Năm 986, Tống Thái Tông hoạch định một chiến lược tác chiến rất chu toàn, chia quân làm ba đường, phát động cuộc Bắc phạt quy mô lớn. Nhưng do đạo quân phía Đông tiến binh quá hấp tấp, cuối cùng dẫn đến thất bại liên tiếp.

Do các châu mà tây lộ quân chiếm được đã lần lượt mất đi, nên khi rút quân, triều đình đã cho phép dân chúng ở những vùng này được trở về Trung Nguyên. Người phụ trách hộ tống dân chúng chính là Dương Nghiệp.

Khi dân chúng rút đến Lang Nha thôn (phía nam Sóc Châu, Sơn Tây), nghe tin quân Liêu đã công chiếm Hoàn Châu, Dương Nghiệp nói: “hiện nay khí thế quân địch đang rất mạnh, không thể chính diện giao chiến, mà nên phái người liên lạc với các tướng ở Vân Châu và Sóc Châu, còn quân ta thì tiến đến Ứng Châu, tạo thế liên hợp 3 châu để cùng tác chiến. Quân Liêu tất sẽ dốc toàn lực đến nghênh chiến. Khi đó, dân chúng và quan lại ở Sóc Châu sẽ lập tức xuất thành, rút lui về Thạch Kiệt Cốc, rồi phái một nghìn cung nỏ thủ giữ cửa cốc, lại dùng kỵ binh làm lực lượng tiếp ứng. Như vậy, dân chúng có thể được bảo đảm an toàn”.

Nhưng giám quân Vương Thân lại phản đối ý kiến của Dương Nghiệp, nói rằng: “chúng ta mang theo mấy vạn tinh binh, còn sợ gì bọn chúng? Theo ta, cứ theo đường lớn Nhạn Môn, phô trương thanh thế mà tiến thẳng đến Sóc Châu”. Chủ tướng của Tây lộ quân là Phan Mỹ cũng tán thành cách làm này.

Dương Nghiệp nói: “không thể làm vậy, làm như thế nhất định sẽ thất bại”. 

Vương Thân lại cười nhạo: “Dương tướng quân chẳng phải được người đời gọi là Dương Vô Địch hay sao? Nay gặp quân địch thì lại né tránh không chiến, chẳng lẽ có mưu tính gì khác?” 

Lời này khiến Dương Nghiệp phẫn nộ. Ông nói: “ta không phải sợ chết, chỉ là thấy thời cơ bất lợi, lo binh sĩ sẽ phải uổng mạng. Nếu các ngươi trách ta tham sống sợ chết, vậy thì ta xin đi chết trước”. Vì thế, Dương Nghiệp thực chất là bị Vương Thân ép buộc, ông phải tiến đến Sóc Châu để nghênh đón dân chúng.

Kỳ thực, lúc này Dương Nghiệp vẫn còn một kế sách để có thể chuyển bại thành thắng, đó là cho quân mai phục tại Trần Gia Cốc, phía nam Sóc huyện thuộc Sơn Tây. Ông đề nghị Phan Mỹ bố trí bộ binh và cung thủ mai phục hai bên cửa cốc. Khi Dương Nghiệp giao chiến với quân Liêu, ông sẽ vừa đánh vừa rút để dụ chúng vào, nếu có thể dụ quân Liêu tiến vào trong cốc, Dương Nghiệp sẽ quay lại phản kích, còn Phan Mỹ giữ chặt cửa cốc mà đánh vào. Khi này quân Tống hai mặt giáp công thì có thể xoay chuyển cục diện.

Phan Mỹ đã đồng ý với kế sách này, lập tức cho bố trí trận thế.

Từ phía nam Sóc Châu, Dương Nghiệp xuất phát tại Lang Nha thôn, tiến thẳng về Sóc Châu. Thế nhưng bên phía quân Liêu đã bố trí mai phục sẵn bên đường, do phó tướng của Gia Luật Tà Chẩn là Tiêu Thát Lẫm chỉ huy. Phía trước là chủ lực của Gia Luật Tà Chẩn, phía sau lại có phục binh của Tiêu Thát Lẫm, quân Tống bị đánh cho đại bại, họ phải vừa đánh vừa lui, cuối cùng rút về Lang Nha thôn.

Còn về giám quân Vương Thân, ông ta mai phục tại Trần Gia Cốc, chờ tin tức của Dương Nghiệp. Thế nhưng đã chờ nửa ngày trời mà vẫn không thấy có tin tức gì, Vương Thân cho rằng quân Liêu căn bản chưa hề tới. Vương Thân nói: “Chúng ta đừng đợi ở đây nữa, chi bằng hãy theo sau Dương Nghiệp mà đón dân. Đừng để một mình hắn ta chiếm hết công lao”.

Khi đi được nửa đường, Vương Thân nghe tin Dương Nghiệp bại trận, thế là liền lập tức dẫn binh sĩ bỏ chạy. Khi Dương Nghiệp lui quân về đến Trần Gia Cốc, thì phát hiện quân Tống đã sớm bỏ đi hết rồi. Dương Nghiệp nhìn quanh bốn phía không thấy một bóng người, ông dậm chân, đấm ngực mà khóc lớn, rồi dẫn quân quay lại để quyết một trận tử chiến.

Trận tử chiến khốc liệt diễn ra tại Trần Gia Cốc, Dương Nghiệp dũng mãnh vô song, ông liên tục chém giết quân địch, chiến mã của Dương Nghiệp bị thương nhiều chỗ, bản thân ông cũng mang trên mình mấy chục vết thương. Sau một đợt chém giết điên cuồng, Dương Nghiệp ngoảnh đầu nhìn lại, thấy bên cạnh chỉ còn hơn một trăm binh sĩ.

Dương Nghiệp nói với họ: “Các ngươi đều có cha mẹ, vợ con. Nếu cùng ta chết ở đây thì cũng chẳng ích gì. Mau chóng chạy về, tâu báo với hoàng thượng”. Binh sĩ cảm động mà khóc, nhưng không ai chịu rời đi. Thế là họ tiếp tục lao vào vòng huyết chiến. Thứ sử Tư Châu – Vương Quý cũng dũng mãnh xung phong, cuối cùng tử trận. Những binh sĩ dưới trướng cũng đều liều chết chiến đấu, cuối cùng không một ai sống sót.

Có thể thấy Dương Nghiệp đối đãi hết lòng với binh sĩ, vậy nên khi đến thời khắc cuối cùng, binh sĩ cũng tận trung tận nghĩa, nguyện cùng ông tử chiến đến cùng.

Chiến mã của Dương Nghiệp bị trọng thương, không thể tiến lên, cuối cùng ông đã rơi vào tay quân Khiết Đan, còn con trai là Dương Diên Ngọc đã tử trận trong trận chiến này. Dương Nghiệp than rằng: “Hoàng thượng đối với ta rất hậu, ta vốn nguyện dốc lòng diệt giặc, giữ biên cương để báo đáp, nào ngờ lại bị gian thần hãm hại, khiến quân lính tử thương, ta còn mặt mũi nào mà sống nữa!” 

Dương Nghiệp vốn là hàng tướng của Bắc Hán, nhưng Tống Thái Tông đã không giết mà còn hết mực trọng dụng, nên ông luôn mong có thể lập công để báo đáp. Nay vì gian thần mà chiến bại, chí khí tan nát, ông quyết tuyệt thực, sau 3 ngày thì qua đời.

Tin tức Dương Nghiệp tử trận đã truyền về Đông Kinh, triều đình trên dưới đều thương tiếc, than thở không thôi. Tống Thái Tông đã mất đi một mãnh tướng, hoàng đế cũng vô cùng đau xót, liền ra lệnh giáng chức Phan Mỹ, đồng thời cách chức và tra xét Vương Thân.

Sau đó, triều đình bổ nhiệm con trai của Dương Nghiệp là Dương Diên Lãng ra làm quan. Dương Diên Lãng chính là danh tướng Dương Diên Chiêu. Ông được gọi là “Dương Lục Lang”, nhưng thực ra là con trưởng của Dương Nghiệp. Người Liêu hiểu rằng ngôi sao thứ sáu trong Bắc Đẩu, chủ trấn phương bắc U Yên chính là khắc tinh của họ, nên họ coi Dương Diên Chiêu như tướng tinh giáng thế, vì vậy gọi ông là Dương Lục Lang.

Trong Tống sử ghi chép về Dương Diên Chiêu khá giản lược. Sách chép rằng, khi còn nhỏ, ông trầm mặc ít nói, nhưng mỗi khi chơi đùa thì đều bày trò dàn trận, điều binh khiển tướng. Dương Nghiệp thấy vậy liền nói: “Đứa con này rất giống ta.” Vì thế, mỗi lần xuất chinh, Dương Nghiệp đều mang Dương Diên Chiêu theo.

Có một lần, Dương Diên Chiêu làm tướng tiên phong, giao chiến dưới thành Sóc Châu. Giữa trận chiến, một mũi tên lạc bắn xuyên qua cánh tay, nhưng ông không hề băng bó vết thương, trái lại càng xông pha dũng mãnh hơn.

Năm 999, lúc này đã là thời Tống Chân Tông. Dương Diên Chiêu trấn giữ Toại Thành, thuộc Từ Thủy, Bảo Định, Hà Bắc. Thành này rất nhỏ, lại hầu như không có công sự phòng ngự, trong khi quân Liêu công kích vô cùng mãnh liệt. Thành bị vây khốn nhiều ngày, mỗi lần quân Khiết Đan công thành, quân Tống đều căng thẳng, sợ hãi.

Dương Diên Chiêu bèn triệu tập toàn bộ trai tráng trong thành, cho họ lên mặt thành, phát vũ khí và áo giáp để cùng thủ thành. Đúng lúc ấy, thời tiết vô cùng giá buốt, ông cho lấy nước tưới lên tường thành, nước nhanh chóng đông lại thành một lớp băng dày, trơn nhẵn không thể leo lên được.

Quân Khiết Đan vì thế không thể công phá, đành phải rút đi. Quân Tống nhân đó thu được rất nhiều giáp trụ và cả nghi trượng của địch.

Dương Diên Chiêu dụng binh trí dũng song toàn, đã nhiều lần đánh bại Khiết Đan. Những phần thưởng ông nhận được thì đều đem ra để khao thưởng tướng sĩ. Khi ra vào, quy mô tùy tùng của ông chỉ như một viên võ quan cấp thấp, hoàn toàn không bày ra uy thế của đại tướng. Dương Diên Chiêu hiệu lệnh nghiêm minh, cùng binh sĩ đồng cam cộng khổ, mỗi khi gặp địch thì ông đều thân chinh xung phong nơi tuyến đầu. Khi lập được chiến công lại ghi công lao cho thuộc hạ, nên mọi người đều hết lòng kính phục, nguyện vì ông mà tận lực.

Trấn giữ biên ải hơn 20 năm, người Khiết Đan đều e sợ, gọi ông là “Dương Lục Lang”. Đến năm 1014, Dương Diên Chiêu qua đời, thọ 57  tuổi.