Trong Nhị Thập Tứ Sử, có riêng một truyện chép về Vương Thế Sung, và đánh giá trong chính sử đối với ông ta là rất tệ. Trình Giảo Kim từng làm thuộc hạ của Vương Thế Sung, đã có nhận xét rằng: “Vương Thế Sung là kẻ lòng dạ hẹp hòi, hay nói dối, lời lẽ mù mờ, lại thích thề thốt bừa bãi — đúng như một mụ phù thủy già”.
Trong Tư Trị Thông Giám cũng viết rằng: “Mỗi lần Vương Thế Sung vào triều, ông ta nói năng lải nhải, một việc mà cứ lặp đi lặp lại cả nghìn lần, khiến lính thị vệ mệt nhoài, các quan chép tấu chương cũng bị hành đến kiệt sức”.
Thế nhưng, cái tính hay lải nhải, thích khoe khoang, động một chút là thề thốt, đó chỉ là một mặt trong tính cách của Vương Thế Sung. Ông ta còn có hai đặc điểm nổi bật khác là: nịnh hót và gian trá.
Sau khi Tùy Dạng Đế huy động dân phu để đào kênh Đại Vận Hà, ông lại muốn xây dựng cung điện ở Giang Đô. Khi đó, Ngự sử đại phu Trương Hành cho rằng dân chúng lao dịch đã quá cực khổ, nên cần được nghỉ ngơi. Vì thế, khi thi công cung điện Giang Đô, Trương Hành đã cố gắng giảm bớt lao lực cho dân. Vương Thế Sung biết được điều đó, liền mật báo cho Tùy Dạng Đế.
Tùy Dạng Đế nổi giận, suýt nữa đã giết Trương Hành, hoàng đế lập tức bổ nhiệm Vương Thế Sung làm quan giám sát công trình xây dựng cung điện Giang Đô. Vương Thế Sung làm việc rất tàn nhẫn, hắn ép dân phu phải lao dịch đến mức nhiều người bị chết vì kiệt sức, nhưng lại dựng lên cung điện Giang Đô vô cùng tráng lệ.
Mỗi lần Vương Thế Sung vào triều bái kiến Tùy Dạng Đế ở Giang Đô, hắn đều dâng quà tặng cực kỳ xa xỉ. Vương Thế Sung cũng rất giỏi quan sát sắc mặt, biết đón ý mà nói, nên mỗi lần Tùy Dạng Đế đến Giang Đô, Vương Thế Sung đều phục vụ nịnh bợ rất khéo, khiến Hoàng đế rất vừa lòng.
Vương Thế Sung từng được phái dẹp loạn phản quân Lưu Nguyên Tiến ở Ngô quận. Ông ta liên tiếp giành thắng lợi, Lưu Nguyên Tiến bị giết, nhưng vẫn còn nhiều tàn quân tản ra khắp nơi. Những tàn quân này bị triều đình truy nã, họ không còn nơi để sống, buộc phải lẩn trốn và trở thành đạo tặc.
Vương Thế Sung liền chọn một ngày hoàng đạo, tập hợp những người liên quan, đến trước tượng Phật ở chùa Thông Huyền, đốt hương và lập lời thề, hắn hứa rằng: “Thề sẽ không giết những người đầu hàng”.
Tàn quân của Lưu Nguyên Tiến nghe vậy thì liền bảo nhau kéo đến đầu hàng. Chưa đầy một tháng, Vương Thế Sung đã bình định toàn bộ Ngô quận. Thế nhưng, Vương Thế Sung lại thất hứa, khi đại cục đã nắm chắc trong tay, hắn cho chôn sống toàn bộ hơn ba vạn người đã đầu hàng.
Một lần thề trước Phật tượng, nhưng lại giết sạch kẻ quy thuận — đủ thấy sự tàn độc và phản trắc của Vương Thế Sung.
Trong suốt quá trình lịch sử, chúng ta đều thấy rằng những kẻ giết hại hàng binh thường không có kết cục tốt.
Thời Chiến Quốc, danh tướng Bạch Khởi từng chôn sống bốn mươi vạn quân đầu hàng. Không bao lâu sau, Bạch Khởi phải tự sát tại Đỗ Bưu. Dưới bá khí ngút trời, Sở Bá Vương Hạng Vũ từng hành quyết hai mươi vạn quân Tần, rồi cuối cùng tự vẫn bên bờ Ô Giang. Phi tướng quân Lý Quảng giết người Khương đã quy thuận, cả đời ông không được phong hầu, cuối cùng thì uất ức mà tự sát.
Từ những gì Vương Thế Sung đã làm, chúng ta có thể chắc chắn rằng hắn sẽ khó có được kết cục tốt đẹp.
Giữa Vương Thế Sung và Lý Mật lại có mối thù vô cùng sâu nặng. Tháng bảy năm 617, Ngõa Cương Quân của Lý Mật đã mở cuộc tấn công dữ dội vào Đông Đô. Tùy Dạng Đế lệnh cho Vương Thế Sung đem quân đi cứu viện. Kết quả là Vương Thế Sung đại bại, mấy vạn quân gần như bị diệt sạch, chỉ còn hơn một nghìn người chạy thoát đến Hà Dương (là khu vực Tiêu Tác, Hà Nam ngày nay).
Sau đó, Vương Thế Sung tới Lạc Dương. Khi Nguyên Văn Đô và Lô Sở đề nghị Hoàng Thái Chủ nên giảng hòa với Lý Mật, Vương Thế Sung đã tỏ ra vô cùng bất mãn, ông ta cho rằng Nguyên Văn Đô đang rước sói vào nhà.
Đến khi Lý Mật xưng thần với Hoàng Thái Chủ, mỗi lần đánh thắng trận, ông đều gửi tin chiến báo về triều. Hoàng Thái Chủ vui mừng vì được giải vây. Nhưng khi đó, Vương Thế Sung vừa căm hận Lý Mật đã đánh bại mình, vừa lo sợ tương lai Lý Mật sẽ được trọng dụng trong triều đình.
Vì thế, Vương Thế Sung tìm cách ép Lý Mật phải rơi vào thế phản loạn, mà biện pháp cụ thể chính là giết Nguyên Văn Đô và Lô Sở.
Vương Thế Sung nói với các tướng lĩnh dưới quyền rằng:
“Bọn Nguyên Văn Đô chỉ là đám văn quan, suốt ngày viết với vẽ. Ta nhìn thế cuộc hiện nay, bọn họ nhất định sẽ bị Lý Mật bắt giữ. Hơn nữa, quân của ta đã nhiều lần giao chiến với Lý Mật, đã giết cha anh thân thuộc của hắn biết bao lần rồi. Một khi phải trở thành thuộc hạ của hắn, chúng ta tuyệt đối không còn đường sống!”
Những lời này đã kích động các tướng sĩ, khơi dậy nỗi sợ hãi và phẫn nộ trong lòng họ. Nguyên Văn Đô nghe tin thì vô cùng lo lắng. Ông cùng Lô Sở và những người khác bàn bạc, quyết định nhân lúc Vương Thế Sung vào triều buổi sáng thì bố trí phục binh để giết hắn — mọi chuyện đã hẹn ngày giờ rõ ràng.
Trong đám người cùng bàn bạc, có một người là Nạp ngôn Đoạn Đạt. Người này vốn là kẻ tầm thường, nhút nhát, vì sợ kế hoạch thất bại sẽ liên lụy đến mình, nên đã sai con rể là Trương Chí, bí mật đem âm mưu của Lô Sở báo cho Vương Thế Sung.
Biết được tin này, Vương Thế Sung nổi giận. Vào đêm rằm tháng bảy, hắn dẫn quân bao vây hoàng cung. Cuộc binh biến diễn ra hết sức thuận lợi, Vương Thế Sung giết được Lô Sở và Nguyên Văn Đô.
Lần binh biến này hoàn toàn không được Hoàng Thái Chủ chấp thuận, hơn nữa lại là giết bậc đại thần tương đương chức tể tướng, có thể xem như một hành vi phản nghịch. Thế nhưng, Hoàng Thái Chủ tính tình khoan hậu. Khi đó, Vương Thế Sung buông xõa tóc, ngửa mặt thề với trời rằng bản thân tuyệt đối không có hai lòng, chỉ vì muốn cứu lấy quốc gia khỏi rơi vào tay tên giặc Lý Mật, tình thế cấp bách nên chưa kịp tấu trình.
Dưới thái độ khẩn khoản của Vương Thế Sung, Hoàng Thái Chủ đã bị hắn lừa. Cuối cùng, Hoàng Thái Chủ không những không trách phạt, mà còn bổ nhiệm Vương Thế Sung làm chức Tả Bộc Xạ, kiêm Tổng đốc nội ngoại binh mã, giao cho hắn toàn quyền quân sự. Từ đây, Vương Thế Sung nắm trọn đại quyền, còn Hoàng Thái Chủ chỉ còn hư danh của một vị hoàng đế.
