Xuân thu Chiến quốc (43) Tôn Tẫn cùng Bàng Quyên, huynh đệ học cùng thầy

Tác giả: Thiên Phong | Cập nhật: 08/05/2024
Danh mục: Huyền Sử

Thương Ưởng dùng mưu lừa dối để lấy được Tây Hà, làm cho biên cương nước Tần mở rộng về phía đông, đến tận bờ Hoàng Hà. Ông có thể làm được như vậy là bởi vì nước Ngụy khi đó vừa thất bại, Thái tử bị bắt làm tù binh, và nguyên nhân quan trọng nữa là một vị tướng tài năng của Ngụy đã tử trận. Vị tướng đó chính là… Bàng Quyên.

Bàng Quyên và Tôn Tẫn là học trò của Quỷ Cốc Tử. Trong “Sử ký” chỉ nói về tên của Quỷ Cốc Tử chứ không kể những sự tích về ông. Tên thật của ông không phải là Quỷ Cốc Tử, Quỷ Cốc chỉ là nơi ông ở. Tên thật của ông là Vương Hủ, ông là một người tu luyện Đạo gia. Tác phẩm “Quỷ Cốc Tử” của ông có ghi chép trong “Đạo tạng”. Mà Đạo tạng là một trong những kinh điển của Đạo giáo.

Quỷ Cốc Tử có bốn môn học vấn rất đặc sắc. Thứ nhất là thuật xem bói. Nhiều người biết xem bói thường nói những gì mình biết là học từ Quỷ Cốc Tử. Thứ hai là binh pháp, về phương diện này ông có hai đồ đệ rất nổi tiếng là Tôn Tẫn và Bàng Quyên. Thứ ba là về du thuyết, tức là có tài ăn nói, ông dạy cách làm thế nào để biện luận, làm thế nào để thuyết phục người khác. Về phương diện biện luận du thuyết, ông cũng có hai học trò rất nổi tiếng là Tô Tần và Trương Nghi. Hai người học trò này của ông là đại biểu cho Tung hoành gia. Thứ tư là tu chân dưỡng tính, đây chính là một vài phương pháp và thủ thuật của Đạo gia.

Thời đó, ông sống ở Quỷ Cốc, nay là phụ cận thành phố Khai Phong, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc. Nơi đó có một ngọn núi, ông dạy đồ đệ trong núi. Tôn Tẫn và Bàng Quyên đến học binh pháp, còn Tô Tần và Trương Nghi học biện luận. Tôn Tẫn và Bàng Quyên cùng học với nhau trong ba năm, hai người họ là đồng môn. Tôn Tẫn là sư huynh, còn Bàng Quyên là sư đệ.

Tôn Tẫn và Bàng Quyên học với nhau được ba năm. Có một hôm, Ngụy Huệ vương treo bảng cầu hiền, tin tức nhanh chóng đến được Quỷ Cốc. Khi đó, Bàng Quyên xuống núi lấy nước, nghe thấy mọi người đang bàn tán xôn xao về việc Ngụy Huệ vương treo bảng cầu hiền. Bàng Quyên nghĩ: “Ta đã học binh pháp được ba năm, cũng không đến nỗi nào, có thể ra làm quan được rồi”

Sau đó, Bàng Quyên trở lại nói với Quỷ Cốc Tử rằng mình muốn đi đến nước Ngụy. Quỷ Cốc Tử bèn bói một quẻ cho Bàng Quyên, sau đó nói với Bàng Quyên rằng: “Ngươi không được lừa gạt người khác, nếu không, người bị ngươi lừa sẽ quay lại lừa ngươi”. 

Bàng Quyên nghe xong, cảm thấy không hiểu lắm, nhưng ông vẫn ghi nhớ lời đó trong lòng. Khi Bàng Quyên xuống núi, Tôn Tẫn có tiễn ông một đoạn.

Bàng Quyên nói với Tôn Tẫn: “Sư huynh, chúng ta đã cùng học với nhau một thời gian, do đó đệ trân trọng mối lương duyên này. Ngày sau, nếu công danh của đệ có thăng tiến vùn vụt, nhất định sẽ tiến cử huynh. Nếu đệ nuốt lời, sau này sẽ bị chết bởi hàng vạn mũi tên”.

Khi ấy, Tôn Tẫn và Bàng Quyên đều xúc động, hai hàng nước mắt lăn dài trên má…

Khi Tôn Tẫn trở lại gặp thầy, nước mắt vẫn còn dính trên mặt. Quỷ Cốc Tử hỏi Tôn Tẫn: “Con thấy Bàng Quyên học binh pháp như thế nào?”. Tôn Tẫn đáp: “Đệ ấy theo thầy học được ba năm, lại dụng công như thế, nên khẳng định là đã học thành tài”. Quỷ Cốc Tử nói: “Cậu ta còn cách xa lắm”. Lúc đó Tôn Tẫn mới giật mình.

Sau đó, Quỷ Cốc Tử gọi Tôn Tẫn đến phòng trong, lấy ra một cuốn sách nói: “Đây là cuốn sách binh pháp gồm 13 thiên, do tổ tiên con là Tôn Vũ để lại, ta đã thêm chú thích rõ ràng cả rồi, nay ta đem bộ binh pháp này truyền lại cho con”

Trong những tập trước, chúng ta biết rằng năm 506 TCN, Tôn Vũ và Ngũ Tử Tư cùng nhau lãnh binh công hạ nước Sở. Còn khi Tôn Tẫn và Bàng Quyên xuống núi là khoảng năm 356 TCN, tức là cách thời điểm đã trên khoảng 150 năm. Tôn Vũ sau khi đánh bại nước Sở thì không nhận phong thưởng, ông lui về quy ẩn, viết ra 13 thiên binh pháp rồi gửi cho Ngô vương. Sau này, Việt vương Câu Tiễn thiêu rụi thành Cô Tô của nước Ngô, cũng đã đốt hết quyển binh pháp này. Nhưng may thay, chỗ của Quỷ Cốc Tử còn lưu lại một bản sao. Quỷ Cốc Tử lấy bản sao đó đưa cho cháu Tôn Vũ là Tôn Tẫn. Tôn Tẫn sau khi nhận được cuốn binh pháp từ tổ tiên của mình, ông đã ngày đêm đọc kỹ. Sau ba ngày, Tôn Tẫn đã học thuộc toàn bộ quyển sách đó.

Bàng Quyên sau khi đến nước Ngụy thì được Ngụy vương phong làm tướng quân. Bàng Quyên đánh trận rất lợi hại. Nếu chúng ta xem trong “Sử ký – Lục quốc niên biểu” sẽ thấy viết rằng, năm 356 TCN, có bốn nước là Tống, Lỗ, Vệ, Trịnh đến nước Ngụy để triều kiến. Điều này có nghĩa là bốn quốc gia đó đều bại dưới tay của Bàng Quyên. Sau này, Bàng Quyên lại xâm lược thêm nước Tề, do đó danh tiếng của ông rất lớn, vì thế mà Ngụy vương rất nể mặt Bàng Quyên. Còn trong thời gian Bàng Quyên tung hoành, Tôn Tẫn vẫn ở Quỷ Cốc đợi Bàng Quyên tiến cử.

Quỷ Cốc Tử có một người bằng hữu rất tốt tên là Mặc Địch. Mặc Địch chính là Mặc Tử, người sáng lập Mặc gia (một trường phái triết học thời xưa ở Trung Quốc). Có một lần Mặc Địch cùng đồ đệ là Cầm Hoạt Ly đến Quỷ Cốc làm khách. Mặc Địch thấy Tôn Tẫn, hai người nói chuyện với nhau, Mặc Địch phát hiện Tôn Tẫn đàm luận binh pháp rất tốt, đây chính là một người rất am hiểu về việc dụng binh.

Mặc Địch hỏi Tôn Tẫn rằng: “Cậu đã học đến trình độ này rồi, tại sao không ra ngoài làm quan?”. 

Tôn Tẫn đáp: “Tôi có một sư đệ là Bàng Quyên, giữa chúng tôi đã có ước định. Nếu Bàng Quyên thành tựu công danh, cậu ấy sẽ tiến cử tôi”

Mặc Địch nói thêm: “Hiện nay, thanh danh Bàng Quyên đã rất lớn rồi. Ta sẽ thay cậu đi hỏi Bàng Quyên chuyện này”. 

Thế là Mặc Địch đến nước Ngụy. Mặc Địch nhìn thấy Bàng Quyên đi lại ngênh ngang, ông ngay lập tức đọc vị tính cách con người này, vốn dĩ hắn ta không muốn tiến cử Tôn Tẫn.

Do đó, Mặc Địch bèn tự mình đến gặp Ngụy vương để tiến cử Tôn Tẫn. Ngụy vương nghe nói Tôn Tẫn là bạn học của Bàng Quyên, cảm thấy Bàng Quyên lợi hại như vậy, nên Tôn Tẫn cũng không phải là hạng tầm thường. Ngụy vương mới hỏi Bàng Quyên: “Tại sao ngươi không gọi sư huynh ra làm quan?”. 

Bàng Quyên trả lời: “Sư huynh của thần là người nước Tề, thần chỉ sợ sư huynh sau khi đến đây sẽ không gắng sức vì nước Ngụy, mà vẫn còn muốn tận lực cho nước Tề. Đây là lý do thần không dám bảo sư huynh thần đến”

Ngụy vương không phải là người hồ đồ, ông nói rằng: “‘Kẻ sĩ chết vì người tri kỷ’, chỉ cần ta đối đãi tốt với anh ta, anh ta sẽ tận sức vì Ngụy thôi”. Thế là Ngụy vương viết một phong thư, thỉnh mời Tôn Tẫn đến nước Ngụy.

Tôn Tẫn đọc thư thì vui mừng, ông lập tức thu xếp hành trang. Nhưng trước khi Tôn Tẫn xuống núi, sư phụ Quỷ Cốc Tử đã nói với Tôn Tẫn rằng: “Hiện tại, con hãy hái cho ta một đóa hoa, để ta xem cho một quẻ về tiền đồ của con như thế nào”. 

Lúc đó, Tôn Tẫn thấy trên bàn có một cái bình đồng, trong bình có cắm một nhành hoa cúc. Tôn Tẫn bèn lấy hoa cúc trong bình ra rồi đưa cho Quỷ Cốc Tử, ông kính cẩn nói rằng: “Thỉnh thầy dùng hoa này để bói, sau đó con sẽ cắm nó trở lại bình”.

Quỷ Cốc Tử đã nói ra bốn tầng nghĩa từ việc Tôn Tẫn lấy hoa cúc trong bình, rồi đưa cho ông.

Quỷ Cốc Tử nói: “Thứ nhất, nhành hoa này đã bị cắt gốc, nghĩa là không hoàn chỉnh, hoa cúc có sức chịu đựng tốt, kinh qua gió sương không bị hoại. Cho nên nói, tuy rằng có chút tổn hại, nhưng trên cơ bản đây không phải điềm đại hung”.

“Hoa cắm trong bình đồng, mà đồng dùng để đúc chuông và đỉnh, chính là kim loại đó dùng để chế những đồ tế lễ long trọng và một số nhạc khí. Cho nên, tên tuổi của con sẽ lưu lại sử xanh”.

“Trước đây, sau khi chặt gốc, nó mới được cho vào bình, đây là lần thứ nhất nó được ‘cất nhắc’. Đợi đến con lấy nó đưa cho ta, sau đó bỏ lại vào chỗ cũ, đây là được ‘cất nhắc’ lần thứ hai. Cho nên, lần thứ nhất xuống núi, ta e chuyện không được như ý, con không thể thực hiện được hoài bão và thi triển tài năng của mình. Bởi vì trước khi bỏ vào bình lần thứ nhất, nó đã bị… chặt gốc”.

“Sau khi ta bói xong, cành hoa này sẽ trở lại bình. Do đó, tương lai đường công danh cuối cùng sẽ ở quê nhà của con, tức là nước Tề”.

Chỉ với một động tác lấy hoa cắm vào bình, Quỷ Cốc Tử đã tiên đoán được bốn điểm về cuộc đời sau này của Tôn Tẫn.

Tên ban đầu của Tôn Tẫn không phải là Tôn Tẫn, mà là Tôn Tân (孫賓). Sau khi bói xong, Quỷ Cốc Tử nói thêm với Tôn Tẫn rằng: “Ta đổi tên con thành Tẫn (臏) tức là thêm chữ nguyệt (月) trước chữ Tân (賓). Tôn Tân thành Tôn Tẫn”. 

Chúng ta biết rằng “tẫn” (臏) là chỉ hình phạt cắt đầu gối thời xưa, do đó, khi Quỷ Cốc Tử đổi tên cho học trò, ông đã biết Tôn Tẫn sẽ nhận hình phạt cắt đầu gối. Nhưng thiên cơ bất khả lộ, cho nên Quỷ Cốc Tử không nói rõ cho Tôn Tẫn về những gì sẽ diễn ra. Trên thực tế thì việc Quỷ Cốc Tử nhận Bàng Quyên làm đồ đệ hay Tôn Tẫn nhận hình phạt đều là những việc đã được định trước.

Vậy sự việc tiếp theo diễn ra như thế nào, Bàng Quyên có ý đồ gì với Tôn Tẫn hay không, chúng tôi sẽ kể tiếp câu chuyện trong tập tiếp theo, cảm ơn bạn đã theo dõi video này, xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại.


Có thể bạn quan tâm:

[Cold Turkey] Công cụ chặn web đen cực mạnh, bạn bảo vệ bản thân và gia đình khỏi các website độc hại

[Cold Turkey] Công cụ chặn web đen cực mạnh, bạn bảo vệ bản thân và gia đình khỏi các website độc hại

Bình luận

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}