Tập 21: Loạn Hoàng Sào chấm dứt, Trung Nguyên rơi vào vòng chiến loạn

Biên tập: Thiên Phong | Cập nhật: 16/08/2026

Sau khi cuộc đại loạn do Hoàng Sào và Tần Tông Quyền gây ra đã chấm dứt, thì cục diện phiên trấn cát cứ của nhà Đường lại từ đó mà mất kiểm soát, không còn cách nào cứu vãn được nữa.

Khi dẹp loạn Hoàng Sào và Tần Tông Quyền, các tiết độ sứ khắp nơi đã nhân cơ hội này để mở rộng địa bàn, tăng cường binh lực. Thế lực phiên trấn chống lệnh triều đình vốn chỉ tập trung ở vùng Hà Sóc dưới thời Đường Đại Tông và Đường Đức Tông, thế mà nay đã lan khắp thiên hạ.

Năm 885, sau khi Hoàng Sào bị diệt, Đường Hy Tông quay trở lại Trường An. Lúc này, tài chính của triều đình nhà Đường đã cực kỳ eo hẹp, thuế khóa từ các địa phương lại khó có thể vận chuyển về kinh sư. Hoạn quan được Đường Hy Tông sủng tín là Điền Lệnh Tư, với tư cách thống lĩnh Thần Sách quân, đã mở rộng biên chế lực lượng này lên tới 5 vạn 4 nghìn người. Vì thế, vấn đề quân lương lập tức trở nên cấp bách.

Tại An Ấp (nay thuộc Vận Thành, Sơn Tây) và huyện Giải (nay là Giải Châu, Vận Thành), có các mỏ muối vốn thuộc quyền quản lý của Hà Trung tiết độ sứ Vương Trọng Vinh, trị sở đặt tại Vĩnh Tế. Điền Lệnh Tư bèn ra lệnh tịch thu các mỏ muối này về tay trung ương.

Từ thời xưa, việc sản xuất và buôn bán muối là một nguồn lợi vô cùng béo bở. Cho nên trước đây, Tang Hoằng Dương dưới thời Hán Vũ Đế đã từng nhắc đến việc triều đình nên thực hành chế độ độc quyền kinh doanh muối và sắt, nhằm tăng cường tài chính quốc gia.

Đối với tiết độ sứ Vương Trọng Vinh, những mỏ muối này dĩ nhiên cũng là “miếng thịt béo”, nên ông ta không muốn giao cho Điền Lệnh Tư. Vì thế, Điền Lệnh Tư đã nhân danh hoàng đế để ra chiếu thư, điều Vương Trọng Vinh sang nơi khác để giữ chức tiết độ sứ.

Nhưng Vương Trọng Vinh kiên quyết kháng chỉ, không chịu phụng mệnh, trái lại còn dâng sớ, liệt kê 10 tội trạng của Điền Lệnh Tư để tố cáo. Điền Lệnh Tư nổi giận, liền lệnh cho Bân Ninh tiết độ sứ Chu Mai và Phụng Tường tiết độ sứ Lý Xương Phù, phối hợp cùng Thần Sách quân, xuất binh thảo phạt Vương Trọng Vinh.

Vương Trọng Vinh có quan hệ thân thích với Lý Khắc Dụng, nên đã tìm cách kéo Lý Khắc Dụng vào vụ này. Vương Trọng Vinh viết thư gửi Lý Khắc Dụng, trong thư nói rằng: “Hoàng thượng có mật chiếu sai ta tiêu diệt ngươi, nhưng tất cả đều là do Điền Lệnh Tư, Chu Ôn và Chu Mai xúi giục, ly gián mà ra”.

Lý Khắc Dụng vốn đang căm giận Chu Ôn, nên liền dâng thư lên hoàng đế, xin được xuất binh thảo phạt Chu Ôn và Chu Mai. Đường Hy Tông đã nhiều lần đứng ra điều đình, nhưng Lý Khắc Dụng vẫn kiên quyết không nghe, ông hợp binh với quân Hà Trung, đánh tan quân của Chu Mai và Lý Xương Phù, rồi tiến quân thẳng tới kinh thành. Điền Lệnh Tư hoảng sợ, thế là lại một lần nữa đưa Đường Hy Tông bỏ chạy đến Phụng Tường (nay thuộc Thiểm Tây).

Thế nhưng Lý Khắc Dụng không tiến vào chiếm giữ Trường An, trái lại còn dâng sớ mong hoàng đế hồi kinh, và nói rõ mình chỉ muốn trừng phạt Điền Lệnh Tư. Khi này Điền Lệnh Tư càng thêm lo sợ, bèn vội khuyên Đường Hy Tông nên chạy về Hưng Nguyên (nay là Hán Trung), nhưng hoàng đế không chịu. Điền Lệnh Tư liền cưỡng ép hoàng đế, bắt phải đi về phía nam, chạy đến Bảo Kê, ngay cả tể tướng cùng văn võ bá quan đều không hay biết.

Đợi khi quần thần hay tin thì vội vàng đuổi theo, nhưng lại gặp phải bọn đạo tặc giữa đường, bị cướp sạch y phục và tiền tài. Từ đó, trong triều và ngoài triều, ai nấy đều oán hận Điền Lệnh Tư.

Trải qua một phen hỗn loạn rối ren, Điền Lệnh Tư biết mình không được thiên hạ dung thứ, thế là bèn rời bỏ hoàng đế, chạy vào đất Thục, nương nhờ người anh là Trần Kính Tuyên.

Còn Chu Mai thì bị bộ tướng Vương Hành Du giết chết, Lý Xương Phù bị Vũ Định tiết độ sứ Lý Mậu Trinh tiêu diệt, còn Vương Trọng Vinh cũng bị chính thuộc hạ sát hại. Sau đó, Đường Hy Tông lần lượt bổ nhiệm: Vương Hành Du làm Tĩnh Nan tiết độ sứ, Lý Mậu Trinh giữ chức Phụng Tường tiết độ sứ, và Vương Trọng Doanh, em của Vương Trọng Vinh, được phong làm Hà Trung tiết độ sứ.

Ngay khi vùng kinh thành đánh nhau đến mức không thể dứt ra, thì đồng thời ở Trung Nguyên, lưu vực sông Hoài Hà cùng các địa phương như Sơn Đông, Giang Tô, Chiết Giang, Phúc Kiến… cũng rơi vào cảnh chiến loạn rối như tơ vò. Ở đó vừa có chiến tranh giữa các phiên trấn với nhau, vừa có những cuộc binh biến do nội bộ phiên trấn nổ ra để chiếm đoạt quyền lực, lại còn có chiến sự giữa tàn quân của Tần Tông Quyền với thế lực các phiên trấn.

Giữa cảnh binh đao như lửa cháy lan khắp thiên hạ ấy, Đường Hy Tông lâm bệnh mà qua đời, vào tháng 3 năm 888. Em của ông là Lý Diệp lên ngôi, hiệu là Đường Chiêu Tông.

Bạn đang xem bài viết thuộc chuyên mục: Lưỡng Tống phồn hoa

Từ Hiên Viên Hoàng Đế 2 lần đi tìm Quảng Thành Tử cầu Đạo, Khổng Tử hướng đến Lão Tử học Đạo, rồi đến Phật giáo từ Ấn Độ truyền nhập về phương Đông; Nho, Phật, Đạo đã đặt định ra văn hóa trọng Đức hành Thiện, tin vào nhân quả ...

Bài viết liên quan:

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}
>