Xuân thu Chiến quốc (9) Không mời được Ngô vương xuất binh, Ngũ Tử Tư về cày ruộng

Tác giả: Thiên Phong | Cập nhật: 21/04/2024
Danh mục: Huyền Sử

Ngũ Tử Tư nhờ có ông lão đánh cá mà vượt qua sông Trường Giang, khi đói bụng lại được người phụ nữ giặt lụa nhường cơm cho. Năm 519 TCN, Ngũ Tử Tư và công tử Thắng trải qua trăm cay nghìn đắng mới đến được Ngô quốc.

Trong tưởng tượng của chúng ta, nước Ngô nên là một nơi phồn hoa, phải vậy không? Thực ra không phải. Khi ấy Tô Châu là vùng rất hoang vu lạnh lẽo, nhân khẩu cũng ít, thành quách đơn giản chật hẹp. Ngũ Tử Tư đến nơi đó, nhìn quanh không thấy ai thân thích, cũng không có người tiến cử, ông đành phải ở nơi đó thổi tiêu mà xin ăn. 

Khi Ngũ Tử Tư thổi tiêu khất thực, vừa thổi tiêu vừa ca xướng, ông đã hát những bài như thế này: 

Ngũ Tử Tư, Ngũ Tử Tư,

Lặn lội Tống Trịnh không nơi nương,

Trăm cay nghìn đắng lạnh với buồn,

Thù cha không báo, sống nghĩa ư? 

Ngũ Tử Tư, Ngũ Tử Tư, 

Vượt qua Chiêu Quan tóc mai bạc,

Trăm kinh nghìn sợ lạnh với buồn,

Thù anh không báo, sống nghĩa ư?

Ngũ Tử Tư, Ngũ Tử Tư,

Bến đò hoa lau, suối Lật Dương,

Trăm sinh nghìn tử đến đất Ngô,

Thổi tiêu khất thực lạnh với buồn

Thù mình không báo, sống nghĩa ư? 

Vua nước Ngô bấy giờ là Vương Liêu, ông nội của Vương Liêu là Thọ Mộng. Thọ Mộng có bốn người con trai: con trưởng là Chư Phàn, con thứ hai là Dư Sái, con thứ ba là Dư Muội, con thứ tư là Quý Trát. 

Kế vị thời đó thông thường là con trai trưởng của vợ cả kế thừa. Nhưng trong bốn người con, con trai nhỏ nhất Quý Trát là người rất hiền minh, cho nên Thọ Mộng nhất tâm muốn đem vương vị của mình truyền cho Quý Trát. Nhưng do chế độ kế thừa trong quá khứ là con trai trưởng của vợ cả kế thừa, nên ông mới nói với Chư Phàn rằng: “Vương vị có thể truyền cho con, nhưng sau khi con mất đừng đem vương vị truyền cho con trai của con, mà nên truyền cho em trai của con là Dư Sái. Sau đó Dư Sái lại truyền cho em trai là Dư Muội. Dư Muội lại truyền cho em trai là Quý Trát”. Đây cũng là một loại phương pháp truyền vương vị gọi là “anh mất em thay”, chính là anh trai mất rồi thì em trai kế vị.

Có hai phương pháp truyền ngôi thời cổ đại: Một loại là “cha mất con kế”, một loại là “anh mất em thay”. “Cha mất con kế” chính là phụ thân mất rồi thì con trai trưởng của vợ cả kế vị. “Anh mất em thay” chính là anh trai mất rồi sẽ do em trai đến kế vị. 

Thọ Mộng hy vọng thông qua phương thức “anh mất em thay” để truyền vương vị cho Quý Trát. Như vậy, sau khi Thọ Mộng mất, những người con trai của ông đều tuân theo: Chư Phàn truyền ngôi cho Dư Sái, Dư Sái truyền ngôi cho Dư Muội. Khi Dư Muội muốn truyền cho Quý Trát thì Quý Trát đã chạy mất. Bởi vì Quý Trát không thích làm vua, ông cảm thấy trị quốc là việc rất hao tâm tổn lực, không có quan hệ gì đến mình, nên ông đã chạy mất. 

Quý Trát là một vị quân tử rất có khí chất và tu dưỡng. Sau khi Quý Trát đi thì xuất hiện một vấn đề: Nên là con trai của Dư Muội kế vị chăng? Hay là con trai của người con trưởng Chư Phàn? Kết quả Dư Muội không lấy vương vị truyền cho con trai của Chư Phàn, mà cho con trai của mình kế vị, chính là Ngô Vương Liêu. Vậy thì con trai của Chư Phàn là ai? Chính là công tử Quang. Công tử Quang sau này là Ngô Vương Hạp Lư nổi tiếng. Nhưng thời điểm ấy, vua của nước Ngô vẫn là Vương Liêu. Ngũ Tử Tư chính là đến nước Ngô vào thời điểm đó. 

Khi Ngũ Tử Tư ở chợ thổi tiêu khất thực, ông đã gặp một người xem tướng rất chuẩn xác tên là Bị Ly. Bị Ly nghe tiếng tiêu buồn thê lương, bèn theo tiếng tiêu mà tìm đến Ngũ Tử Tư. Ông nhìn Ngũ Tử Tư và nói: “Tôi cả đời xem qua rất nhiều tướng người rồi, trước giờ chưa thấy ai giống như ngài”. Ông hỏi Ngũ Tử Tư là ai, Ngũ Tử Tư đã kể lại tất cả cho Bị Ly. 

Bị Ly trong triều là quan đại phu, cho nên sự việc của Ngũ Tử Tư cuối cùng cũng đến tai Ngô Vương Liêu. Ngô Vương Liêu gọi Ngũ Tử Tư vào điện, nói rằng ông rất ngưỡng mộ tài năng của Tử Tư. Khi Ngũ Tử Tư nói về mối thù của cha và anh, thì đôi mắt như tóe ra một tia lửa vậy. Ngô Vương Liêu rất đồng tình, bèn chuẩn bị đáp ứng cho Ngũ Tử Tư xuất binh báo thù.

Sự tình tiến triển rất thuận lợi, nhưng công tử Quang lại không muốn như vậy. Công tử Quang là con trai của Chư Phàn, là con trưởng vua Ngô trước, trước giờ vẫn luôn mưu đồ đoạt lấy vương vị. Nếu được Ngũ Tử Tư phò tá thì vây cánh của Ngô Vương Liêu lại càng đông đảo hơn nữa, năng lực và thực lực lại càng lớn mạnh hơn nữa, công tử Quang muốn đoạt vương vị sẽ lại càng khó khăn. 

Công tử Quang bèn tiến đến nói với Ngô Vương Liêu rằng: “Ngài là chủ của một nước trăm vạn dân, không thể chỉ vì kẻ thất phu mà khởi binh, sao có thể vì một kẻ như Ngũ Tử Tư mà động đến nước Sở lớn như thế? Chết nhiều người như thế, chỉ vì để hắn ta báo thù sao? Nếu thắng lợi, Ngũ Tử Tư rất vui còn nước ta lại tổn thất rất lớn, chúng ta chẳng phải sẽ vong quốc hay sao?”. Ngô Vương Liêu nghe xong, cảm thấy cũng có đạo lý, thế là bèn từ bỏ kế hoạch báo thù thay cho Ngũ Tử Tư. 

Nếu bạn là Ngũ Tử Tư, khẳng định sẽ rất phiền muộn. Sự việc như đã nắm chắc trong tay, đột nhiên giữa đường lại có người chen chân làm hỏng hết sự việc. Nhưng Ngũ Tử Tư không buồn rầu. Trong “Sử Ký”, phần “Ngũ Tử Tư liệt truyện” viết rằng: “Ngũ Tư biết được chí hướng bên trong của công tử Quang, muốn giết vua để lên ngôi, nên chưa thể nói ra ngoài. Ngũ Tử Tư bèn tiến cử Chuyên Chư cho công tử Quang, rồi thoái lui, cùng với con thái tử Kiến là công tử Thắng cày cấy ở vùng thôn dã”. 

Từ phản ứng của Ngũ Tử Tư, chúng ta có thể thấy ba đặc điểm: 

Đặc điểm thứ nhất là nhìn người rất chuẩn. Khi công tử Quang làm hỏng sự tình, ông biết công tử Quang không hề xuất phát từ lợi ích quốc gia, mà hoàn toàn là vì muốn đoạt vương vị. Ngũ Tử Tư mới chỉ gặp công tử Quang vài lần, nhưng chỉ dựa vào khả năng quan sát của mình, Ngũ Tử Tư như đã nhìn thấu tâm cơ của Công tử Quang.

Điểm thứ hai, Ngũ Tử Tư tính kỹ nghĩ xa, ông biết nếu Ngô Vương Liêu một khi bãi binh, thì ông không thể cậy nhờ được lần nữa. Duy chỉ bằng cách giúp công tử Quang giết Ngô Vương Liêu, để công tử Quang làm vua Ngô, chỉ khi có ân lớn đối với công tử Quang hoặc lập được công trạng đặc biệt, thì ông mới có thể nắm chắc chính trị nước Ngô, từ đó xuất binh báo thù. Có thể thấy Ngũ Tử Tư đã mưu tính rất kỹ lưỡng, ông không những không hận công tử Quang mà trái lại còn tiến cử thích khách Chuyên Chư, giúp ông ta thực hiện nguyện vọng của mình. 

Điểm thứ ba, Ngũ Tử Tư giữ kín tài năng, sau khi từ quan đã cùng công tử Thắng ở vùng Dương Sơn mà cày cấy. Ngô Vương Liêu ban cho ông một trăm mẫu đất tại đó. Ông cày ruộng bao lâu? Mất bốn năm. Ngũ Tử Tư vì báo thù mà đã ở đó trồng trọt bốn năm. Ông trả lại khuê vị quan đại phu, chỉ để làm một người nông dân, một mặt cày ruộng, một mặt chờ cơ hội báo thù. Ở đây chúng ta có thể thấy tâm thái tĩnh lặng và ẩn nhẫn của Ngũ Tử Tư. Từ quan để cày ruộng trong 4 năm, làm bạn với sự cô tịch, có thời gian thì trau dồi thao lược.

Chúng ta biết rằng, Ngũ Tử Tư muốn báo thù thì phải làm thành ba việc: Việc thứ nhất là chạy khỏi nước Sở, việc thứ hai là nắm được chính trị của một quốc gia, việc thứ ba là đánh thắng nước Sở. Ngũ Tử Tư sau khi vượt qua Chiêu Quan đã thoát khỏi sự truy bắt của nước Sở, như vậy việc thứ nhất đã xong. Nhưng hiện tại ông mang thân phận là nông dân, thì làm thế nào mới nắm được chính trị nước Ngô đây? Kết quả ra sao, chúng tôi sẽ kể tiếp câu chuyện trong tập sau. Cảm ơn các bạn đã theo dõi video này, xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại.


Có thể bạn quan tâm:

Bình luận

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}