Năm 960, chỉ một năm sau khi Hậu Chu Thế Tông – Sài Vinh qua đời, ngày mùng 1 tháng giêng, phương Bắc truyền về tin cấp báo, rằng liên quân Bắc Hán và Khiết Đan đang tiến xuống phía nam. Chu Cung Đế – Sài Tông Huấn hạ lệnh cho Triệu Khuông Dận thống lĩnh cấm quân, tiến lên phía Bắc nghênh chiến.
Lúc này, Triệu Khuông Dận đã nắm giữ đại quyền quân sự suốt 6 năm, ông là người rất dũng mãnh nơi trận mạc, đã nhiều lần lập công, nên tướng sĩ đều hết lòng kính phục, lòng quân quy thuận. Đến ngày mùng 3 tháng giêng, đại quân chính thức xuất phát. Trong kinh thành, quân dân tụ năm tụ ba, bàn tán xôn xao rằng: “Điểm kiểm sắp làm thiên tử rồi”.
Trong quân có một người giỏi xem thiên tượng tên là Miêu Huấn. Ông để ý thấy dưới ánh mặt trời lại hiện ra một “mặt trời” nữa, sắc đen cùng quầng sáng va chạm, lay động lẫn nhau. Ông đã chỉ cho mọi người xem hiện tượng kỳ lạ ấy và nói: “Đây là thiên ý.”
Lúc này, lời đồn “Điểm kiểm tác thiên tử” đã lan khắp quân đội, người dân cũng bàn tán xôn xao, lại thêm thiên tượng khác thường, dấu hiệu đổi triều thay vận đã hiện rõ trước mắt.
Đêm mùng 3 tháng Giêng năm 960, Triệu Khuông Dận dẫn đại quân đóng tại Trần Kiều, nơi này cách Khai Phong khoảng 40 dặm về phía bắc. Tại đây, các tướng lĩnh tụ họp bàn bạc với nhau rằng: “chủ thượng tuổi nhỏ nhu nhược, triều đình trống rỗng, cho dù chúng ta có dốc sức đánh bại quân địch, công lao ấy rồi sẽ có ai biết đến? Chi bằng tôn lập Triệu Điểm kiểm làm thiên tử, rồi sau đó lại xuất quân chinh chiến”.
Triệu Điểm kiểm chính là Triệu Khuông Dận, lúc ấy ông cũng nắm chức quan gọi là Điểm kiểm. Đây là một chức quan cấp cao, chịu trách nhiệm thống lĩnh cấm quân, do Chu Thế Tông – Sài Vinh giao phó.
Sau khi thống nhất ý kiến, các tướng liền cùng nhau kéo đến đại trướng của em trai Triệu Khuông Dận, tên là Triệu Khuông Nghĩa (sau này vì để tránh kỵ húy nên đã đổi tên thành Triệu Quang Nghĩa). Lúc ấy, mưu sĩ quan trọng của Triệu Khuông Dận là Triệu Phổ cũng có mặt. Hai người này đương nhiên đã tán thành.
Triệu Khuông Dận lúc bấy giờ thì còn đang say rượu, ông hoàn toàn không hay biết chuyện gì đang xảy ra.
Sáng sớm hôm sau, khi trời vừa hửng sáng, các tướng lĩnh cầm binh khí tiến vào đại trướng của Triệu Khuông Dận, họ đồng thanh nói: “Chư tướng quần long vô thủ, nay nhất trí tôn lập đại soái nên làm thiên tử!” Triệu Khuông Dận kinh ngạc, ông bật dậy khỏi giường, còn chưa kịp lên tiếng thì các tướng sĩ đã khoác lên người ông một tấm hoàng bào, rồi họ đồng loạt quỳ rạp xuống, dập đầu tung hô vạn tuế. Sự kiện này được gọi là “Trần Kiều binh biến”.
Quân sĩ đỡ Triệu Khuông Dận lên ngựa, ông quay đầu nói với các tướng rằng: “Các ngươi vì ham vinh hoa phú quý mà tôn lập ta làm thiên tử, vậy có thể nghe theo hiệu lệnh của ta chăng?”
Mọi người đều đáp: “Xin tuân lệnh”.
Triệu Khuông Dận liền nói: “Thái hậu và hoàng thượng vốn là chủ mà chúng ta phụng sự, quan lại triều đình xưa nay cũng ngang hàng với ta. Thứ nhất, không được kinh động đến thái hậu và hoàng thượng; thứ hai, không được lăng nhục quan lại; thứ ba, không được cướp bóc quốc khố và dân chúng. Ai tuân lệnh sẽ được trọng thưởng, kẻ nào trái lệnh thì tru di cả tộc”.
Các tướng đều dập đầu tuân lệnh. Thế là đại quân quay đầu trở về Biện Kinh, quân đội kỷ luật nghiêm minh, không hề xâm phạm hay cướp bóc người dân. Quan lại Hậu Chu thấy đại thế đã định, đành phải thuận theo cục diện, thừa nhận sự việc đã rồi. Chu Cung Đế bèn thoái vị, ông được phong làm Trịnh vương, rồi dời đến Tây cung mà ở. Đây là cuộc thay đổi triều đại hiếm hoi mà hoàng tộc Hậu Chu không phải đổ máu.
Triệu Khuông Dận lên ngôi, đặt quốc hiệu là Tống, đổi niên hiệu thành Kiến Long, sử gọi là Tống Thái Tổ. Từ đây, cơ nghiệp lưỡng Tống kéo dài ba trăm năm chính thức được khai lập.
Đây là một bước ngoặt trọng đại trong lịch sử Trung Hoa. Kể từ khi loạn An Sử bùng phát vào năm 755, trải qua hơn 205 năm, đất nước liên tục phân liệt, loạn lạc trong binh đao, cuối cùng thì Trung Nguyên cũng le lói hy vọng kết thúc cục diện đại loạn.
Trong Tống sử kỷ sự bản mạt có chép rằng: trên núi Hoa Sơn có một ẩn sĩ tên là Trần Đoàn, khi nghe tin Triệu Khuông Dận thay thế Hậu Chu, ông liền nói rằng: “Thiên hạ từ đây ắt sẽ định!”
