Dưới thời Đường Huyền Tông, người Khiết Đan lại một lần nữa dấy binh tạo phản. Đường Huyền Tông đã phải trải qua một cuộc chiến vô cùng gian khổ mới có thể dẹp yên được Khiết Đan. Thế nhưng về sau, xung đột giữa Đại Đường và Khiết Đan vẫn liên tiếp bùng phát, buộc triều đình phải bố trí trọng binh trấn thủ vùng đông bắc.
Lúc này, quan trấn thủ doanh châu là Trương Thủ Khuê, ông đặc biệt yêu thích và trọng dụng An Lộc Sơn, thậm chí còn nhận hắn làm nghĩa tử. Từ đây, An Lộc Sơn bắt đầu bước vào con đường nắm giữ quyền lực.
An Lộc Sơn vốn là người Hồ ở Doanh Châu (nay thuộc Triều Dương của Liêu Ninh), tên thuở nhỏ là A Lạc Sơn. Mẹ hắn là một vu nữ, cha mất sớm, mẹ tái giá với một người Đột Quyết. Người Đột Quyết ấy họ An, vì thế A Lạc Sơn cũng đổi sang họ là An.
Có một người tên là Sử Tốt Can sống cạnh nhà An Lộc Sơn. Hai đứa trẻ sinh cách nhau chỉ một ngày, chúng suốt ngày chơi với nhau, tình cảm vô cùng khăng khít. An Lộc Sơn thông thạo sáu loại ngôn ngữ của các bộ tộc thiểu số, được triều đình bổ nhiệm làm hỗ thị nha lang — tức là người chuyên làm thông dịch khi triều đình tổ chức buôn bán, giao dịch với các dân tộc biên cương.
Về sau, nhờ dũng mãnh thiện chiến, An Lộc Sơn được Trương Thủ Khuê bổ nhiệm làm tróc sinh tướng, đây là chức vụ dành riêng cho những viên tướng dũng mãnh, chuyên dẫn theo một nhóm kỵ binh tinh nhuệ để thực hiện những nhiệm vụ nguy hiểm. Nhiệm vụ cốt lõi là xâm nhập địa bàn quân địch, bắt sống một số kẻ địch để khai thác thông tin tình báo. Mỗi lần xuất kích, An Lộc Sơn thường bắt được hàng chục người Khiết Đan.
Có một lần, bạn của An Lộc Sơn là Sử Tốt Can đã bị người Hề bắt giữ, nhưng nhờ mưu trí mà trốn thoát, lại còn dùng kế để lừa và giết được một danh tướng của tộc Hề. Trương Thủ Khuê thấy Sử Tốt Can lập công, nên phong ông ta làm Quả Nghị đô úy. Nhờ tích lũy công trạng liên tục, Sử Tốt Can dần tiến lên hàng tướng quân. Sau đó, Sử Tốt Can được diện kiến Đường Huyền Tông để dâng tấu, hoàng đế đã trò chuyện với ông ta, phát hiện ra nhân tài thì vô cùng vui mừng, ban cho tên mới là: Tư Minh. Từ đây, Sử Tốt Can đổi tên thành Sử Tư Minh, và đây chính là kẻ phản tướng nổi danh trong loạn An Sử sau này.
Đến năm Khai Nguyên thứ 24 (tức năm 736), khi giao chiến với người Hề và người Khiết Đan, An Lộc Sơn vì ỷ vào dũng mãnh mà đã khinh xuất tiến quân, rồi bị quân địch đánh cho đại bại, binh lính tử thương nghiêm trọng. Trương Thủ Khuê liền dâng tấu xin được chém đầu hắn.
Khi bị dẫn ra pháp trường, An Lộc Sơn lớn tiếng kêu lên: “Đại phu chẳng phải muốn diệt Hề, diệt Khiết Đan hay sao? Cớ gì lại giết Lộc Sơn này!”
Trương Thủ Khuê vốn cũng cảm thấy tiếc cho một võ sĩ dũng mãnh như vậy, giết đi thì quá uổng, nên đã quyết định áp giải hắn về kinh thành, giao cho Hoàng đế xử lý.
Khi đó, Tể tướng Trương Cửu Linh cho rằng: Năm xưa Tư Mã Nhương Thư chém Trang Giả, Tôn Vũ trảm cung tần — đều là để biểu thị rõ ràng là quân pháp phải nghiêm. An Lộc Sơn đã phạm quân lệnh thì không thể miễn tội chết.
Nhưng Đường Huyền Tông lại quý trọng tài năng của An Lộc Sơn, nên đã tha chết cho hắn. Tuy bị cách chức, nhưng hoàng đế vẫn cho phép An Lộc Sơn với thân phận dân thường mà tiếp tục lĩnh binh.
Khi đó, Trương Cửu Linh vẫn kiên quyết can gián rằng: “An Lộc Sơn đã phạm pháp luật, làm tổn thất quân đội, theo luật thì không thể không giết. Thần xem tướng mạo hắn có vẻ phản nghịch, nếu không giết, tất sẽ thành hậu hoạn”.
Thế nhưng Huyền Tông nhất mực không nghe.
An Lộc Sơn vốn rất giỏi nịnh bợ, hắn rất biết cách làm Đường Huyền Tông vui lòng. Vào tháng Giêng năm Thiên Bảo thứ 2 (tức năm 743), An Lộc Sơn vào triều yết kiến. Đường Huyền Tông đối đãi với hắn cực kỳ hậu hĩnh, hai người nói chuyện kéo dài không dứt.
An Lộc Sơn tâu rằng: “Mùa thu năm ngoái, Doanh Châu xảy ra nạn châu chấu, ruộng đồng bị ăn sạch. Thần liền đốt hương cầu khấn rằng: ‘Nếu thần có lòng tà, không trung với bệ hạ, xin để lũ châu chấu đến ăn trái tim thần; còn nếu thần không phụ Thần minh, xin hãy khiến châu chấu tan đi.’ Kết quả là vừa khấn xong, liền có một đàn chim từ phương Bắc bay tới, lập tức ăn sạch châu chấu. Thần xin Hoàng thượng giao việc này cho sử quan ghi chép lại”.
Chuyện này thật giả khó có thể biết, thế nhưng Đường Huyền Tông lại tin là thật, ông liền sai sử quan ghi lại vào sử sách.
An Lộc Sơn là kẻ xảo quyệt, rất giỏi đoán biết tâm tư người khác, luôn biết cách khiến đối phương vui lòng và cảm thấy thoải mái. Trương Thủ Khuê cực kỳ quý mến hắn, coi hắn như con nuôi, nhiều người chung quanh cũng không ngớt lời khen ngợi.
Những quan viên thân cận của Đường Huyền Tông khi đến Bình Lư làm nhiệm vụ, thì đều được An Lộc Sơn hậu tạ bằng những khoản hối lộ rất nặng tay. Khi trở về, họ lại hết lời tán dương hắn, khiến Đường Huyền Tông ngày càng tin rằng An Lộc Sơn quả thật là người tài năng.
Tháng 8 năm 741, An Lộc Sơn được bổ nhiệm làm đô đốc Doanh Châu, Bình Lư quân sứ, đồng thời kiêm chức Kinh lược sứ của bốn phủ gồm: Lưỡng Phiên (khu vực thượng lưu sông Loan và sông Liêu), Bột Hải (nay thuộc Ninh An của Hắc Long Giang), Hắc Thủy (vùng phía đông sông Ussuri). Đến năm 744, An Lộc Sơn lại được phong chức Phạm Dương tiết độ sứ. Năm 747, lại kiêm thêm chức Ngự sử đại phu. Và đến năm 751, ông ta lại được kiêm chức Hà Đông tiết độ sứ.
Trong mười trấn lớn của nhà Đường, An Lộc Sơn đã một mình kiêm giữ đến ba chức tiết độ sứ — quyền lực quân sự và địa khu dưới tay hắn phải nói là cực kỳ rộng lớn.
An Lộc Sơn là người có diện mạo hết sức đặc biệt. Thời còn trẻ, khi làm kỵ binh xông trận, An Lộc Sơn có cơ thể khá cường tráng. Nhưng sau khi nắm quyền thì rất biết ăn chơi hưởng lạc, nên cơ thể dần trở lên rất béo tốt. Trong Tân Đường thư chép rằng: “Lộc Sơn thân thể béo đầy, bụng trễ quá gối, từng tự nói nặng ba trăm cân. Bề ngoài thì như ngu độn thẳng thắn, nhưng bên trong lại cực kỳ xảo trá. Khi đứng trước Hoàng thượng thì đối đáp lanh lẹ, lại xen những câu bông đùa. Hoàng thượng từng trỏ vào bụng hắn mà hỏi: ‘Trong cái bụng Hồ này có gì mà to đến thế?’ Hắn đáp: ‘Không có gì khác, chỉ có một tấm lòng son đối với bệ hạ mà thôi!’ Hoàng thượng nghe xong liền vui vẻ.”
An Lộc Sơn phản ứng rất nhanh nhạy, ngoài mặt thì giả bộ ngây ngô chất phác, nhưng thực ra là cực kỳ giảo hoạt, lại rất biết nói đùa. Với Đường Huyền Tông, hắn không chỉ là một viên tướng, mà còn như một nịnh thần pha trò hề trong cung — càng khiến hoàng đế thêm phần tin tưởng hắn hơn.
An Lộc Sơn biết Đường Huyền Tông có tính háo thắng, thích phô trương công trạng, nên hắn thường bày kế mời người Hề và Khiết Đan đến để uống rượu. Đợi họ say mềm, An Lộc Sơn liền cho quân phục kích giết sạch, mỗi lần chém đến hàng nghìn người, rồi chặt lấy thủ cấp mang về Trường An để xin ban thưởng. Đường Huyền Tông còn đích thân ra lệnh xây cho An Lộc Sơn một tòa dinh thự thật lớn, lại bảo rằng: “Bọn Hồ mắt to, đừng để hắn nghĩ trẫm là người nhỏ nhen”.
Vì thế công trình được xây mà không tiếc tiền, rất xa hoa lộng lẫy.
Mỗi khi Đường Huyền Tông có món ăn ngon, hay săn được loài chim thú gì mới lạ, thì đều sai hoạn quan đem sang phủ của An Lộc Sơn. Sứ giả qua lại tấp nập không ngừng. Khi cùng ăn uống, Đường Huyền Tông còn để anh chị em của Dương Quý Phi sắp chỗ ngồi theo lễ huynh đệ tỷ muội với An Lộc Sơn. Nhưng An Lộc Sơn không chịu, mà xin được nhận Dương Quý Phi làm mẹ nuôi.
Thực tế, tuổi của An Lộc Sơn còn lớn hơn cả Dương Quý Phi, vậy mà hắn vẫn gọi nàng là mẹ — đây là một cách diễn trò để lấy lòng hoàng đế và quý phi.
Năm Thiên Bảo thứ 10, An Lộc Sơn vào kinh đúng dịp sinh nhật. Đường Huyền Tông liền tổ chức cho hắn một buổi mừng thọ vô cùng long trọng, ban tặng rất nhiều rượu quý, y phục và châu báu. Sau ba ngày, lại triệu An Lộc Sơn vào cung, Quý phi dùng gấm vóc làm một chiếc tã bọc khổng lồ, quấn hắn vào trong, rồi sai cung nữ khiêng bằng kiệu nhiều màu. Đường Huyền Tông nghe tiếng cười vang trong hậu cung thì hỏi nguyên do. Tả hữu tâu rằng quý phi làm lễ ‘tẩy tam’ cho đứa con ba ngày tuổi. Hoàng đế đích thân đến xem, thấy rất thú vị, nên ban thưởng cho quý phi tiền vàng để làm lễ, lại hậu thưởng cho An Lộc Sơn, sau đó mọi người đều vui vẻ mà giải tán.
Thế nhưng từ đó về sau, An Lộc Sơn ra vào nội đình là hoàn toàn không bị ngăn cấm.
Có lúc hắn ngồi đối diện ăn uống với Dương Quý Phi, có lúc còn ngủ lại trong cung, qua đêm mà không ra. Bên ngoài đồn đại rằng mối quan hệ giữa An Lộc Sơn và Quý Phi rất bất chính, nhưng Đường Huyền Tông lại hoàn toàn không chút nghi ngờ. Dần dần, các quan viên triều đình đều cảm thấy nguy cơ đang tích tụ, nhưng Đường Huyền Tông thì vẫn đắm chìm trong sự vui đùa ấy mà không hay biết.
