu lớn mạnh, e họ vượt khỏi sự kiểm soát của triều đình, đó là một tấm lòng trung thành đối với hoàng thượng. Kết quả lại bị xử tử. Như vậy e rằng bệ hạ đã giết nhầm người rồi.
Hán Cảnh Đế nghe vậy thì thở dài nói:
“Khánh nói đúng. Trẫm cũng hối hận lắm thay!”
Nay khi đã không thể giải quyết loạn Thất Quốc bằng biện pháp chính trị, thì chỉ còn cách dùng đến binh đao.
Hán Cảnh Đế bèn bổ nhiệm Chu Á Phu – con trai của Chu Bột – làm Thái úy, phụ trách đánh Ngô và Sở. Sai Khúc Châu Hầu là Lệ Kỵ đi đánh nước Triệu. Sai Loan Bố – đại tướng từng dưới trướng Bành Việt – đi đánh nước Tề. Phong Đậu Anh làm Đại tướng quân, đóng quân ở Huỳnh Dương.
Nhìn vào sự bố trí binh lực này, có thể thấy Hán Cảnh Đế quả thực có tài thao lược.
Vậy kết cục của trận quyết chiến này sẽ ra sao?
Mời các bạn xem tiếp chương sau.
