Danh mục: Văn hóa Thần truyền

Khái niệm “Trung” mà chúng ta đã từng nhắc đến khi bàn về tư tưởng Trung Dung, tức là làm việc gì cũng phải vừa phải, không được thái quá, nhưng cũng không được làm qua loa, hời hợt. Điều khó nhất của “Trung” chính là nắm được mức độ – phải biết điều chỉnh …

Kể từ thời Hán Vũ Đế, tư tưởng Nho gia đã trở thành ý thức hệ chính thống của triều đình Trung Hoa. Khi ấy, đại Nho Đổng Trọng Thư đã dâng lên Hán Vũ Đế bản tấu nổi tiếng: “Bãi truất bách gia, độc tôn Nho thuật” — tức là gạt bỏ bách gia …

Khi nói về cuộc đời của Khổng Tử, chúng tôi từng nhắc rằng thân phận của ông là kẻ “sĩ”. Vậy kẻ “sĩ” là gì? Cha của Khổng Tử là Thúc Lương Ngột – là một đại phu của nước Tống. Khổng Tử là con trai thứ hai trong nhà. Cha của Khổng Tử là …

“Trung dung” là một kiểu tư duy rất đặc trưng. Khi nói về Đạo gia, chúng tôi từng nhắc đến trong Thái cực đồ, có thể thấy rằng: khi âm đạt đến cực thịnh thì dương bắt đầu sinh; khi dương đạt đến cực thịnh thì âm lại xuất hiện. Bởi vậy trong tư tưởng …

Khổng Tử là người hết sức coi trọng việc sưu tầm, chỉnh lý và biên soạn các văn bản cổ, nhờ đó mà hậu thế được thừa hưởng những tác phẩm vĩ đại bậc nhất trong văn hóa Trung Hoa. Ông từng nói về mình: “Ta chỉ thuật lại chứ không sáng tác; ta tin …

Năm 501 trước Công nguyên, Khổng Tử tròn 51 tuổi. Năm ấy, gia thần của đại phu Quý thị nước Lỗ tên là Dương Hỏa bị trục xuất. Khổng Tử cho rằng chính trị nước Lỗ đã bắt đầu có hy vọng, nên ông quyết định ra làm quan. Lúc đầu, Khổng Tử được bổ …

Khổng Tử sinh ra trong một thời đại lễ băng nhạc hoại — tức là thời kỳ mà “lễ” đã sụp đổ, “nhạc” cũng mất đi trật tự. Thiên tử nhà Chu đã mất quyền uy, chư hầu thì bắt nạt thiên tử; nhiều nước lại do đại phu thao túng, mà đại phu lại …

Tư tưởng Nho gia có ảnh hưởng vô cùng sâu rộng đối với Trung Hoa. Các học thuyết của chư tử thời Tiên Tần, hệ thống được truyền bá lâu dài nhất, hoàn chỉnh nhất, và có ảnh hưởng lớn nhất đối với xã hội thế tục — chính là Nho gia. Có một nguyên …